Нима учун товоннинг ўсиш майдони оғрияпти?
Тош суягининг апофизаси алоҳида оссификация ядроси бўлиб, хафтага тушадиган қатлам орқали асосий суяк билан бириктирилади. Юқорида кучли Ахиллес тендони, пастда эса плантар фасцияси бириктирилган. Югуриш ва сакрашда иккала тузилма бир вақтнинг ўзида апофизни турли йўналишларда тортади ва товоннинг ўзи қаттиқ сиртга таъсир қилади. Кıкıрдаклı ўсиш зонаси суякдан камроқ кучли, шунинг учун у ортиқча юкга реаксияга киришади. Ўсиш суръатида суяклар мушакларга қараганда тезроқ чўзилади, бузоқ мушаклари нисбатан қисқаради ва кучланиш кучаяди - шунинг учун фаол ўсиш даврида шикоятларнинг мавсумийлиги.
- Ўсиш плитасининг орқасида Ахиллес тендонининг тортилиши
- Югуриш ва сакрашда зарба юки
- Ўсиш суръатида бузоқ мушакларининг нисбий қисқариши
- Ёстиқсимон ва қаттиқ сирциз қаттиқ поябзал
- Ясси ёки аксинча, зарбани ёмон қабул қиладиган ичи бўш оёқ
Семптомлар
Оғриқ товоннинг орқа ва ён томонларида жойлашган бўлиб, югуриш, сакраш ва узоқ юришдан кейин кучаяди ва дам олиш билан камаяди. Характерли аломат - бу икки томондан товонни кафтлар билан сиқиб чиқарганда оғриқ. Бола оёқ бармоқларида юра бошлайди, машғулот охирида оқсоқланади ва ўйнашдан бош тортади. Ташқи томондан, товон одатда ўзгармайди: аниқ шиш ёки қизариш йўқ ва бу яллиғланиш ва юқумли жараёнлардан муҳим фарқ қилади. Шикоятлар кўпинча икки томонлама бўлади.
- Товоннинг орқа ва ён томонларида оғриқ
- Машқдан кейин оғриқни кучайтириш, дам олиш билан енгиллик
- Тўпиқнинг латерал сиқилишида оғриқ
- Оёқ бармоқларида юриш, юмшоқ юриш
- Оёқнинг дорсифлексиясини чеклаш
- Кўпинча иккала товон ҳам таъсир қилади
Диагностика
Кўпгина ҳолларда ташхис клиник ҳисобланади: ёш, оғриқнинг одатий жойлашуви ва товонни сиқиш тестининг ижобий натижаси. Х-нурлари тасдиқлаш учун эмас, балки бошқа сабабларни истисно қилиш учун олинади - стресс синиши, суяк кисти, ўсимта. Тасвирдаги апофизнинг парчаланиши ва сиқилиши соғлом болаларда ҳам учрайди, шунинг учун ташхис ўз-ўзидан амалга оширилмайди. Ултратовуш текшируви Ахиллес тендонини ва унинг остидаги бурсани баҳолашга ёрдам беради. МРИ камдан-кам ҳолларда, атипик расм, тунги оғриқ ёки даволанишдан таъсир кўрсатмаса, буюрилади.
- Ортопед томонидан текширув ва товонни сиқиш тести
- Бошқа сабабларни истисно қилиш учун товон суякларининг рентгенограммаси
- Ахиллес тендон ва товон ҳудудининг ултратовуш текшируви
- Кеча оғриғи ва доимий шикоятлар учун МРИ
- Яллиғланишга шубҳа бўлса, тўлиқ қон рўйхати ва С-реактив оқсил
Нима қилиш керак: даволаш ва машқлар
Асосийси, зарба юкини камайтириш, лекин болани ётқизманг: тўлиқ дам олиш мушакларни заифлаштиради ва тикланишни кечиктиради. Оғриқ даврида югуриш ва сакрашни камайтиринг, уларни сузиш ва велосипедда ўзгартиринг. Юмшоқ зарбани ютувчи товон ёстиқчалари, кичик товонли ва яхши тагликли поябзал, машқдан кейин 10-15 дақиқа муз, ҳар куни бузоқ мушакларини чўзиш ва оёқ мушакларини кучайтириш ёрдам беради. Оғриқ қолдирувчи воситалар қисқа курс учун ва фақат шифокор томонидан белгилаб қўйилганидек қўлланилади. Ўсиш плитаси соҳасидаги инъэкция болаларга берилмайди.
- Бир неча ҳафта давомида югуриш ва сакраш миқдорини камайтириш
- Шокни ютувчи пошнали тагликлар ёки тагликлар
- Ҳар куни бузоқ мушаклари ва Ахиллес тендонини чўзиш
- Машқдан кейин совуқ
- Сузиш ва велосипедда алтернатива сифатида
- Ортопед томонидан тайинланган физиотерапия курси
Прогносис анд превентион
Счинз касаллиги ҳеч қандай оқибатларга олиб келмайди: ўсиш плитаси ёпилгандан сўнг, одатда 14-16 ёшда, оғриқ абадий йўқолади; деформация ёки артрозга олиб келмайди. Бундан олдин, интенсив машғулотларга қайтганингизда, айниқса қаттиқ сиртларда ва эскирган поябзалда кучайиши мумкин. Олдини олиш юкни босқичма-босқич ошириш, мунтазам равишда чўзиш ва спорт пояфзалларини ўз вақтида алмаштириш билан боғлиқ. Агар оғриқ бир неча ойдан кўпроқ давом эца ёки атипик бўлса, ташхисни қайта кўриб чиқиш керак.
- Ўсиш плитаси ёпилгандан кейин тўлиқ тикланиш
- Ўқув юкларини босқичма-босқич ошириш
- Оёқ ва оёқларнинг мунтазам равишда чўзилиши
- Шокни ютувчи тагликли поябзал, кроссовкаларни ўз вақтида алмаштириш
- Тренингдан олдин исиниб, кейин эса салқинлаш керак