Нима учун орқа мия азобланади?
Ёши билан интервертебрал дисклар баландлигини йўқотади, умуртқаларнинг қирралари бўйлаб суяк ўсимталари ҳосил бўлади, лигаментлар қалинлашади ва орқа мия каналининг лüмени тораяди. Агар канал дастлаб тор бўлса, ҳатто мўътадил ўзгаришлар ҳам орқа мия сиқилишига олиб келади. Доимий босим тўқималарга қон таъминотини бузади ва йўлларни бузади. Спондилогенга қўшимча равишда, қон оқимининг бузилиши туфайли қон томир миелопатия, отоиммüн ва юқумли жараёнлар туфайли яллиғланиш, Б12 витамини этишмовчилиги туфайли дисметаболик, шунингдек ўсимта ва пост-травматик шакллар мавжуд.
- Спондилогеник - катталарда энг кўп учрайди
- Диск чурраси ва лигаментларнинг қалинлашиши
- Орқа мия ва орқа мия ўсмалари
- Қон томир касалликлари
- Б12 витамини ва мис этишмаслиги
- Яллиғланиш ва юқумли сабаблар
- Шикастланиш оқибатлари
Семптомлар
Касаллик кўпинча аста-секин ривожланади. Дастлабки белгилардан бири нозик восита маҳоратининг ёмонлашувидир: тугмачаларни маҳкамлаш, ёзиш, кичик нарсаларни ушлаш қийинлашади, қўллар бошқаларникига ўхшайди. Кейин беқарорлик ҳисси, беқарор юриш, заиф оёқлар ҳисси ва деворларни ушлаб туриш керак. Қўллар, оёқлар ёки танада уйқусизлик ва карıнсаланма пайдо бўлиши мумкин. Мушаклар оҳангининг ошиши ва лезён даражасидан паст бўлган рефлексларнинг жонланиши билан тавсифланади. Сийдик чиқариш билан боғлиқ муаммолар одатда кейинроқ пайдо бўлади ва сезиларли зарарни кўрсатади.
- Қўлларда ноқулайлик ва заифлик
- Юришнинг беқарорлиги ва мувозанатнинг бузилиши
- Қўллар, оёқлар ёки танадаги уйқусизлик
- Мушаклар тонусининг ошиши ва спастисите
- Бошни эгишда орқа томондан ўтадиган оқим ҳисси
- Кейинги босқичларда сийдик чиқариш бузилиши
Диагностика
Неврологик текширув заифликнинг тақсимланиши, рефлексларнинг ўзгариши ва сезувчанлик билан зарар даражасини шубҳа қилиш имконини беради. Тасдиқлашнинг асосий усули - умуртқа поғонасининг мос келадиган қисмининг магнит-резонанс томографияси: у каналнинг торайиш даражасини, орқа мия сиқилишини ва унинг тўқималаридаги ўзгаришларни кўрсатади. Функционал тестлар билан рентгенограмма беқарорликни баҳолайди, компютер томографияси суяк тузилмаларининг ҳолатини аниқлайди. Электронеуромиёграфия миелопатияни полинейропатия ва амётрофик латерал склероздан ажратишга ёрдам беради. Б12 витамини этишмовчилиги ва яллиғланиш сабабларини истисно қилиш учун тестлар талаб қилинади.
- Рефлексларни баҳолаш билан неврологик текширув
- Бачадон бўйни ва кўкрак умуртқасининг МРИ
- Функционал тестлар билан рентген
- Суяклардаги ўзгаришлар учун компютер томографияси
- ЭНМГ
- Б12 витамини ва яллиғланиш белгилари
- Сиқиш учун нейрохирург билан маслаҳатлашинг
Даволаш
Тактикалар сабаб ва симптомларнинг кўпайиши тезлигига боғлиқ. Энгил кўринишлар ва энгил сиқилиш билан реабилитация, физиотерапия ва травматик юкларни чеклаш билан кузатиш мумкин. Агар орқа мия аниқ сиқилган бўлса ва аломатлар кучайса, жарроҳлик асосий усулга айланади: ўмуртқа канални кенгайтириш ва сиқиш тузилмаларини йўқ қилиш. Аралашув нуқтаси, биринчи навбатда, бузилишни тўхтатишдир ва тикланиш даражаси босим қанча вақт давом этганига боғлиқ. Метаболик ва яллиғланиш шаклларида асосий сабаб даволанади.
- Енгил шакллар учун кузатув ва реабилитация
- Семптомлар кучайиб бориши билан жарроҳлик декомпрессия
- Б12 витамини этишмовчилигини тўлдириш
- Яллиғланиш ва қон томир сабабларини даволаш
- Терапевтик машқлар ва тушишнинг олдини олиш
- Тўсатдан ҳаракатлар ва бўйин жароҳатларидан қочиш
- Вақт ўтиши билан неврологнинг кузатуви
Нима қилмаслик керак
Орқа миянинг сиқилишига шубҳа туғилса, бўйиннинг қўпол манипуляцияси, ўткир тортиш ва бошнинг кучли эгилиши ва айланиши билан мустақил машқлар хавфли. Бундай таъсирлар вазиятни кескин ёмонлаштириши мумкин. Белгиланган ташхиссиз исиниш, массаж ва физиотерапия текширувни кечиктиради ва вақтни беҳуда сарфлайди. Бундан ташқари, ноқулайлик ва беқарорликни фақат ёш билан изоҳлаш керак эмас: бу аломатлар объэктив баҳолашни талаб қилади, чунки ўз вақтида аралашув билан прогноз анча яхши бўлади.
- Ташхиссиз бўйин устида қўлда терапия ўтказманг
- Тўсатдан чўзиш ёки бош айланишини амалга оширманг
- Аломатлар ёмонлашса, МРИни кечиктирманг
- Текширув ўрнига оғриқ қолдирувчи воситаларни қабул қилманг
- Сийдик чиқариш билан боғлиқ муаммоларни эътиборсиз қолдирманг