Юрак хуружидан кейин юракда нима содир бўлади
Юрак хуружи коронар артериянинг тиқилиб қолиши юрак мушаклари ҳудудига қон оқимини тўхтатганда ва ҳужайралар нобуд бўлганда пайдо бўлади. Кейинги ҳафталарда некроз жойида яллиғланиш ривожланади, ўлик ҳужайралар чиқарилади ва уларнинг ўрнини зич бириктирувчи тўқима эгаллайди. Шифокорлар инфарктдан кейинги кардиосклероз деб атайдиган чандиқ шундай шаклланади. Қолган соғлом мушак қўшимча юк олади ва чап қоринча шаклини ўзгартириши ва кенгайиши мумкин - бу жараён ремоделинг деб аталади. Унинг зўравонлиги кўп жиҳатдан юрак хуружини даволашнинг ўз вақтида ва кейинги терапиясига боғлиқ.
- Кичик фокал кардиосклероз - кичик чандиқлар
- Катта фокусли - катта юрак хуружидан кейин
- Чап қоринча контрактилиясининг сақланиб қолиши билан
- Камайтирилган эжексиён фракцияси билан
- Чап қоринча аневризмаси билан
- Ритм ва ўтказувчанлик бузилишлари билан
Асоратларнинг сабаблари ва хавф омиллари
Кардиосклерознинг бевосита сабаби олдинги юрак хуружи, юрак хуружи эса коронар артерияларнинг атеросклерозидир. Биринчи юрак хуружига олиб келган омиллар, агар улар назорат қилинмаса, ундан кейин ҳам ўз фаолиятини давом эттиради. Чекиш, юқори ЛДЛ холестерин, гипертония, диабетес меллитус, семизлик ва ҳаракацизлик атеросклерознинг ривожланишини тезлаштиради. Кенг чандиқ, паст эжексиён фракцияси, такрорий юрак хуружлари ва сурункали буйрак касаллиги билан асоратлар хавфи юқори. Антиплателет препаратлари ва статинларни ўз-ўзидан тўхтатиш юрак-қон томир касалликларининг тез-тез учрайдиган сабабларидан биридир.
- Чекиш
- Юқори ЛДЛ холестерин
- Артериал гипертензия
- Қандли диабет
- Семизлик ва ҳаракацизлик
- Белгиланган дори-дармонларни қабул қилишни тўхтатиш
- Сурункали буйрак касаллиги
Семптомлар
Кўринишлар чандиқнинг катталигига ва коронар артерияларнинг ҳолатига боғлиқ. Агар юрак функцияси сақланиб қолса, шикоятлар бўлмаслиги мумкин. Қисқартирилган контрактиллик билан сурункали юрак этишмовчилиги ривожланади: жисмоний машқлар пайтида нафас қисилиши, кейин дам олиш, чарчоқ, оёқларнинг шишиши, баланд ёстиқда ухлаш зарурати. Скар тўқимаси узилишлар, юрак уриши, бош айланиши ва баъзида ҳушидан кетиш билан намоён бўладиган аритмия учун шароит яратади. Агар атеросклероз ривожланса, ангина қайтади - машқлар пайтида стернум орқасида оғриқни босиш. Баъзи аритмиялар ҳаёт учун хавфлидир, шунинг учун ҳушидан кетиш шошилинч баҳолашни талаб қилади.
- Машқ қилиш ёки дам олиш пайтида нафас қисилиши
- Чарчоқ ва заифлик
- Оёқларнинг шишиши
- Узилишлар ва юрак уриши
- Машқ пайтида кўкрак оғриғини босиш
- Бош айланиши ва ҳушидан кетиш
Диагностика
Юрак хуружидан кейин ЭКГда кўпинча чандиқ ўзгаришлари қолади, бу эса шифокорга лезённинг жойлашишини баҳолашга ёрдам беради. Экокардиёграфия камераларнинг ўлчамларини, контрактилиянинг бузилган зоналарини, чап қоринча эжексиён фракциясини, аневризма ва қон пıҳтıларıнıн мавжудлигини ва клапанларнинг ҳолатини кўрсатади. Холтер мониторинги ритм бузилишларини ва ишемик эпизодларни аниқлайди. Липит спектри, глюкоза, креатинин, калий мунтазам равишда назорат қилинади ва агар юрак этишмовчилиги шубҳа қилинган бўлса, натриуретик пептид назорат қилинади. Ангина қайтиб келганда ва қон оқимини тиклаш масаласини ҳал қилиш учун стресс тестлари, КТ коронар ангиография ёки коронар ангиография керак.
- ЭКГ
- Экокардиёграфия
- Холтер ЭКГ мониторинги
- Липид спектри, глюкоза, креатинин
- НТ-проБНП
- Синовларни юклаш
- Кўрсатмаларга кўра коронар ангиография
Даволаш ва реабилитация
Скарни яна мушакка айлантириб бўлмайди, шунинг учун даволашнинг мақсади қолган миёкардни ҳимоя қилиш ва қайта инфарктнинг олдини олишдир. Кардиолог антиплателет агентларини, холестеринни мақсадли даражага тушириш учун статинларни ва юракдаги юкни камайтирадиган ва қайта қуришни секинлаштирадиган дориларни буюради. Юрак этишмовчилиги учун ҳаётни узайтириши исботланган замонавий дорилар гуруҳлари қўлланилади. Хавфли аритмия ва паст эжексиён фракцияси учун кардиовертер-дефибрилаторни имплантация қилиш кўриб чиқилади. Агар ишемия давом эца, стентлаш ёки бйпасс операцияси ўтказилади. Кардияк реабилитация, чекишни ташлаш, дозаланган жисмоний фаолият ва қон босимини назорат қилиш энг муҳим рол ўйнайди.
- Белгиланган дори-дармонларни ҳар куни узлуксиз қабул қилиш
- Кардияк реабилитация дастури
- Чекишни тўлиқ ташлаш
- Қон босими, холестерин ва шакарни назорат қилиш
- Тузни чеклаш ва вазнни назорат қилиш
- Йиллик гриппга қарши эмлаш
- Кардиологга мунтазам ташрифлар
