Бошнинг ўлчамини қандай ҳисоблаш мумкин
Бош атрофи ўлчов лентаси билан энг кенг қисмида - қошларнинг тепасида ва оксипитал бўшлиқ орқали ўлчанади. Натижа боланинг ёши, жинси ва туғилган санасига мос келадиган центил графикда чизилади. Микросефалия бу ёш учун ўртача кўрсаткичдан сезиларли даражада паст бўлганда гапирилади. Бир марта олинган кўрсаткичдан кўра, вақт ўтиши билан индикаторнинг қандай ўзгариши муҳимроқдир: агар бош жадвалга параллел равишда ўсса ва бола нормал ривожланса, биз кўпинча конституциявий хусусият ҳақида гапирамиз. Ота-оналарнинг бошларини ҳам ўлчаш керак.
- Бошнинг энг кенг айланаси бўйича ўлчаш
- Ёш ва жинс бўйича сентиле жадваллари ёрдамида балл олинг
- Эрта туғилган чақалоқларда туғилган кунни ҳисобга олиш
- Бир неча ой давомида динамика талаб қилинади
- Ота-оналарнинг бош атрофини ўлчаш
- Боланинг бўйи ва вазни билан таққослаш
Сабаблари
Конженитал микросефалия кўпинча генетик касалликлар ва интраутерин таъсирлар билан боғлиқ. Инфекциялар орасида ситомегаловирус, токсоплазмоз, қизилча, герпес ва Зика вируси муҳим аҳамиятга эга. Алоҳида сабаблар гуруҳи спиртли ичимликлар, гиёҳванд моддалар ва ҳомиладорлик даврида қабул қилинган баъзи дори-дармонлар, шунингдек, онанинг оғир овқатланиши ва назорациз фенилкетонуриядир. Олинган шакл туғилиш, менингит, энсефалит, травматик мия шикастланиши ёки ирсий метаболик касалликлар фонида оғир гипоксиядан кейин ривожланади. Баъзида сабабни аниқлаб бўлмайди.
- Генетик синдромлар ва хромосома касалликлари
- Интраутерин инфекциялар: СМВ, токсоплазмоз, қизилча, Зика
- Ҳомиладорлик пайтида спиртли ичимликлар ва гиёҳванд моддалар
- Туғилганда оғир гипоксия ва мия ишемияси
- Ўтган менингит ёки энсефалит
- Ирсий метаболик касалликлар
- Оила (конституциявий) кичик бош
Бу ривожланишга қандай таъсир қилади?
Ассортимент жуда кенг. Оилавий шаклда кичик бошли бола бутунлай нормал ривожланади, тенгдошлари билан тенг равишда ўрганади ва даволанишга муҳтож эмас. Мия шикастланиши билан боғлиқ бўлган микросефалия билан нутқ ва восита кечикиши, ўрганишдаги қийинчиликлар, эпилепсия, кўриш ва эшитиш қобилиятининг бузилиши, мушакларнинг оҳангидаги ўзгаришлар мумкин. Прогноз айлананинг сантиметри билан эмас, балки МРИ маълумотлари ва боланинг ҳақиқий қобилиятлари билан белгиланади. Шунинг учун ота-оналар жавобни битта рақамдан изламасликлари, балки болани кузатиш ва у билан ишлашлари муҳимдир.
- Оила шакли - ривожланиш нормалдир
- Мия шикастланиши туфайли восита ва нутқ ривожланишининг кечикиши
- Эпилептик тутилишлар
- Спастисите ёки мушак тонусининг пасайиши
- Ўрганиш ва хатти-ҳаракатлардаги қийинчиликлар
- Кўриш ва эшитиш қобилиятининг бузилиши
Сўров
Текширув ҳомиладорлик, туғиш ва оила ҳақида батафсил маълумот тўплаш, педиатр ва невролог томонидан текширувдан бошланади. Фонтанел орқали нейросонография чақалоқлар учун мавжуд ва хавфсиздир ва миянинг қўпол малформациясини ва туғма инфекцияларга хос бўлган калсификацияни кўрсатади. Миянинг МРИ кортекс ва оқ модданинг тузилиши ҳақида энг аниқ тасвирни беради. Туғма инфекциялар учун тест ҳаётнинг биринчи ойларида айниқса муҳимдир. Агар ирсий сабабга шубҳа қилинган бўлса, карётиплаш ва замонавий генетик тестлар буюрилади, соқчилик ва музлаш учун ЭЕГ керак.
- Педиатр ва педиатрик невролог томонидан текширув
- Катта фонтанел орқали нейросонография
- Миянинг МРИ
- Шубҳали соқчилик учун ЭЕГ
- Туғма инфекциялар учун скрининг
- Карётиплаш ва генетик маслаҳат
- Кўриш ва эшитиш тестлари
Нима қила оласиз
Мия ҳажмини оширадиган дорилар йўқ ва бундай ваъдалар ташвишга солиши керак. Ҳақиқий ёрдам аниқланган сабабни даволаш, соқчиликни назорат қилиш, яхши овқатланиш ва эрта аралашувдан иборат: нутқ терапевти ва дефектолог билан машғулотлар, физика терапияси, касбий терапевт билан ишлаш. Ривожланиш фаолияти қанчалик эрта бошланса, бола мавжуд имкониятлардан шунчалик яхши фойдаланади. Оила кейинги ҳомиладорликни режалаштиришда ва ҳомиладорлик даврида инфекцияларнинг олдини олиш, фолий кислотасини қабул қилиш ва спиртли ичимликлардан бутунлай воз кечишда генетик маслаҳат олишдан фойда кўради.
- Белгиланган сабабни даволаш
- Невролог томонидан тайинланган антиконвулсант терапия
- Эрта ривожланиш аралашуви ва мутахассислар билан машғулотлар
- Жисмоний терапия ва восита қобилиятлари ишлайди
- Озиқланиш ва килограмм ортишини кузатиш
- Оила генетик маслаҳати
- Ҳомиладорлик пайтида инфекцияни олдини олиш ва спиртли ичимликларни истеъмол қилишдан қочиш