Расмда нима кўринади ва у қаердан олинган?
Гипофиз бези бош суяги бўшлиғидан гипофиз сопи учун тешикли ингичка септум билан ажратилган. Агар септум кам ривожланган ёки заифлашган бўлса ва мия омурилик суюқлигининг босими ошса, мембрана аста-секин селла ичига босилади. Бундай ҳолда, гипофиз бези вайрон бўлмайди, балки текисланади ва пастки қисми бўйлаб нозик бир қатламда тақсимланади, ишлашни давом эттиради. Бунинг сабаби анатомик хусусият бўлса, бирламчи шакл ва жарроҳлик, нурланиш, гипофиз безига қон кетиш ёки илгари катталашган безни камайтиришдан кейин пайдо бўладиган иккиламчи шакл мавжуд.
- Асосий шакл - туғма септал заифлик
- Иккиламчи - жарроҳлик, радиация, қон кетишдан кейин
- Тўлиқ ва қисман бўш эгар
- Гипофиз бези сақланиб қолган, лекин пастки бўйлаб тарқалади
- Кўпинча кашфиёт тасодифий бўлади
Ким тез-тез дуч келади
Бу топилма кўпроқ ўрта ёшли аёлларда, айниқса, ортиқча вазнга эга бўлган ва кўп ҳомиладор бўлган аёлларда учрайди: ҳомиладорлик даврида гипофиз бези катталашади, кейин эса қисқаради ва селла нисбатан бўш қолиши мумкин. Алоҳида гуруҳ - бу бўш селла бош оғриғи ва визуал шикоятлар билан бирлаштирилган интракраниал босим ортган одамлардир. Иккиламчи вариант гипофиз безига аралашувлардан кейин кутилади. Бирламчи шаклда ирсий ўтиш йўқ.
- Ўрта ёшли аёллар
- Ортиқча вазн ва семириш
- Бир нечта ҳомиладорлик тарихи
- İнтракраниал босимнинг ошиши
- Олдинги операциялар ва гипофиз безининг ҳудудини нурлантириш
- Гипофиз қон кетишининг олдинги тарихи
Аломатлар: шикоятлар ҳақиқатан ҳам боғлиқ бўлса
Аксарият одамларда аломатлар йўқ ва хулоса ҳайратланарли. Агар шикоятлар бўлса, кўпинча бу бош оғриғи, аммо бошқа кўплаб сабабларга кўра ҳам содир бўлиши мумкин. Гормонал кўринишлар фақат баъзи беморларда пайдо бўлади ва маълум гипофиз гормонларининг этишмаслиги билан боғлиқ: буйрак усти безларини рағбатлантиришнинг этишмаслиги билан заифлик ва паст қон босими, қалқонсимон безни огоҳлантирувчи гормон этишмовчилиги билан совуқлик ва шишиш, циклнинг бузилиши ва жинсий гормонлар этишмовчилиги билан либидонинг пасайиши. Алоҳида-алоҳида, пролактиннинг ўртача ўсиши мавжуд.
- Кўпинча - аломатлар йўқ
- Бош оғриғи
- Заифлик, чарчоқ, паст қон босими
- Ҳайз даврининг бузилиши, либидонинг пасайиши
- Совуқлик, қуруқ тери, килограмм ортиши
- Камдан кам - визуал бузилишлар ва бурундан суюқлик оқиши
Қандай текширув керак
МРИ хулосасидан сўнг, асосий нарса гипофиз безининг ишлаётганлигини текширишдир. Эндокринолог асосий гормонал тестларни ва керак бўлганда аниқловчи тестларни белгилайди, улар махсус қоидаларга мувофиқ амалга оширилади. Агар сиз визуал бузилишлар билан бош оғриғидан хавотирда бўлсангиз, кўриш соҳалари ва фундусни баҳолаш билан офталмолог томонидан текширув қўшилади ва невролог интракраниал босимнинг ошишини истисно қилишга қарор қилади. Одатда асемптоматик топилмалар учун МРИни мунтазам равишда такрорлаш керак эмас.
- ЦҲ ва бепул Т4
- Эрталаб кортизол, агар керак бўлса, стимуляцион тестлар
- Пролактин
- ЛҲ, ФШ, жинсий гормонлар
- Кўриш майдонларини баҳолаш билан офталмолог томонидан текширув
- Фақат кўрсатилган ҳолларда МРИни такрорланг
Даволаш ва кузатиш
Анатомик хусусиятнинг ўзи тузатилмайди: бўш турсиса билан операциялар камдан-кам ҳолларда ва фақат махсус кўрсатмалар учун, масалан, мия омурилик суюқлиги оқиши ёки доимий кўриш бузилишида амалга оширилади. Агар гормонлар нормал бўлса ва ҳеч қандай шикоят бўлмаса, даволаниш шарт эмас; даврий мониторинг қилиш кифоя. Агар гормон этишмовчилиги аниқланса, эндокринолог томонидан танланадиган алмаштириш терапияси буюрилади. Интракраниал босимнинг ошиши билан бирлашганда, вазн йўқотиш ва невролог томонидан тайинланган даволаниш катта аҳамиятга эга.
- Асемптоматик ҳолатлар учун кузатув
- Тасдиқланган гормон этишмовчилиги учун алмаштириш терапияси
- Семизлик учун вазн йўқотиш
- Невролог томонидан бош оғриғи ва интракраниал гипертензияни даволаш
- Жарроҳлик аралашуви фақат махсус кўрсаткичлар учун
- Шифокор томонидан белгиланган жадвалга мувофиқ гормонларни назорат қилиш