Бу аслида нима?
Умуртқа танаси юқоридан ва пастдан юпқа сўнгги пластинка билан қопланган бўлиб, унга интервертебрал диск қўшни бўлади. Агар бу пластинкада заифлашган жой мавжуд бўлса - ривожланиш хусусиятлари, микротраума ёки суяк зичлигининг пасайиши туфайли - дискнинг ядро пулпозининг бир қисми вертебра ичига босилади ва характерли депрессия ҳосил қилади. Суратда у аниқ қирралари бўлган чуқурчага ўхшайди. Нерв тузилмалари бир четда қолади, шунинг учун бу топилма ҳеч қандай радикуляр оғриқ ёки уйқусизликка олиб келмайди.
- Дискнинг вертебра танасига босими
- Орқа мия каналига эмас, юқорига ёки пастга йўналиш
- Нерв илдизлари сиқилмаган
- Кўпинча торакал ва юқори ломбер минтақаларда
- Битта ёки кўп бўлиши мумкин
- Кўпинча ўсмирлик давридан бошлаб мавжуд
Нима учун улар пайдо бўлади
Энг тез-тез учрайдиган ҳолат - ўсмирлик давридаги тез ўсиш даври, суяк ҳали кучга эга бўлмаган ва юклар аллақачон катталардир. Бу эрда тугунлар кўпинча Счеуерманн касаллиги ва торакал кифознинг кучайиши билан бирлаштирилади. Катталардаги сабаб оғир эксенел юклар, сакраш, оёқларга ёки думбаларга тушишдир. Алоҳида гуруҳ суяк заифлашган ҳолатларни ўз ичига олади: остеопороз, глюкокортикоидлардан узоқ муддатли фойдаланиш, баъзи метаболик ва ўсма касалликлари. Иккинчи ҳолда, тугуннинг ўзи эмас, балки суякнинг мўртлигининг сабаби муҳим аҳамиятга эга.
- Ўсмирлик даврида тез ўсиш
- Шеуерманн касаллиги
- Ирсий тузилиш хусусиятлари
- Эксенел сиқилиш билан оғир жисмоний меҳнат ва қувват юклари
- Жароҳатлар, йиқилишлар, баландликдан сакрашлар
- Остеопороз ва суяк зичлигининг пасайиши
- Глюкокортикоидлардан узоқ муддатли фойдаланиш
Аломатлар борми?
Аксарият ҳолларда одам ҳеч нарсани сезмайди ва тугунлар кутилмаган кашфиётга айланади. Баъзида жароҳатлар туфайли ёки фаол ўсиш даврида янги таассурот маҳаллий оғриқли оғриқлар билан бирга келади, бу жисмоний машқлар билан кучаяди ва дам олиш билан камаяди. Аммо, агар сизнинг белингиз мунтазам равишда оғриса ва МРИда фақат Шморл чурралари аниқланса, улар билан оғриқни тушунтириш нотўғри: мушаклар, умуртқа поғонаси бўғимлари, ёмон ҳолат ёки ортиқча юк кўпроқ айбдор. Шифокорнинг вазифаси - тасвирнинг хулосасини даволаш эмас, балки ҳақиқий оғриқ манбасини топишдир.
- Одатда ҳеч қандай шикоятлар йўқ
- Янги босим билан мумкин бўлган маҳаллий оғриқ
- Уйқусизлик, заифлик ёки радикуляр оғриқлар йўқ
- Ички органларнинг бузилиши билан ҳеч қандай алоқаси йўқ
- Ўсмирда эгилиш билан бир нечта тугунлар ҳамроҳ бўлиши мумкин
- Оғриқ деярли ҳар доим бошқа сабабга эга
Текширув: нима ва нима учун
Тугунлар мунтазам рентгенограммада аниқ кўринади ва МРИ қўшимча равишда депрессия янги ёки йўқлигини ва суяк тўқималарининг шишиши бор-йўқлигини кўрсатади. Текширувнинг мақсади тугунларни ҳисоблаш эмас, балки оғриқнинг муҳим сабабларини истисно қилиш ва умуртқанинг умумий ҳолатини баҳолашдир. Қаттиқ эгилиб қолган ўсмирда кифоз даражаси баҳоланади. 50 ёшдан ошган одамда, айниқса менопаузадан кейин аёлда, бир нечта тугунлар ва вертебра деформациялари остеопороз учун скринингни муҳокама қилиш учун сабабдир. Агар расм ғайриоддий бўлса, шифокор яллиғланиш ва ўсма жараёнларини истисно қилади.
- Икки проекцияда умуртқа поғонаси рентгенограммаси
- Оғриқ, шикастланиш ва ўзгаришларнинг оғирлигини баҳолаш учун МРИ
- Ўсмирларда кифоз бурчагини баҳолаш
- Остеопорозга шубҳа қилинган денситометрия
- Яллиғланишга шубҳа қилиш учун қон тестлари
- Оғриқнинг ҳақиқий сабабини аниқлаш учун невролог томонидан текширув
Нима қилиш керак ва қандай юклашингиз мумкин
Агар шикоятлар бўлмаса, даволаниш керак эмас: тугунлар нервларга қараб ўсмайди, оддий чуррага айланмайди ва операцияни талаб қилмайди. Тренинг давомида мушак корсетини ушлаб туриш, умуртқа поғонасининг ҳаракатчанлигини сақлаш ва техникани кузатиш мақсадга мувофиқдир. Ўсиш даврида, айниқса, ўсмирлар учун, элкаларида катта оғирлик билан эксенел юкни чеклаш, сакраш ва оғир юкларни силкитиш керак. Оғриқ, физиотерапия ва агар керак бўлса, шифокор томонидан тайинланган оғриқ қолдирувчи воситаларнинг қисқа курси танланади. Алоҳида-алоҳида, агар кўрсатилса, улар остеопорознинг олдини олиш билан шуғулланади.
- Орқа ва қорин мушаклари учун мунтазам машқлар
- Асосий машқ сифатида сузиш ва юриш
- Елкангизда оғир юк бўлган сқуац ва пресслардан сақланинг
- Оғирликни чайқаш ва думалоқ орқа билан кўтаришдан сақланинг
- Ўсмирларда ҳолатни назорат қилиш
- Калций ва Д витаминини этарли даражада истеъмол қилиш
- Кўрсаткичлар бўйича остеопороз учун скрининг