Миқёслараро бўшлиқда нима содир бўлади
Бракиял плексус ва субклавиан артерия бўйиндан қўлтиқ остига бир нечта тор нуқталар орқали ўтади. Улардан биринчиси, олдинги ва ўрта скален мушаклари ва биринчи қовурға орасидаги учбурчак бўшлиқдир. Агар олдинги скален мушаклари қалинлашган, спазмланган ёки атипик бириктирилган бўлса, бўшлиқ тораяди. Билакнинг ички юзаси ва қўлнинг мушаклари учун масъул бўлган плексуснинг пастки магистраллари энг кўп таъсир қилади. Шунинг учун характерли комбинация: бўйнидаги оғриқ, кичик бармоқнинг уйқучанлиги ва кичик бармоқ ҳаракатларининг заифлиги.
- Сиқилиш скален мушаклари ва биринчи қовурға ўртасида содир бўлади
- Кўпинча бракиял плексуснинг пастки магистраллари таъсирланади
- Субклавиан артерия ҳам сиқилган бўлиши мумкин
- Камроқ - субклавиан вена
- Семптомлар қўлни кўтарганда кучаяди
Сабаблари ва хавф омиллари
Энг кўп учрайдиган сабаб анатомикдир: қўшимча сервикал қовурға ёки биринчи қовурғага ўтадиган зич толали шнур. Кейин орттирилган омиллар таъсир қилади: тўсатдан тормозлаш пайтида бўйиннинг қамчи шикастланиши, бошни олдинга ва элкаларини пастга сурган ҳолда эгилган ҳолат, кўтарилган қўллар билан ишлашда сурункали ортиқча юк. Бир елкада сумка ёки халта, компютерда узоқ вақт ишлаш ва ноқулай ҳолатда ухлаш спазмни сақлайди. Аёлларда синдром тез-тез учрайди ва биринчи шикоятлар одатда ёш ва ўрта ёшда пайдо бўлади.
- Аксессуар сервикал қовурға ёки толали шнур
- Бўйиннинг шикастланиши, шу жумладан қамчилаш
- Бошини эгиб, олдинга силжийди
- Кўтарилган қўллар билан ишлаш: рассомлар, сартарошлар, спортчилар
- Бир елкада оғир юкларни кўтариш
- Клавикула ёки биринчи қовурғанинг олдинги синиши
Семптомлар
Оғриқ одатда оғрийди, бўйин, элкама-камар ва элка пичоғининг ён томонларида локализация қилинади, элка ва билакнинг ички қисми бўйлаб кичик бармоқ ва ҳалқа бармоғига тарқалади. Кўпинча эмаклаш ва уйқусизлик ҳисси бор, улар кечаси ва қўлни кўтарганда кучаяди - масалан, одам тутқични ушлаб турганда ёки сочларини қуритганда. Қон томир вариантида қўл тезда чарчайди, оқариб кетади ва музлайди, веноз вариант билан у шиширади ва кўк рангга айланади. Баъзида заиф ушлаш ва бармоқларнинг ноқулайлиги қайд этилади.
- Бўйин, элка ва қўлнинг ички четида оғриқ
- Кичкина бармоқ ва ҳалқа бармоғида уйқусизлик ва карıнсаланма
- Қўлни кўтариш ва бошни буришда шикоятлар кучайган
- Қўлнинг заифлиги, нарсалар қўллардан тушади
- Қўлнинг совуқлиги ва оқариб кетиши
- Томирнинг сиқилиши туфайли қўлнинг шишиши ва сиянози
Диагностика
Ташхис биринчи навбатда клиник ҳисобланади: шифокор ҳолатни баҳолайди, таранг скален мушакни пайпаслайди ва бош айланиши ва қўлни ўғирлаш билан провокацион тестларни ўтказади, симптомларнинг кўринишини ва пулснинг ўзгаришини кузатади. Сервикал умуртқа поғонаси ва юқори тешикнинг рентгенограммаси қўшимча қовурға ва синиш оқибатларини аниқлайди. ЭНМГ плексуснинг пастки магистралларининг шикастланишини тасдиқлашга ва туннел синдромларини истисно қилишга ёрдам беради. Қўл томирларининг допплерографияси, агар қон томир вариантига шубҳа бўлса, ва диск чуррасини истисно қилиш учун сервикал ўмуртқа МРИ керак.
- Неврологик текширув ва провокацион тестлар
- Бачадон бўйни умуртқасининг рентгенограммаси
- Юқори экстремиталарнинг ЭНМГ
- Қўл артериялари ва томирларининг допплерографияси
- Сервикал умуртқа поғонасининг МРИ
- Агар керак бўлса, КТ ёки МР ангиографияси
Даволаш ва олдини олиш
Даволашнинг асоси консерватив ва вақт талаб этади. Скаллен мушакларини чўзиш, интерскапулар мушакларни кучайтириш ва бош ва элкаларнинг ҳолатини тиклаш учун машқлар дастурини танланг; дарслар ҳар куни олиб борилади. Юмшоқ қўлда техникалар, ёқа ҳудудини массаж қилиш ва физиотерапия ёрдам беради. Оғриқ қолдирувчи воситалар ва мушак гевşетисилар қисқа курс учун шифокор томонидан белгиланади. Доимий оғриқлар учун олдинги скален мушакларида терапевтик блокадалар қўлланилади, улар бир вақтнинг ўзида ташхисни тасдиқлайди. Жарроҳлик - мушакни кесиш ва қўшимча қовурғани олиб ташлаш - агар даволаниш бир неча ой давомида самарасиз бўлса ёки қон томир асоратлари мавжуд бўлса, муҳокама қилинади.
- Бўйин ва элкама-камар учун кундалик терапевтик машқлар
- Дуруş ва иш жойини тузатиш
- Бўйин массажи, физиотерапия
- Дори-дармонларни фақат шифокор буюрганидек
- Доимий оғриқ синдроми учун блокадалар
- Оғриқли елкада сумка кўтаришдан бош тортиш
- Консерватив даво самарасиз бўлса, жарроҳлик даволаш