Шакарнинг пасайиши қандай намоён бўлади?
Семптомлар икки босқичда ривожланади. Биринчидан, вегетатив реакция қўзғатилади: қўлларда титроқ, совуқ ёпишқоқ тер, юрак уриши, ташвиш, рангпарлик, ўткир очлик, оғиз атрофида карıнсаланма. Бу сизга углеводларни истеъмол қилиш учун вақт берадиган огоҳлантириш сигналлари. Кейин, агар шакар пасайишда давом эца, мияда глюкоза этишмовчилиги белгилари пайдо бўлади: заифлик, бош оғриғи, заиф консентрация, кўришнинг бузилиши, нутқнинг бузилиши, юришнинг беқарорлиги, ғалати ёки тажовузкор хатти-ҳаракатлар, баъзида бошқалар мастлик билан хато қилишади. Экстремал даража - конвулсиялар ва кома.
- Титраш, терлаш, юрак уриши
- Ўткир очлик ва ташвиш ҳисси
- Дудоқлар атрофида рангпарлик ва карıнсаланма
- Заифлик, бош айланиши, бош оғриғи
- Нутқ, кўриш, мувофиқлаштириш бузилган
- Ғалати хатти-ҳаракатлар, асабийлашиш
- Конвулсиялар ва онгни йўқотиш
Нима учун шакар тушади?
Қандли диабет билан оғриган одамларда энг кўп учрайдиган сабаб бу препаратнинг дозаси ва озиқ-овқат ёки жисмоний машқлар миқдори ўртасидаги номувофиқлик: ўтказиб юборилган овқат, ҳаддан ташқари кўп инсулин, ғайриоддий жисмоний фаоллик, жигар томонидан глюкоза ишлаб чиқаришни блоклайдиган спиртли ичимликларни истеъмол қилиш. Буйрак этишмовчилиги ва қарияларда хавф ортади. Қандли диабетга чалинган одамларда гипогликемия кам учрайди ва сабабини мажбурий излашни талаб қилади: бу овқатдан кейин шакарнинг реактив пасайиши, узоқ муддатли рўза тутиш, оғир жигар ва буйрак касалликлари, буйрак усти безлари этишмовчилиги, ошқозон операциясидан кейинги ҳолат ва камдан-кам ҳолларда инсулин ишлаб чиқарадиган ўсма бўлиши мумкин.
- Инсулин ёки сулфонилуриянинг ҳаддан ташқари дозаси
- Овқатни ўтказиб юбориш ёки кечиктириш
- Ғайриоддий жисмоний фаолият
- Спиртли ичимликлар, айниқса оч қоринга
- Буйрак ва жигар этишмовчилиги
- Адренал этишмовчилик
- Овқатдан кейин реактив гипогликемия
- Ошқозон операциясидан кейинги ҳолат
- Инсулинома кам учрайдиган сабабдир
Биринчи ёрдам: 15-қоида
Агар одам ҳушида бўлса ва юта олса, унга тахминан 15 грамм тез карбонгидрат беринг ва 15 дақиқадан сўнг унинг шакарини яна ўлчанг. Агар у ҳали ҳам паст бўлса, техникани такрорланг. Оддийлаштиргандан сўнг, шакар яна тушмаслиги учун секин углеводлар ва оқсилли бирор нарса истеъмол қилишингиз керак. Шоколад, музқаймоқ ва пиширилган маҳсулотлар ҳужумни тўхтатиш учун мос эмас: ёг ъглюкозанинг эмишини секинлаштиради. Агар одам ҳушидан кеца, оғзига ҳеч нарса қўйманг - бу бўғилиш хавфи. Ён томонга ётинг, 103 рақамига қўнғироқ қилинг ва агар сизда ўқитилган ёрдамчи ва дори бўлса, глюкагонни юборинг.
- 15 г тез углеводлар: 3-4 глюкоза таблеткалари, ярим стакан шарбат, 1 ош қошиқ асал
- 15 дақиқадан сўнг - шакар назоратини такрорланг
- Агар рақамлар паст бўлиб қолса, техникани такрорланг
- Кейин секин углеводлар ва оқсилли газак
- Ҳужумни энгиллаштириш учун шоколад ёки пиширилган маҳсулотларни берманг
- Ҳушсиз - оғизда ҳеч нарса йўқ, ён томонга қўйинг, 103 га қўнғироқ қилинг
- Глюкагонни ўқитилган одам бошқаради
Сўров
Асосий қоида - лабораторияда паст шакарни симптомлар пайтида аниқ аниқлаш, чунки титроқ ва заифлик шикоятлари ўз-ўзидан гипогликемияни тасдиқламайди. Классик йўриқнома - углеводларни истеъмол қилгандан сўнг, симптомлар, паст глюкоза ва уларнинг эчими комбинацияси. Қандли диабет касаллиги бўлмаган одамда эпизод вақтида инсулин, С-пептид ва кортизол учун қон олинади, бу ўз инсулинининг ортиқча миқдорини ташқаридан юборилганидан ажратиш ва буйрак усти безлари этишмовчилигини аниқлаш имконини беради. Номаълум ҳолатларда текширув шифохонада кузатув остида ўтказилади.
- Семптомлар вақтида глюкозани ўлчаш
- Эпизод пайтида инсулин ва С-пептид
- Кортизол
- Жигар ва буйраклар фаолиятини баҳолаш
- Глюкозани камайтирадиган терапия дозалари ва режимини қайта кўриб чиқиш
- Кўрсаткичларга кўра касалхонада рўза синови
Қандай қилиб ҳужумларни олдини олиш мумкин
Қандли диабет билан оғриган одамлар учун дори дозаларини парҳез ва жисмоний машқлар билан мувофиқлаштириш, овқатни ўтказиб юбормаслик, шакарни мунтазам равишда ўлчаш, айниқса ҳайдаш ва жисмоний фаолиятдан олдин ва ҳар доим тез углеводларни ўзингиз билан олиб юриш муҳимдир. Қариндошлар ва ҳамкасблар ташхис ҳақида билишлари ва ёрдам бера олишлари керак. Спиртли ичимликлар хавфлидир, чунки шакарнинг пасайиши бир неча соатдан кейин, шу жумладан кечаси ҳам содир бўлиши мумкин, шунинг учун сиз оч қоринга ичмаслигингиз керак. Агар тез-тез тунги эпизодлар бўлса ёки ҳужумнинг огоҳлантирувчи белгилари йўқолса, даволаниш режимини кўриб чиқиш учун эндокринолог билан боғланишингиз керак - бу муаммони ўзингиз ҳал қилиб бўлмайди.
- Овқатни ўтказиб юборманг
- Дозаларни овқатланиш ва жисмоний машқлар билан мувофиқлаштиринг
- Ҳар доим тез углеводларни олиб юринг
- Ҳайдаш ва спорт билан шуғулланишдан олдин шакарингизни синаб кўринг
- Оч қоринга спиртли ичимликлар ичманг
- Яқинларингизни хабардор қилинг ва глюкагондан қандай фойдаланишни билинг
- Билагузук ёки ташхис картасини тақинг
- Такрорий эпизодлар учун шифокор билан маслаҳатлашинг