Нима содир бўлади ва у қандай шаклларда келади
Вулванинг териси ва шиллиқ қавати табиий микрофлора ва секреция қатлами билан ҳимояланган. Ҳимоя қилиш бузилганда, микроорганизмлар ёки безовта қилувчи моддалар яллиғланиш реакциясини келтириб чиқаради: қон томирлари кенгаяди, шиш, қизариш ва қичишиш пайдо бўлади. Бирламчи вулвит шикастланиш, ёмон гигиена ва тирнаш хусусияти туфайли ривожланади; иккиламчи - яллиғланиш вагинадан тушганда ёки умумий касаллик билан боғлиқ бўлса. Курсга кўра, улар ўткир ва сурункали вулвитни ажратадилар ва сабабга кўра - юқумли, аллергик ва атрофик.
- Ўткир вулвит - жонли аломатлар, аниқ бошланиши
- Сурункали - доимий қичишиш ва релапслар
- Кандидоз - сиқилган оқинди ва кучли қичишиш
- Бактериал - ҳид билан оқизиш
- Аллергик алоқа - гигиена воситаларини алмаштиргандан кейин
- Атрофик - менопаузада эстроген этишмовчилиги билан
Сабаблари ва хавф омиллари
Кўпинча вулвитга хамиртурушга ўхшаш қўзиқоринлар ва оппортунистик бактериялар сабаб бўлади, уларнинг кўпайиши антибиотикларни қабул қилиш, қон шакарини кўтариш ва иммунитетни пасайтириш орқали осонлашади. Иккинчи катта гуруҳ - юқумли бўлмаган сабаблар: ҳидли прокладкаларга аллергия, самимий гигиена желлари, синтетик ички кийимлар, шунингдек, ҳимоя флорани ювадиган ортиқча ювиш. Қизларда балоғатга этишдан олдин шиллиқ қават нозик ва осон яллиғланади; аёлларда менопауза даврида эстроген этишмаслиги рол ўйнайди. Болаларда жинсий йўл билан юқадиган инфекциялар ва гелминтик инфестациялар алоҳида кўриб чиқилади.
- Кандидоз ва бактериал инфекциялар
- Жинсий йўл билан юқадиган инфекциялар
- Қандли диабет ва бошқа метаболик касалликлар
- Гигиена воситаларига, зиғирга, кир ювиш кукунига аллергия
- Ҳаддан ташқари ёки этарли даражада гигиена
- Менопаузада эстроген этишмовчилиги
- Болалар ва қарияларда пинвормс ва сийдик ўғирлаб кетиш
Семптомлар
Асосий шикоят қичима ва ёнишдир, кечқурун ва кечаси кучаяди. Шиллиқ қават ва тери қизаради, шиширади, тегиниш пайтида оғриқли бўлади, кичик ёриқлар ва чизиш мумкин. Агар сийдик тирнаш хусусияти берувчи шиллиқ қаватга тушса, сийиш оғриқ билан бирга келади ва жинсий алоқа оғриқли бўлади. Чиқаришнинг табиати сабабни кўрсатади: сиқилган - кандидоз билан, ҳидли кўп суюқлик - бактериал жараён билан. Қизлар кўпинча сийиш пайтида қизариш ва ёниш шикоятларини бошдан кечиришади.
- Ташқи жинсий аъзолар ҳудудида қичишиш ва ёниш
- Лабиянинг қизариши ва шишиши
- Сийдик чиқариш ва жинсий алоқа пайтида оғриқ
- Ҳар хил турдаги вагинал оқинди
- Теридаги ёриқлар ва чизишлар
- Юриш ва ўтириш пайтида ноқулайлик
Диагностика
Гинеколог ташқи жинсий аъзоларни текширади ва вагина ва бачадон бўйни билан боғлиқлигини баҳолаб, спекулум текширувини ўтказади. Флора устида смеар талаб қилинади ва патогенни аниқлаш учун ПСР тадқиқотлари ва кенгайтирилган панеллар қўлланилади. Тез-тез релапслар бўлса, қондаги глюкоза даражасини текширинг ва диабет ва қалқонсимон без билан боғлиқ муаммоларни истисно қилинг. Агар терининг ўзгариши доимий бўлса - оқартирилган жойлар, қалинлашган ёки ингичка бўлса - ликен склерозини ва прекансероз ўзгаришларни ўтказиб юбормаслик учун дерматологга мурожаат қилишингиз ва вулва биопсиясини ўтказишингиз керак.
- Вулвани текшириш ва спекулум текшируви
- Флора смеар ва тозалик даражаси
- Жинсий йўл билан юқадиган инфекциялар учун ПСР
- Микрофлорани кенгайтирилган ўрганиш
- Релапслар пайтида қон глюкоза
- Терининг доимий ўзгариши учун вулва биопсияси
Даволаш ва олдини олиш
Даволаш текширув натижаларига кўра шифокор томонидан белгиланади: кандидоз учун - антифунгал воситалар маҳаллий ёки ички, бактериал яллиғланиш учун - тегишли антибактериал препаратлар, аллергик табиат учун - тирнаш хусусияти берувчи ва яллиғланишга қарши ташқи воситаларни йўқ қилиш. Маҳаллий эстроген терапияси менопауза пайтида яхши ёрдам беради. Умумий чора-тадбирлар бундан кам аҳамиятга эга: совун ва хушбўй ҳидсиз юмшоқ гигиена, пахта ички кийими, хушбўй ҳидли пантй линерлардан сақланиш, қон шакарини назорат қилиш. Доучинг тавсия этилмайди: у ҳимоя флорани йўқ қилади.
- Шифокор томонидан тайинланган антифунгал ёки антибактериал воситалар
- Гигиенани безовта қилувчи маҳсулотларни йўқ қилиш
- Атрофик вулвит учун маҳаллий эстрогенлар
- Пахтадан тайёрланган ички кийим, бўш кийим
- Агрессив совунсиз илиқ сув билан ювиш
- Душдан қочиш
- Қандли диабет ва бошқа асосий касалликларни даволаш