Касалликнинг шакллари
Хулқ-атвор варианти мавжуд бўлиб, унда биринчи навбатда фронтал лоблар таъсир қилади ва нутқ вариантлари, биринчи навбатда, темпорал ҳудудлар билан боғлиқ. Хулқ-атвор шаклида шахсият, мотивация ва ижтимоий кўникмалар ўзгаради. Бирламчи прогрессив афазия билан сўзларни танлаш ва ибораларни тузиш ёки уларнинг маъносини тушуниш қобилияти аста-секин йўқолади, хотира ва йўналиш узоқ вақт сақланиб қолади. Баъзи ҳолатлар восита нейронларининг шикастланиши билан бирлаштирилади, кейин мушакларнинг кучсизлиги, чайқалиш ва ютиш бузилиши қўшилади.
- Хулқ-атвор варианти - шахсият ва ҳаракатлардаги ўзгаришлар
- Нутқнинг ўзгариши - прогрессив афазия
- Мотор нейронининг шикастланиши билан комбинация
- Паркинсонизмнинг мумкин бўлган хусусиятлари
- Ишларнинг оилавий тўпланиши билан ирсий шакллар
Бу ташқаридан қандай кўринади
Қариндошларнинг таъкидлашича, одам бошқача бўлиб қолди: оилага ҳамдардлик ва қизиқиш йўқолди, қўполлик, ноўрин ҳазиллар, бепарволик, ғалати одатлар ва стереотипик ҳаракатлар пайдо бўлди, ширинликларга бўлган иштиёқ билан озиқ-овқат имтиёзлари ўзгарди. Баъзи беморлар, аксинча, летаргик бўлиб қоладилар, ташаббус кўрсатмайдилар ва кун бўйи ҳеч нарса қилмасдан ўтирадилар, бу нотўғри депрессия сифатида қабул қилинади. Уларнинг аҳволи ҳақида ҳеч қандай танқид йўқ, шунинг учун бундай одамлар одатда шифокорга қариндошлари томонидан олиб келинади.
- Хушмуомалалик ва эмпатияни йўқотиш
- Импулсив ҳаракатлар ва ўйламасдан сарфлаш
- Апатия ва қизиқишларни йўқотиш
- Стереотипик такрорланувчи ҳаракатлар
- Ортиқча овқатланиш, айниқса ширинликлар
- Касаллик ҳақида хабардорликнинг йўқлиги
Диагностика
Шифокор қариндошларини батафсил сўрайди, чунки беморнинг ўзи ўзгаришларни сезмайди. Нейропсихологик тестлар нисбатан бузилмаган хотира билан хатти-ҳаракатлар, режалаштириш ва нутқни тартибга солишдаги бузилишларни аниқлайди. Магнит-резонанс томография фронтал ва темпорал лобларнинг селектив атрофиясини кўрсатади, бу муҳим тасдиқни беради. Шунга ўхшаш расмни келтириб чиқарадиган шартларни истисно қилиш керак: депрессия, биполяр бузилиш, фронтал лоб ўсмалари, гидросефали, ҳипотироидизм, Б12 витамини этишмовчилиги, спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш оқибатлари. Оилавий ҳолатларда генетик маслаҳат муҳокама қилинади.
- Хулқ-атвор ўзгариши ҳақида қариндошлар билан суҳбатлашиш
- Нейропсикологик тест
- Фронтал ва темпорал лобларни баҳолаш билан миянинг МРИ
- Кўрсаткичларга кўра ЭЕГ
- ЦҲ, витамин Б12, қон биокимёси
- Психиатр маслаҳати
- Оилавий ҳолатлар учун генетик маслаҳат
Даволаш ва парвариш
Нейронларнинг ўлимини тўхтатадиган дорилар ҳали мавжуд эмас ва Алцгеймер касаллиги учун ишлатиладиган дорилар одатда бу шаклга ёрдам бермайди ва баъзида қўзғалувчанликни оширади. Шунинг учун, гиёҳванд бўлмаган ёндашувлар асос бўлади: тузилган кун, қўзғатувчи вазиятларни бартараф этиш, диққатни ўзгартириш, хавфсиз муҳит. Жиддий импулсивлик ва тажовузкорлик бўлса, шифокор минимал самарали дозани танлаб, хатти-ҳаракатларга таъсир қилувчи дори-дармонларни буюриши мумкин. Нутқ шакллари билан, нутқ терапевти билан машғулотлар ва ёрдамчи алоқа воситалари - карталар, эслатмалар, оддий иборалар - ёрдам беради.
- Кундалик тартибни ва башорат қилинадиган муҳитни тозаланг
- Можароларни келтириб чиқарадиган вазиятларни бартараф этиш
- Нутқ шакллари учун нутқ терапевти билан машғулотлар
- Шифокор томонидан белгилаб қўйилган симптоматик терапия
- Пул, ҳужжатлар ва машинага киришни назорат қилиш
- Овқатланиш ва ютишни кузатиш
- Оилалар учун таълим ва психологик ёрдам
Оилалар учун амалий саволлар
Касаллик кўпинча меҳнатга лаёқатли ёшда бошланганлиги сабабли, меҳнат, молиявий ва ҳуқуқий ҳимоя масалалари эрта пайдо бўлади. Қариндошлар билан катта миқдордаги маблағга киришни чеклаш ва операцияларни амалга ошириш, ҳайдовчилик масалалари ва зарур ҳужжатларни тайёрлашни олдиндан муҳокама қилиш мақсадга мувофиқдир. Атрофингиздагиларга қўполлик ва бефарқлик ёмон ният эмас, балки касалликнинг кўриниши эканлигини тушунтириш муҳимдир: бу оиладаги кескинликни камайтиради. Қаровчилар ҳам бемор каби дам олиш ва қўллаб-қувватлашга муҳтож ва ёрдам сўраш одатий ҳолдир.
- Ҳуқуқий ва молиявий муаммоларни эрта ҳал қилиш
- Хавфли ҳайдашда ҳайдашни тўхтатинг
- Ташхисни бошқаларга тушунтириш
- Қариндошлар ўртасидаги масъулиятни тақсимлаш
- Ёрдам гуруҳлари ва психологик маслаҳатлар
- Келажакда парвариш қилишни режалаштириш
- Невролог томонидан мунтазам кузатув