Юракда нима содир бўлади
Одатда митрал қопқоқ варақлари кенг очилиб, қоннинг атриумдан қоринчага эркин оқишини таъминлайди. Стеноз билан клапанлар қалинлашади, чеккаларда бирлашади ва субвалвулар тузилмалар қисқаради ва очилиш тор бўшлиққа айланади. Қонни суриш учун атриум юқори босим билан ишлаши керак, у чўзилади ва уйғун равишда қисқариш қобилиятини йўқотади - шунинг учун атриял фибрилациянинг тез-тез ривожланиши. Ўпка томирларида қоннинг турғунлиги нафас қисилишига олиб келади ва вақт ўтиши билан ўпка артериясидаги босим кучаяди ва юракнинг ўнг томони азобланади.
- Вана варақларининг бирлашиши ва қалинлашиши
- Чап атриумда босимнинг ошиши
- Атриял кенгайиш ва атриял фибрилация хавфи
- Ўпканинг қон томирларида тиқилиб қолиш
- Ўпка гипертензияси ва ўнг томонда ортиқча юк
- Атриумда қон пıҳтıларıнıн пайдо бўлиш хавфи
Сабаблари
Асосий сабаб сурункали ревматик юрак касаллиги бўлиб, ўткир ревматик иситмадан кейин ривожланади. Бу антибиотик билан даволанмаган бўлса, стрептококк томоқ оғриғининг асоратлари сифатида юзага келади ва иммунитет механизмлари орқали клапанларга зарар этказади. Кўпинча иситма тажрибаси ва шикоятлар пайдо бўлиши ўртасида 10-20 йил давом этади, шунинг учун кўплаб беморлар болаликдаги касалликни эсламайдилар. Туғма торайиш, қарияларда клапан ҳалқасининг кучли калсификацияси ва кам учрайдиган тизимли касалликлар камроқ тарқалган.
- Ўтган ўткир ревматик иситма
- Болаликда даволанмаган стрептококк томоқ оғриғи
- Кекса ёшдаги валф ҳалқасининг калсификацияси
- Конженитал митрал стеноз
- Бирлаштирувчи тўқималарнинг тизимли касалликлари
- Радиация терапиясининг кўкрак минтақасига таъсири
Семптомлар
Биринчи ва асосий симптом нафас қисилиши: биринчи навбатда сезиларли куч билан, кейин нормал юриш билан ва оғир ҳолатларда - ёлғон ҳолатидадир, шунинг учун одам баланд ёстиқларда ухлайди. Шунингдек, юракдаги юк кескин ошиб кетганда, қуруқ йўтал, чарчоқ, юрак уриши ва ҳомиладорликнинг ёмон толерантлиги характерлидир. Баъзида нуқсон биринчи навбатда атриял фибрилация ёки эмболия хуружи сифатида намоён бўлади - кенгайган атриумда ҳосил бўлган қон ивиши билан томирнинг тўсатдан тиқилиб қолиши.
- Машқ пайтида нафас қисилиши, кейин дам олиш
- Бўғилишнинг тунги ҳужумлари, баланд ёстиқларда ухлаш
- Қуруқ йўтал, баъзида ҳемоптизи
- Заифлик ва чарчоқ
- Ноқонуний юрак уриши ҳужумлари
- Кейинги босқичларда ўнг ҳипокондриюмда оёқларнинг шишиши ва оғирлик
Диагностика
Юракни тинглаётганда, шифокор характерли шовқин ва махсус оҳангларни қайд этади, бу аллақачон нуқсондан шубҳаланишга имкон беради. Экокардиёграфия ташхисни тасдиқлайди: у клапанларнинг тузилиши ва ҳаракатчанлигини, очилиш майдонини, атриумнинг ўлчамини ва ўпка артериясидаги босимни кўрсатади. Ушбу маълумотларга асосланиб, стеноз даражаси ва клапаннинг юмшоқ аралашувга яроқлилиги аниқланади. ЭКГда атриял ортиқча юк ва атриял фибрилация аниқланади, рентгенограммада ўпкада тиқилиши аниқланади. Операцияни режалаштиришда атриумдаги тромбни истисно қилиш учун қўшимча равишда трансöзофагеал текширув ўтказилади.
- Юрак аускултацияси
- Орифис майдонини баҳолаш билан экокардиёграфия
- ЭКГ ва Холтер мониторинги
- Кўкрак қафаси рентгенограммаси
- Операциядан олдин трансöзофагеал экокардиёграфия
- Буйрак фаолиятини, жигар фаолиятини ва қон тестларини баҳолаш
Даволаш
Агар торайиш бироз бўлса ва шикоятлар бўлмаса, даврий экокардиёграфи билан кузатиш этарли. Дори-дармонлар валфни кенгайтирмайди, аммо улар симптомларни камайтиради: улар ритмни секинлаштиради, ортиқча суюқликни олиб ташлайди ва аритмияни назорат қилади. Митрал стеноз фонида атриял фибрилация бўлса, шифокор томонидан танланган антикоагулянт билан тромбоемболиянинг олдини олиш мажбурийдир - бу эрда қон томир хавфи айниқса юқори. Аломатлар билан оғир торайиш бўлса, томир орқали балон комиссуротомияси ёки пластик жарроҳлик ёки қопқоқни алмаштириш билан очиқ операция амалга оширилади. Қайталанувчи стрептококк инфекцияларининг олдини олиш ҳам муҳимдир.
- Енгил стеноз учун кузатув ва назорат экокардиёграфи
- Ритмни секинлаштирадиган ва тиқилиб қолишни камайтирадиган дорилар
- Шифокор томонидан тайинланган атриял фибрилацияга қарши антикоагулянт
- Балонли митрал комиссуротомия
- Валф жарроҳлиги ёки алмаштириш
- Ревматик иситманинг олдини олиш
- Белгиланганидек, томоқ оғриғини антибиотиклар билан ўз вақтида даволаш
