Кифоз турлари
Постурал кифоз - энг кенг тарқалган ва энг мақбул вариант: эгилиш эгилувчан, бола ёки катталар илтимосига кўра осонгина тўғриланиши мумкин ва орқа томонда ётган деформация йўқолади. Шеуерманн касаллиги ўсмирлик даврида, бир нечта умуртқаларнинг олд қисмлари орқадагига қараганда секинроқ ўсиб, ханжар шаклига эга бўлганда ривожланади: орқа қаттиқ юмалоқ бўлади ва энди уни тўлиқ тўғрилаб бўлмайди ва оғриқ кўпинча пайдо бўлади. Конженитал кифоз умуртқа поғонасининг нотўғри шаклланиши билан боғлиқ. Кекса одамларда остеопоротик кифоз умуртқали жисмларнинг сиқилиш ёриқлари туфайли ривожланади.
- Постурал - мослашувчан, куч билан тузатилган
- Счеуерманн касаллиги - ўсмирларда ханжар шаклидаги умуртқалар
- Конженитал - умуртқа поғонасининг нотўғри шаклланиши
- Остеопоротик - сиқилиш ёриқлари туфайли
- Пост-травматик ва операциядан кейинги
Семптомлар
Асосий шикоят ташқи кўринишдир: думалоқ орқа, элкалари олдинга чўзилган, боши чиқади; кекса одамларда, орқа томоннинг юқори қисмида сезиларли тепалик. Оғриқ ҳар доим ҳам пайдо бўлмайди: постурал шакл билан у одатда йўқ ёки узоқ вақт ўтириш пайтида пайдо бўлади; Счеуерманн касаллиги билан у эгилиш чўққисида локализация қилинади ва кун охирига келиб кучаяди; остеопоротик ёриқлар билан ўткир ва оғир бўлиши мумкин. Оғир кифоз кўкрак қафасининг ҳаракатчанлигини ва нафас олиш чуқурлигини чеклайди, кексаларда эса мувозанатга таъсир қилади ва тушиш хавфини оширади. Баландликнинг сезиларли пасайиши вертебра ёриқларининг муҳим белгисидир.
- Орқага айланиб, эгилиб туринг
- Элкалар олдинга чўзилган, бош ташқарига чиққан
- Орқа мушакларнинг чарчаши
- Кун охирида кўкрак оғриғи
- Жиддий деформацияда нафас олиш чуқурлигини чеклаш
- Кекса одамларда баландликнинг пасайиши
- Баланснинг бузилиши
Диагностика
Шифокор орқа томонни тик турган ҳолатда, ён томондан ва олдинга эгилганда текширади, чўзилиш пайтида ва ётган ҳолатда эгилиш йўқоладими ёки йўқлигини баҳолайди - бу мослашувчан шаклни структуравий шаклдан ажратиб туради. Кўкрак минтақасининг латерал проекциядаги рентгенограммаси эгилиш миқдорини ўлчаш ва Счеуерманн касаллигига хос бўлган умуртқаларнинг ханжар шаклидаги деформациясини кўриш имконини беради. Кекса одамларда остеопороздан шубҳа қилинган бўлса, денситометрия ўтказилади ва вертебра сиқилиш синиши учун баҳоланади, Д витамини ва калций алмашинуви текширилади. Неврологик аломатлар ва шубҳали бошқа сабаблар учун МРИ буюрилади.
- Бенд эгилувчанлигини текшириш
- Кўкрак қафасининг латерал проекциядаги рентгенограммаси
- Кифоз миқдорини ўлчаш
- Остеопорозга шубҳа қилинган денситометрия
- Д витамини, калций, фосфор
- Неврологик белгилар учун МРИ
- Вақт ўтиши билан ўсишни ўлчаш
Ўсмирларда даволаш
Постурал кифоз билан физиотерапия асосидир: орқа ва скапуляр мушакларнинг экстансор мушакларини кучайтириш, кўпинча қисқарадиган пекторал мушаклар ва соннинг орқа қисмини чўзиш билан биргаликда. Натижа индивидуал курсларнинг интенсивлигига эмас, балки мунтазамликка боғлиқ. Ўртача деформация ва давом этаётган ўсиш билан Счеуерманн касаллиги учун шифокор корсетни буюриши мумкин, бу эса ривожланишни секинлаштириш учун маълум бир нақшга мувофиқ кийилади; ўсиш зоналари очиқ бўлса, унинг самарадорлиги юқори бўлади. Юк ташиш тақиқланмайди, аммо оғир вазнли эксенел машқлар чекланган. Доимий оғриқлар ёки неврологик бузилишлар билан оғир деформациялар ҳолатларида жарроҳлик камдан-кам ҳолларда кўриб чиқилади.
- Терапевтик машқлар асос сифатида
- Орқа экстансорларни ва элка пичоғи мушакларини мустаҳкамлаш
- Пекторал мушаклар ва сон мушакларини чўзиш
- Счеуерманн касаллиги учун кўрсатмаларга мувофиқ корсет
- Эксенел ортиқча юксиз сузиш ва фаолият
- Иш жойини ташкил этиш
- Жиддий деформация ва оғриқлар учун жарроҳлик
Катталардаги даволаш ва олдини олиш
Кекса одамларда асосий вазифа остеопорозни даволашдир, акс ҳолда ҳар бир янги синиш билан деформация кучаяди. Шифокор суяк кучини оширадиган дори-дармонларни, шунингдек, танланган дозаларда калций ва Д витаминини белгилайди. Мажбурий қисм - бу йиқилиш хавфини камайтирадиган, шунингдек, уйни хавфсиз қиладиган орқа мушакларини кучайтириш ва мувозанатни сақлаш машқлари: силлиқ гилам ва симларни олиб ташланг, ёруғлик ва тутқичларни таъминланг. Чекишни ташлаш ва спиртли ичимликларни чеклаш суяк соғлиғини яхшилайди. Оғир нарсаларни кўтаришда олдинга кескин эгилиш остеопороз билан сиқилиш синиши хавфи туфайли исталмаган.
- Остеопорозни текшириш ва даволаш
- Калций ва Д витамини шифокор буюрганидек
- Орқа мушакларини кучайтириш машқлари
- Мувозанатни машқ қилиш ва йиқилишнинг олдини олиш
- Ҳаётни хавфсиз ташкил этиш
- Чекишни ташлаш, спиртли ичимликларни чеклаш
- Оғир оғирликлар билан тўсатдан эгилишдан сақланинг
- Суяк ўсиши ва зичлигини мунтазам равишда кузатиб бориш