Қайси оҳанг нормал ҳисобланади?
Янги туғилган чақалоқ кўп ойларни қаттиқ ҳомила ҳолатида ўтказди, шунинг учун туғилгандан кейин мушакларида флексор оҳанг устунлик қилади. Боланинг қўллари ва оёқлари эгилган ҳолда ётади, муштлари сиқилади, бош бармоғи кўпинча ичкарида яширинади. Агар сиз оёқларни эҳтиёткорлик билан ёйиб юборсангиз, улар бироз қаршилик кўрсатадилар, лекин улар ажралиб туради. 3-4 ойга келиб, оҳанг тенглашади: бола кафтларини очади, ўйинчоқлар учун қўл узатади, билакларига суяниб, ошқозонида ётади. Оҳанг носимметрик бўлиши ва ўз вақтида янги ҳаракатларни ўзлаштиришга халақит бермаслиги муҳимдир.
- Биринчи ҳафталар - эгилиш ҳолати, сиқилган муштлар
- 2-3 ойга келиб, қўллар бўшашади
- 3-4 ойга келиб, кафтлар очиқ, бола объэктларга этиб боради
- Олти ойга келиб, физиологик гипертониклик йўқолади
- Қўллар ва оёқларнинг ҳаракатлари носимметрикдир
Патологик гипертоникликнинг сабаблари
Оҳангнинг доимий ўсиши ҳомиладорлик, туғиш ёки ҳаётнинг биринчи кунларида содир бўлган мия шикастланиши билан боғлиқ бўлиши мумкин. Бу гипоксия, қон кетишлар, интраутерин инфекциялар, туғилиш травмасı ва янги туғилган чақалоқларнинг оғир сариқлиги туфайли юзага келади. Эрта туғилган чақалоқлар хавф остида. Камроқ, гипертониклик миянинг конженитал малформацияси, ирсий ва метаболик касалликлар билан содир бўлади. Вақтинчалик кучланиш қўзғалувчанликнинг кучайиши, колик, қизиб кетиш, шунингдек, текширув пайтида йиғлаётган ёки совуқ бўлган чақалоқда пайдо бўлади.
- Хомиланинг гипоксияси ва туғиш пайтида асфиксия
- Эрта туғилган чақалоқларда интравентрикуляр қон кетишлар
- Интраутерин инфекциялар
- Туғилиш травмасı
- Янги туғилган чақалоқларнинг қаттиқ сариқлиги
- Миянинг малформацияси ва генетик синдромлар
Эътибор бериш керак бўлган белгилар
Ота-оналар одатда сиқилган муштлар ва оёқлари билан қўрқиб кетишади, лекин катта расмни баҳолаш жуда муҳимроқдир. Агар бола доимо бошини орқага ташласа, камон қилса, уни таянчга қўйишга уринаётганда оёқларини кесиб ўца ёки оёқ бармоқларида турса, шифокор хавотирга тушади. Асимметрия - масалан, бир қўл ҳар доим сиқилади, иккинчиси эса бўш - ва восита маҳоратида кечикишлар сезиларли. Анксиете, тез-тез регüржитация, ёмон уйқу ва титроқ ўз-ўзидан касалликни кўрсатмайди, аммо оҳанг ўзгариши билан биргаликда текширувни талаб қилади.
- Бошни орқага ташлаш ва орқа томонни буриш
- Муштлар 3-4 ойдан кейин сиқилиб қолади
- Оёқларни кесиб ўтиш ва оёқ бармоқларига таяниш
- Оҳанг ва ҳаракатларнинг ассиметрияси
- Оёқларни бир-биридан ажратиш қийин
- Бошни ушлаб туриш, бурилиш, ўтиришда кечикиш
Диагностика
Мускул оҳангини тинч, яхши овқатланган ва иссиқ болада педиатр неврологи баҳолайди, акс ҳолда натижа бузилиши мумкин. Шифокор бўғинлардаги пассив ҳаракатларни, ҳолатни, симметрияни, туғма рефлексларни ва уларнинг ўз вақтида йўқолишини, ривожланишнинг ёшга мослигини текширади. Кўпинча битта текширув этарли эмас: бир неча ҳафтадан сўнг динамика муҳим аҳамиятга эга. Очиқ фонтанел орқали нейросонография миянинг тузилишини, қон кетишини ва қоринчаларнинг кенгайишини кўриш имконини беради. Шубҳали соқчилик учун ЭЕГ, оғир бузилишлар учун МРИ буюрилади. Чекланган оёқ ажралиши билан, дисплазияни истисно қилиш учун кестириб, бўғимларнинг ултратовуш текшируви ўтказилади.
- Вақт ўтиши билан педиатрик невролог томонидан текширув
- Мотор ривожланишини ёшга қараб баҳолаш
- Нейросонография
- Калçа бўғимларининг ултратовуш текшируви
- ЭЕГ - агар соқчиликдан шубҳа қилинган бўлса
- Миянинг МРИ - кўрсаткичларга кўра
Даволаш ва парвариш
Физиологик гипертониклик даволашни талаб қилмайди: кузатиш ва тўғри парвариш қилиш этарли. Болани қорнига ётқизиш, бўшашмасдан ёки умуман ўрамаслик, илиқ сувда чўмилиш, қўлингизда кўпроқ олиб юриш ва у билан ўйнаш фойдалидир. Агар оҳангнинг тасдиқланган бузилиши мавжуд бўлса, педиатрик невролог терапевтик машқларни, массажни, тўпда машқларни, сувда машқ қилишни буюради, улар ўқитилган мутахассислар томонидан, кейин эса уйда ота-оналар томонидан амалга оширилади. Агар асаб тизими шикастланган бўлса, узоқ муддатли реабилитация керак. Дори-дармонлар чекланган миқдорда ва фақат шифокор томонидан кўрсатилгандек қўлланилади.
- Ошқозонга кунига бир неча марта жойлаштириш
- Бепул ўраш
- Иссиқ ванналар ва сузиш
- Белгиланган ҳолда тинчлантирувчи массаж
- Терапевтик гимнастика ва тўп машқлари
- Педиатр ва невролог билан мунтазам равишда режалаштирилган текширувлар