Ортиқча андрогенлар қаердан келади?
Аёлларда андрогенлар тухумдонлар, буйрак усти безлари ва ёг ътўқималарида ишлаб чиқарилади. Уларнинг фаолияти нафақат қондаги гормон миқдорига, балки жинсий гормонларни боғлайдиган оқсилга ҳам боғлиқ: у қанчалик кам бўлса, тестостерон тери ва соч фолликулаларига шунчалик эркин таъсир қилади. Шунинг учун, семизлик ва инсулин қаршилиги билан, гормонлар ўртача кўпайиши билан ҳам намоён бўлади. Синов даражалари нормал бўлса, рецептор шакли алоҳида ажратилади, аммо тери ва соч фолликулалари андрогенларнинг одатий миқдорига ҳаддан ташқари сезгир.
- Тухумдон шакли - кўпинча ПСОС билан
- Буйрак усти безлари шакли - буйрак усти кортексининг конженитал дисфункцияси
- Аралаш шакл
- Рецептор - оддий тестлар билан
- Шиш - камдан-кам учрайди, аммо истисно қилишни талаб қилади
- Доривор - маълум дори воситаларининг фонида
Сабаблари ва хавф омиллари
Энг кўп учрайдиган сабаб поликистик тухумдон синдроми бўлиб, фолликулларнинг камолотини бузади ва андрогенлар ишлаб чиқаришни оширади. Иккинчи ўринни адренал кортекснинг конженитал дисфункциясининг классик бўлмаган шакли эгаллайди, фермент этишмовчилиги билан боғлиқ ва 17-ОҲ-прогестерон даражаси билан аниқланади. Камроқ, ортиқча гормонлар тухумдонлар ва буйрак усти безларининг ўсмалари, Кушинг синдроми, юқори пролактин ва қалқонсимон без касалликлари туфайли юзага келади. Ортиқча вазн ва инсулин қаршилиги жиддий рол ўйнайди, бу эса нохуш доирани ёпади: ортиқча инсулин андрогенлар ишлаб чиқаришни оширади.
- Поликистик тухумдон синдроми
- Адренал кортекснинг конженитал дисфункцияси
- Инсулин қаршилиги ва семириш
- Гиперпролактинемия
- Кушинг синдроми
- Тухумдонлар ва буйрак усти безларининг ўсмалари
- Анаболик ва баъзи гормонал дориларни қабул қилиш
Семптомлар
Энг сезиларли аломат - бу ҳирсутизм, қўпол пигментли сочларнинг ўсиши, бу эрда аёллар одатда йўқ: юқори лабда, иякда, кўкракда, қоринда, орқада. Тери ёғли бўлади ва доимий акне пайдо бўлади, бу мунтазам парваришларга яхши жавоб бермайди. Бошдаги сочлар, аксинча, эркак нақшига кўра ингичка бўлади. Цикл бузилади: ҳайз кўриш камдан-кам ҳолларда келади, кечикишлар узайтирилади, овуляция ҳар ойда содир бўлмайди, шунинг учун концепция билан кўпинча қийинчиликлар пайдо бўлади. Аниқ ортиқча бўлса, вирилизация белгилари пайдо бўлади.
- Юз, кўкрак, қорин бўшлиғида қўпол сочларнинг ўсиши
- Доимий акне ва ёғли тери
- Бошдаги ингичка сочлар
- Камдан кам ёки йўқ даврлар
- Ҳомиладор бўлиш қийинлиги
- Кўпинча қорин бўшлиғида килограмм ортиши
- Инсулин қаршилиги туфайли тери бурмаларининг қорайиши
Қандай текширувлар керак
Текширув ҳайз кўриш давом эца, циклнинг 2-5 кунида бошланади. Жами ва эркин тестостерон, буйрак усти келиб чиқиши белгиси сифатида ДҲЕА сулфат ва 17-ОҲ-прогестерон буйрак усти кортексининг конженитал дисфункциясини истисно қилиш учун аниқланади. Бундан ташқари, пролактин, ЦҲ, ЛҲ ва ФШ баҳоланади. Тос аъзоларининг ултратовуш текшируви тухумдонларнинг тузилишини кўрсатади ва агар ўсмага шубҳа бўлса, буйрак усти безларининг КТ ёки МРИ буюрилади. Глюкоза ва углевод алмашинуви кўрсаткичларини, шунингдек, липид профилини текширишни унутманг.
- Умумий ва бепул тестостерон
- ДҲЕА сулфат
- 17-ОҲ-прогестерон
- Пролактин, ЦҲ, ЛҲ ва ФШ
- Бачадон ва тухумдонларнинг ултратовуш текшируви
- Глюкоза, инсулин, липид профили
- Агар ўсмага шубҳа бўлса, буйрак усти безларининг КТ ёки МРИ
Даволаш
Тактика сабабга ва аёлнинг мақсадларига боғлиқ. Агар сиз ортиқча вазнга эга бўлсангиз, ҳатто бир неча килограмм тана вазнини йўқотиш андроген даражасини пасайтиради ва кўпинча циклни тиклайди - бу даволашнинг биринчи йўналиши. Терининг намоён бўлишини ва циклнинг мунтазамлигини назорат қилиш учун, агар керак бўлса, антиандрогеник таъсирга эга комбинацияланган гормонал контрацептивлар қўлланилади; инсулин қаршилиги учун инсулин сезгирлигини оширадиган дорилар қўшилади. Агар ҳомиладорлик режалаштирилган бўлса, режим ўзгартирилади ва овуляция рағбатлантирилади. Косметологик эпиласён усуллари даволанишни тўлдиради, лекин алмаштирмайди. Барча дорилар шифокор томонидан белгиланади.
- Оғирликни йўқотиш ва мунтазам жисмоний фаолият
- Комбинацияланган гормонал контрацептивлар
- Шифокор томонидан тайинланган антиандроген препаратлари
- Инсулинга сезгирликни оширадиган дорилар
- Ҳомиладорликни режалаштиришда овуляцияни рағбатлантириш
- Адренал шакл учун глюкокортикоидлар
- Сочни лазер билан олиб ташлаш ва терини парвариш қилиш қўшимча сифатида
