Сиз ўтказиб юбора олмайдиган биринчи белгилар
Болаларда 1-тоифа диабетнинг белгилари жуда кенг тарқалган, аммо улар кўпинча бошқа сабабларга кўра юзага келади. Бола одатдагидан кўра кўпроқ ичишни бошлайди, шу жумладан кечаси ҳам, худди тез-тез сийиш; чақалоқларда бу оғир тагликлар ва чойшабнинг қайтиши билан намоён бўлади. Яхши ва баъзида туяди ортишига қарамай, вазн камаяди. Чарчоқ, асабийлашиш, ишлашнинг пасайиши, қуруқ тери ва шиллиқ пардалар пайдо бўлади, қизларда - жинсий аъзолар ҳудудида доимий қичишиш, ўғил болаларда - суннат терисининг яллиғланиши. Баъзида биринчи сезиларли белги узоқ вақт давомида шифо бермайдиган ярадир.
- Ҳаддан ташқари ташналик, айниқса кечаси
- Тез-тез ортиқча сийиш
- Яхши иштаҳа билан вазн йўқотиш
- Летаргия, асабийлашиш, ишлашнинг пасайиши
- Қуруқ тери ва шиллиқ пардалар
- Тўшакни ҳўллашнинг қайтиши
- Доимий қўзиқорин яллиғланиши
Нима учун 1-тоифа диабет ривожланади?
Бунинг асосий сабаби отоиммüн жараёндир: иммунитет тизими нотўғри ошқозон ости бези оролларининг бета ҳужайраларига ҳужум қилади. Триггер омиллари ўрганилмоқда; олдинги вирусли инфекцияларнинг ролини ва генетик мойиллик фонида иммунитетнинг хусусиятларини муҳокама қилиш. Ушбу рўйхатда нима йўқлигини тушуниш муҳимдир: 1-тоифа диабет боланинг кўп ширинлик истеъмол қилганлигидан келиб чиқмайди ва тарбия ёки парваришдаги хатолар оқибати эмас. Қандли диабет билан оғриган қариндошларнинг бўлиши хавфни оширади, лекин кўпчилик болаларда оила тарихисиз касаллик ривожланади. Ҳужайраларни йўқ қилиш аста-секин содир бўлади ва ишлаётган ҳужайралар кам бўлганда аломатлар пайдо бўлади.
- Бета ҳужайраларининг отоиммüн йўқ қилиниши
- Генетик мойиллик
- Ўтган вирусли инфекцияларнинг роли
- Бошқа отоиммüн касалликлар билан комбинация
- Ширинликларни истеъмол қилиш билан боғлиқ эмас
- Кўпинча мактабгача ва ўсмирлик даврида дебют қилади
Диагностика
Ташхисни тасдиқлаш оддий ва тездир: қондаги глюкозани ўлчаш кифоя. Одатда шикоятлар мавжуд бўлганда 11,1 ммол / л ва ундан юқори қиймат ёки оч қоринга 7,0 ммол / л ва ундан юқори қиймат диабетни кўрсатади. Бундан ташқари, 2-3 ой давомида ўртача глюкоза даражасини акс эттирувчи глюкозаланган гемоглобин аниқланади ва сийдикда глюкоза ва кетонлар текширилади. Қандли диабет турини аниқлаш учун С-пептид ишлатилади, бу ўз инсулинининг қолдиқ ишлаб чиқарилишини ва ўзига хос антикорларни кўрсатади. Агар аломатлар оғир бўлса, текширувни кечиктирманг: кечикиш диабетик кетоацидозга олиб келиши мумкин, бу эса шифохонада даволанишни талаб қилади.
- Қон глюкоза - биринчи ва асосий таҳлил
- Гликатланган гемоглобин
- Сийдикдаги глюкоза ва кетонлар
- С-пептид
- Бета ҳужайраларига антикорлар
- Қалқонсимон без функциясини баҳолаш ва çöляк касаллиги скрининги
Даволаш ва кунлик мониторинг
Даволашнинг асоси гормоннинг табиий ишлаб чиқарилишига тақлид қилувчи инсулинни алмаштириш терапияси: узоқ муддатли базал инсулин ва овқатдан олдин қисқа таъсир қилувчи инсулин ёки насосни юбориш. Шифокор дозаларни индивидуал равишда танлайди ва боланинг ўсиши билан уларни мунтазам равишда кўриб чиқади. Ота-оналар ва боланинг ўзи нон бирликларида углеводларни қандай ҳисоблашни, глюкозани глюкометр ёки доимий мониторинг тизими билан ўлчашни ва махсус вазиятларда ўзини тутиш қоидаларини ўргатади: касаллик, жисмоний фаолият ва саёҳат пайтида. Қаттиқ диета талаб қилинмайди; овқатланиш углеводларни ҳисобга олган ҳолда соғлом овқатланишнинг одатий тамойилларига асосланади.
- Шахсий режимга мувофиқ инсулин терапияси
- Доимий глюкоза текшируви ёки доимий мониторинг
- Углеводларни ҳисоблаш ва овқатланишни режалаштириш
- Қандли диабет мактабида оилалар ва болалар учун таълим
- Стресс ва касаллик учун дозани созлаш
- Эндокринологга мунтазам ташрифлар ва ҲбА1с мониторинги
Гипогликемия ва диабет билан яшаш
Кундалик ҳаётда энг кўп учрайдиган ўткир муаммо - гипогликемия, глюкозанинг меъёрдан пастга тушиши. Бу титроқ, терлаш, рангпарлик, очлик, бош оғриғи, асабийлашиш билан намоён бўлади; ёш болаларда - тўсатдан летаргия ёки кайфият. Биринчи белгиларда болага тез углеводлар берилади: шарбат, глюкоза таблеткалари, шакар, кейин эса секин углеводлар билан газак. Онгни йўқотиб, конвулсиялар бўлса, 103 рақамига қўнғироқ қилинг ва оғизга ҳеч нарса қуйманг. Қандли диабет билан оғриган боланинг тез углеводлари билан бирга бўлиши, ғамхўрлик қилувчилар ва ўқитувчиларнинг ташхис ва ёрдам қоидалари ҳақида билишлари муҳимдир. Спорт тақиқланган эмас, лекин режалаштиришни талаб қилади.
- Гипогликемиянинг дастлабки белгиларини тан олинг
- Ҳар доим ёнингизда тез углеводлар бўлсин
- Агар ҳушингизни йўқоцангиз, 103 рақамига қўнғироқ қилинг, ичишга ҳеч нарса берманг
- Ташхис ҳақида мактаб ва мураббийларга хабар беринг
- Спортдан олдин овқатланиш ва дозани режалаштиринг
- Врач томонидан тайинланган асоратлар учун йиллик скрининг
- Оила ва болага психологик ёрдам