Тиз оғриғининг асосий сабаблари
Диагностик қидирув кўп жиҳатдан ёш ва шароитларга боғлиқ. Оёқни буришдан кейин ўткир оғриқ менискус ёки лигаментларнинг шикастланишини кўрсатади. Зинадан пастга тушаётганда ва узоқ вақт ўтирганда кучаядиган олд томондаги оғриқ пателлар муаммоларига хосдир. Ярим соатгача эрталабки қаттиқлик билан юрганда аста-секин ортиб бораётган оғриқ остеоартритга хосдир. Қизариш ва кучли оғриқлар билан тўсатдан кечаси оғриғи гут ёки юқумли артритни истисно қилиш учун сабабдир.
- Тизза бўғимининг остеоартрити
- Менискус шикастланиши
- Боғларнинг ёрилиши ва ёрилиши
- Пателлофеморал оғриқ синдроми
- Пателлар тендонит
- Гут ва бошқа кристалли артрит
- Роматоид ва реактив артрит
- Тиз остидаги Бакер кистаси
Хавф омиллари
Тиз устидаги стрессни кучайтирадиган ёки мушакларнинг ишини бузадиган ҳар қандай нарсадан азият чекади. Ҳар бир қўшимча килограмм юриш пайтида ва айниқса зинапоядан тушганда хафтага тушадиган босимни сезиларли даражада оширади. Куадрисепс фемориснинг заиф мушаклари қўшилишнинг барқарорлигини пасайтиради ва олдинги жароҳатлар ва операциялар биомеханикани ўзгартиради. Тиз чўкиб ишлаш, сакраш спорти ва машғулот ҳажмининг кескин ўсиши фаол одамлар учун одатий тетиклардир.
- Ортиқча тана вазни
- Менискус ва лигаментларнинг олдинги жароҳатлари
- Сон мушакларининг кучсизлиги
- Сакраш ва контактли спорт турлари
- Тиз устида ишлаш
- Ёши 50 дан ошган
- Гут, диабет
Қайси белгилар нимани кўрсатади?
Фақат оғриқнинг ўзига эмас, балки унга ҳамроҳ бўлган аломатларга ҳам эътибор бериш керак. Жароҳатдан кейинги дастлабки соатларда тез шишиш қўшилишда қон тўпланишини кўрсатади ва кўпинча лигаментнинг ёрилиши ёки синиши деган маънони англатади. Бир кун ичида пайдо бўладиган шиш, одатда, менискус шикастланишидан эфüзён билан боғлиқ. Бир соатдан ортиқ эрталабки қаттиқлик ва бошқа бўғимларнинг шикастланиши артроздан кўра яллиғланишли артрит ҳақида ўйлайди.
- Шикастланиш ва тез шишиш вақтида босиш - лигаментнинг ёрилиши эҳтимоли бор
- Қўшимчаларнинг блокланиши - менискнинг шикастланиши учун одатий
- Артроз учун сиқилиш ва бошланиш оғриғи характерлидир
- Зинадан тушганда олд томондан оғриқ - пателла билан боғлиқ муаммо
- Қизариш ва иссиқлик - гут ёки инфекция
- Тиз остидаги зич шиш - Бакернинг кистаси
Анкеталар
Улар текширувдан бошланади: шифокор ҳаракат оралиғини, лигаментларнинг барқарорлигини, эфüзён мавжудлигини текширади ва менискус тестларини ўтказади. Турган ҳолатда рентген нурлари қўшма бўшлиқнинг торайиши, остеофитлар ва оёқ ўқининг деформациясини кўрсатади. Ултратовуш текшируви эфüзён, Бейкер кистаси ва тендонларнинг ҳолатини аниқ кўрсатади. Агар менискус ёки лигамент йиртилишига шубҳа бўлса, МРИ буюрилади. Яллиғланиш белгилари бўлса ёки бир нечта бўғинлар таъсирланган бўлса, қон тестлари керак; сезиларли эфüзён билан, суюқликни текшириш билан понксиён информатив ҳисобланади.
- Менискуслар ва лигаментлар учун текширув ва тестлар
- Агар иложи бўлса, юк билан тизза бўғимларининг рентгенограммаси
- Тиз бўғимининг ултратовуш текшируви
- Тизза бўғимининг МРИ
- Тўлиқ қон рўйхати, С-реактив оқсил
- Гутга шубҳа қилинган сийдик кислотаси
- Жиддий эфüзён учун қўшма понксиён
Нима қилиш керак ва қандай даволаш керак
Жароҳатдан кейинги дастлабки кунларда дам олиш, совуқ, эластик фиксация ва оёқнинг кўтарилган ҳолати ёрдам беради. Сурункали оғриқлар учун даволанишнинг асоси таблеткалар эмас, балки сон мушакларини кучайтириш ва вазн йўқотишдир: бу артроз туфайли оғриқни камайтириши исботланган. Оғриқ қолдирувчи воситалар шифокор томонидан белгилаб қўйилган қисқа курсда қўлланилади. Физиотерапия ва ортезлар даволанишни тўлдиради. Интраартикуляр инексиялар алоҳида муҳокама қилинади. Артроскопия менискуснинг ҳақиқий блокадаси ва шикастланганда, оғир артрозда, дам олишда оғриқ давом эца, эндопростетика амалга оширилади.
- Жароҳатдан кейинги дастлабки кунларда дам олиш, совуқлик ва фиксация
- Оғирликни йўқотиш
- Қуадрисепс феморис мушаклари учун машқлар
- Қисқа муддатли яллиғланишга қарши дорилар
- Физиотерапия ва кинезиотерапия
- Оғир артроз учун ортезлар ва қамишлар
- Қўшма блокада учун артроскопия
- Оғир артроз учун эндопротезлар