Болаларда бош оғриғининг асосий сабаблари
Шифокорлар бош оғриғини бирламчи, оғриқнинг ўзи касаллик бўлса ва иккинчи даражали, бошқа ҳолатнинг аломати бўлганда ажратадилар. Болаларда асосий оғриқлар устунлик қилади: кучланиш бош оғриғи ва мигрен. Иккиламчи сабаблар кўпинча аҳамияциз - иситма, синусит, уйқу этишмаслиги, очлик, иссиқда сувсизланиш, тузатилмаган миёпи билан кўзнинг зўриқиши билан АРВИ. Камроқ тез-тез учрайдиган юқори қон босими, бош жароҳати оқибатлари ва жуда камдан-кам ҳолларда бўшлиқни эгаллаган мия шикастланиши.
- Кучли бош оғриғи - куннинг охиригача ҳалқа каби босиш
- Ўчокли - ҳужумлар, кўнгил айниши ва фотофоби билан
- Иситма билан касалланган инфекциялар, шу жумладан АРВИ
- Синусит, отит, тиш муаммолари
- Тузатилмаган кўриш, узайган экран вақти
- Артериал гипертензия, камроқ тез-тез - шикастланиш оқибатлари
Оғриқ шошилинч ёрдамни талаб қилганда
Кўпчилик бош оғриғини мунтазам учрашувда хотиржамлик билан муҳокама қилиш мумкин. Аммо соат ҳисобга олинадиган ҳолатлар мавжуд. Бир зумда ва зўравонликнинг энг юқори чўққисида пайдо бўладиган оғриқ, юқори иситма ва иягини кўкрагига босмаслик билан бирлаштирилган оғриқ, ҳар қандай фокал симптомлар ва онгнинг бузилиши огоҳлантирилиши керак. Агар бола бошини урса ва бир неча соатдан кейин оғриқ, қусиш ёки уйқучанлик кучайса, шошилинч баҳолаш керак. Бундай ҳолларда 103 рақамига қўнғироқ қилиб тез ёрдам чақиринг.
- Оғриқ бир неча сония ичида максимал даражага етди
- Бўйиннинг қаттиқлиги ва тошма билан иситма
- Диареясиз такрорий қусиш
- Юриш, нутқ, кўришнинг бузилиши
- Крамплар ёки ҳушидан кетиш
- Бош жароҳатидан кейин оғриқ кучайиши
Шифокор нимани сўрайди ва олдиндан нима ёзиш керак
Ташхис асосан ҳикоя асосида амалга оширилади, шунинг учун тайёргарлик учрашувни сезиларли даражада тезлаштиради. Кундаликни сақланг: оғриқнинг санаси ва вақти, қанча давом этгани, қаерда оғриганлиги, 0 дан 10 гача бўлган шкалада қанчалик ёмон бўлганлиги, бундан олдин нима содир бўлганлиги, нима ёрдам бергани. Фарзандингиз қанча ухлаётганига, қандай овқатланишига, экранда қанча вақт сарфлашига, қандай дори-дармонларни қабул қилишига ва қанчалик тез-тез бўлишига эътибор беринг. Боланинг оғриғи туфайли мактабни қолдирганми, ота-онанинг боши оғрияптими ёки йўқлигини ёзиш фойдалидир.
- Ҳужумларнинг частотаси ва давомийлиги
- Оғриқнинг табиати: босиш, уриш, пичоқлаш
- Билан боғлиқ кўнгил айниш, фотофоби, лакримация
- Мактаб, экранлар, озиқ-овқат ва уйқу билан алоқалар
- Қандай оғриқ қолдирувчи воситалар ва ойда неча кун
- Мигреннинг оилавий тарихи
Қандай текширувлар буюрилади?
Мажбурий минимал - бу педиатр ва неврологнинг текшируви, қон босимини ўлчаш, кўриш ва фундусни баҳолаш. Агар иситма ва инфекцияга шубҳа бўлса, тўлиқ қон рўйхати олинади. Тақдимот кучланиш бош оғриғи ёки мигренга хос бўлса ва текширув нормал бўлса, илғор тасвирлаш талаб қилинмайди. Миянинг МРИ қўрқинчли белгилар учун буюрилади. ЭЕГ бош оғриғига ташхис қўйиш учун эмас, балки эпилептик тутилишларга шубҳа бўлса; тез ёрдамчи усул сифатида эчоенсефалография қўлланилади.
- Педиатр ва педиатрик невролог томонидан текширув
- Қон босимини ўлчаш
- Офталмолог ва фундус томонидан текширув
- Иситма учун тўлиқ қон рўйхати
- Миянинг МРИ - ташвиш берувчи белгилар учун
- ЭЕГ ва ЭЧО-ЭГ - индивидуал кўрсаткичлар учун
Уйда нима ёрдам беради
Кўпгина эпизодлар дам олиш, овқатланиш ва ухлаш билан ҳал қилинади. Болани вентиляция қилинган, қоронғи хонага жойлаштиринг, сув таклиф қилинг ва гаджетларни олиб ташланг. Оғриқ қолдирувчи воситалар фақат шифокор томонидан белгиланган дозада ва ойига рухсат этилган кунлар сонидан кўп бўлмаган миқдорда берилади, акс ҳолда оғриқ сурункали ҳолга келади. Зерикарли, аммо самарали профилактика узоқ муддатли ишлайди: барқарор уйқу, нонушта, юриш, дарслар давомида ҳар 30-40 дақиқада танаффуслар ва ўртача экран вақти. Агар бола мактаб ҳақида қайғурса, психологнинг ёрдами фойдалидир.
- Сокин, салқин хонада дам олинг, ухланг
- Сув ва озгина газак
- Шамоллатиш, дарслардаги танаффуслар
- Тўсатдан силжишларсиз барқарор уйқу режими
- Оғриқ қолдирувчи воситалар - фақат рецепт бўйича ва суиистеъмол қилинмайди
- Агар керак бўлса, кўришни тузатиш