Пролактинома нима ва у қандай содир бўлади?
Гипофиз бези миянинг тагида жойлашган кичик без бўлиб, бошқа эндокрин органларнинг фаолиятини назорат қилади. Пролактин ишлаб чиқарадиган ҳужайралар, тананинг эҳтиёжларидан қатъи назар, гормонни чиқаришни давом эттирадиган яхши тугун ҳосил қилиши мумкин. Ўсма ҳажмига қараб, ўсмалар бир сантиметрдан кам микроаденома ва сантиметрдан ортиқ макроаденомага бўлинади. Микроаденомалар аёлларда кўпроқ учрайди ва гормонал бузилишлар билан намоён бўлади, макроаденомалар - эркакларда ва кўпинча кеч, оптик чиазмада босим пайдо бўлганда аниқланади.
- Микроаденома - 10 мм дан кам
- Макроаденома - 10 мм ёки ундан кўп
- Ўсимта яхши хулқли ва метастаз бермайди.
- Секин ўсади, кўпинча йиллар давомида
- Ирсий синдромларнинг бир қисми бўлиши мумкин
Юқори пролактиннинг бошқа сабаблари
Шиш ҳақида гапиришдан олдин, шифокор янада кенг тарқалган сабабларни истисно қилади. Пролактин ҳомиладорлик ва лактация даврида, стресс, жисмоний фаоллик, уйқу пайтида ва ҳатто қон намунасини олиш пайтида ёқимсиз инъэкциядан физиологик равишда ошади. Бу кўплаб дорилар томонидан кўтарилади: антипсикотиклар, баъзи антиеметиклар ва антидепрессантлар, қон босими дори-дармонлари. Даволанмаган ҳипотироидизм сезиларли таъсир кўрсатади. Алоҳида-алоҳида, макропролактин феномени мавжуд - гормоннинг боғланган фаол бўлмаган шакли, у ҳеч қандай аломат келтирмасдан тест натижасини ортиқча баҳолайди.
- Ҳомиладорлик ва эмизиш
- Таҳлил қилишдан олдин стресс, оғриқ, жисмоний фаолият
- Нейролептиклар, антиеметиклар, баъзи антидепрессантлар
- Даволанмаган ҳипотироидизм
- Сурункали буйрак касаллиги ва жигар сиррози
- Макропролактин - бу лаборатория ҳодисаси
- Бошқа ўсимта томонидан гипофиз сопи сиқилиши
Семптомлар
Туғиш ёшидаги аёлларда биринчи белги одатда циклнинг бузилишидир: ҳайз кўриш камдан-кам ҳолларда, камдан-кам ҳолларда келади ёки бутунлай тўхтайди. Кўпинча оғиз сути томчилари ҳомиладорликдан ташқари нипеллардан ва ҳомиладорликка эришишда қийинчиликлар пайдо бўлади. Эркакларда аломатлар камроқ сезилади ва чарчоқ билан боғлиқ: либидо пасаяди, эрекция ёмонлашади, мушакларнинг массаси ва юзида соч ўсиши камаяди. Иккала жинс учун ҳам умумий симптомлар узоқ вақт давомида суяк зичлигининг пасайиши ҳисобланади. Катта ўсимта доимий бош оғриғи ва кўриш майдонларининг торайиши билан бирга келади.
- Нотўғри ёки йўқ ҳайз кўриш
- Ҳомиладорликдан ташқари кўкрак оқиши
- Диффисултй сонсеивинг
- Либидонинг пасайиши ва эректил дисфункция
- Бош оғриғи
- Янал кўриш майдонларини йўқотиш
- Суяк зичлигининг пасайиши
Диагностика
Пролактин учун қон эрталаб, тинч ҳолатда, бир кун олдин жисмоний фаоллик ва жинсий фаолияциз берилади; Агар натижа чегара бўлса, таҳлил такрорланади. ЦҲни текшириб кўринг ва ҳомиладорликни истисно қилинг, қабул қилинган дорилар рўйхатини аниқланг ва агар керак бўлса, макропролактинни аниқланг. Агар юқори даража тасдиқланса ва бошқа сабаблар чиқариб ташланса, гипофиз безининг МРИси, терсиҳен контраст билан белгиланади: бу аденомани аниқлашнинг асосий усули. Макроаденома бўлса, кўриш майдонлари қўшимча равишда офталмолог томонидан текширилади ва бошқа гипофиз гормонларининг фаолияти баҳоланади.
- Эрталаб пролактин, агар керак бўлса, такрорланг
- Прегнансй тест анд ЦҲ
- Макропролактинни аниқлаш
- Жинсий гормонлар ва гипофиз функциясини баҳолаш
- Контрастли гипофиз безининг МРИ
- Висуал фиелд ческ
- Лонг-терм денситометрй
Даволаш
Асосий усул - допамин агонистлари гуруҳидан дорилар. Улар пролактин ишлаб чиқаришни камайтиради ва кўпчилик беморларда ўсимта ҳажмини камайтиради, циклни, туғилишни ва жинсий функцияни тиклайди. Даволаш узоқ муддатли, дозани гормонлар даражаси ва МРИ маълумотлари асосида эндокринолог танлайди; бир неча йиллардан кейин барқарор нормализация билан, назорат остида олиб ташлашга уриниш мумкин. Дори воситаларининг интолерансияси ёки самарасизлиги, кўриш трактининг сиқилиши ва ўсимтага қон қуйилиши ҳолатларида бурун операцияси тавсия этилади. Чидамли ҳолатларда радиация даволаш камдан-кам қўлланилади. Дори-дармонларни ўзингиз қабул қилишни тўхтата олмайсиз.
- Биринчи қатор сифатида допамин агонистлари
- Вақт ўтиши билан пролактин ва МРИ мониторинги
- Кўрсатилган ҳолларда трансназал жарроҳлик
- Камдан-кам ҳолларда радиация терапияси
- Макроаденома учун офталмолог томонидан кузатув
- Эндокринолог билан ҳомиладорликни режалаштириш
- Ҳипотироидизмни тузатиш ва дори-дармонларни кўриб чиқиш