Аневризма қандай шаклланади?
Артерия шохларга бўлинадиган жойларда девор энг катта қон босимини бошдан кечиради. Агар бу вақтда деворнинг мушак қавати заифлашган бўлса - туғма ёки кўп йиллик гипертензия ва чекиш туфайли - ҳудуд аста-секин чўзила бошлайди ва сумка ҳосил бўлади. Кўпинча аневризмалар миянинг пастки қисмидаги артерияларда ҳосил бўлади. Кўпчилик кичик бўлиб қолади ва ҳеч қачон ёрилиб кетмайди, лекин улар катталашиб, тартибсиз контурларга эга бўлганда, хавф ортади. Ёриқ субаракноид қон кетишига олиб келади, бу фавқулодда ёрдамни талаб қиладиган ўта хавфли ҳолат.
- Саккуляр аневризма энг кенг тарқалган вариант ҳисобланади
- Фусиформ - томирнинг бир хил кенгайиши
- 25 мм дан катта гигант аневризма
- Юқумли эндокардитда микотик аневризма
- Травмадан кейин аневризмани ажратиш
Хавф омиллари
Асосий назорат қилинадиган омиллар чекиш ва юқори қон босими: иккаласи ҳам аневризманинг шаклланишига ҳисса қўшади ва ёрилиш эҳтимолини оширади. Ирсият масалалари: агар икки ёки ундан ортиқ яқин қариндошларда аневризма ёки субаракноид қон кетиш бўлса, хавф сезиларли даражада юқори ва скрининг текшируви муҳокама қилинади. Алоҳида гуруҳ ирсий бириктирувчи тўқима касалликлари ва поликистик буйрак касаллигидан иборат. Спиртли ичимликлар ва стимуляторларни суиистеъмол қилиш ҳам хавфни оширади.
- Чекиш энг муҳим назорат қилинадиган омил ҳисобланади
- Артериал гипертензия
- Яқин қариндошлардаги аневризмалар
- Поликистик буйрак касаллиги, бириктирувчи тўқима синдромлари
- Аёл жинси, ёши 40 ёшдан ошган
- Спиртли ичимликлар ва стимуляторларни суиистеъмол қилиш
- Олдинги қон кетиш
Семптомлар
Ёрилмаган аневризма одатда жим бўлади: у тасодифан топилади. Катта шаклланишлар краниал нервлар ва мия тўқималарига босим ўтказиши мумкин, кейин икки томонлама кўриш, кўз қовоғининг чўкиши, бир томондан ўқувчининг кенгайиши, кўз атрофидаги оғриқлар ва камроқ тез-тез кўриш майдонининг бузилиши ёки конвулсиялар пайдо бўлади. Баъзида, ёрилишдан бир неча кун ёки ҳафталар олдин, сигнал бош оғриғи деб аталадиган нарса пайдо бўлади - ўз-ўзидан ўтиб кетадиган ғайриоддий, тўсатдан ва кучли оғриқ. Ёриқ пайдо бўлганда, расм драматик бўлади: бир зумда кучли бош оғриғи, қусиш, фотофоби, бўйиннинг қаттиқлиги ва кўпинча онгни йўқотиш.
- Кўпинча - симптомларнинг тўлиқ йўқлиги
- Икки марта кўриш ва катта аневризма билан кўз қовоғининг чўкиши
- Бир томондан ўқувчининг кенгайиши
- Кўз орқасида ва маъбад ҳудудида оғриқ
- тутилишлар
- Ёриқдан олдин сигнал бош оғриғи
- Йиртилганда тўсатдан кучли бош оғриғи
Диагностика
Аневризмаларни мунтазам излаш учун қон томир текшируви билан миянинг МРИ энг мос келади: у контраст ёки радиация таъсирини талаб қилмайди. Агар ёрилишдан шубҳа қилинган бўлса, биринчи қадам ҳар доим миянинг компютер томографияси бўлиб, мембраналар остида қонни тезда кўрсатади. Операциядан олдин аневризманинг шакли, бўйни ва ҳажмини аниқ аниқлаш учун интракраниал артерияларнинг КТ ангиографияси ёки бевосита мия ангиографияси амалга оширилади - энг аниқ усул. Топилган аневризма ҳажми ва жойлашуви билан тавсифланади ва бу маълумотлар тактикани аниқлайди.
- Мия ва мия томирларининг МРИ
- Контрастли интракраниал артерияларнинг МССТ
- Шубҳали ёрилиш учун миянинг МССТ
- Операциядан олдин мия ангиографияси
- Невролог ва офталмолог томонидан текширув
- Қон босими ва липид спектрини назорат қилиш
Даволаш ва кузатиш
Ҳар бир аневризмани ёпиш керак эмас. Агар улар кичик ўлчамли бўлса, тўғри шаклга эга бўлса ва ёрилиш хавфи паст бўлса, улар маълум вақт оралиғида такрорий тадқиқотлар билан кузатишни, шунингдек, чекишни мажбурий тўхтатишни ва қон босимини қаттиқ назорат қилишни танлайдилар. Агар ёрилиш хавфи муҳим деб баҳоланса, иккита ёндашув кўриб чиқилади: эндоваскуляр эмболизация, сондаги томирдан катетер орқали аневризма бобинлар билан тўлдирилганда ва аневризманинг бўйнига қисқич ўрнатилганда очиқ кесиш. Танлов анатомия, ёш ва бирга келадиган касалликларга боғлиқ ва нейрохирург томонидан бемор билан биргаликда амалга оширилади.
- Чекишни тўлиқ ташлаш
- Мақсадли қон босими назорати
- Такрорий қон томир МРИ билан режалаштирилган кузатиш
- Спираллар билан эндоваскуляр эмболизация
- Микрохирургик кесиш
- Муаммо ҳал қилинмагунча, тўсатдан зўриқиш ва оғирликни кўтаришдан қочинг
- Оилавий ишларда яқин қариндошларни текшириш