Нима учун қаттиқлик пайдо бўлади?
Сийдик чиқариш каналининг девори юпқа ва шикастланишга сезгир. Унинг шиллиқ қавати шикастланганда - тош, асбоб, яллиғланиш ёки нурланиш - нуқсон жойида чандиқ ҳосил бўлади. Скар тўқимаси чўзилмайди ва аста-секин қисқаради, лüменни торайтиради.
Сийдикнинг чиқиши бузилади, унинг устидаги бўлимларда босим кучаяди, гидронефроз ривожланади. Бундай ҳолда, буйрак жимгина азобланади: умуман оғриқ бўлмаслиги мумкин, чунки кенгайиш аста-секин содир бўлади ва буйрак капсуласи мослашишга вақт топади.
Сабаблари
- Сийдик чиқариш йўлида тошнинг узоқ вақт мавжудлиги энг кўп учрайдиган сабаблардан биридир
- Эндоскопик аралашувларнинг оқибатлари: уретероскопия, контакт литотрипси
- Тос аъзоларидаги операциялардан кейинги асоратлар, шу жумладан гинекологик ва колопроктологик
- Тос аъзоларининг радиация терапияси
- Сурункали яллиғланиш, генитоурия тизимининг сил касаллиги
- Ретроперитонеал фиброз
- Ўсимта, лимфа тугунлари ёки томир томонидан ташқи томондан сиқиш
- Конженитал торайишлар, шу жумладан уретеропелвик сегмент
- Стент ёки нефростомани узоқ вақт давомида жойлаштиришдан кейин сийдик йўлларининг ишемияси
- Жароҳатлар
Семптомлар
- Кўпинча ҳеч қандай аломат йўқ - ултратовушда топиш
- Таъсирли томоннинг пастки орқа қисмида зерикарли оғриқли оғриқ ёки оғирлик
- Кўп миқдорда суюқлик истеъмол қилгандан кейин ноқулайлик кучаяди
- Сийдик чиқариш йўлларининг такрорий инфекциялари ва пиелонефрит
- Қон босимининг ошиши
- Сийдикдаги қон
- Икки томонлама зарар билан - заифлик, шишиш, сийдик ҳажмининг пасайиши
- Ренал коликага ўхшаш ҳужумлар, тўлиқ тиқилиб қолиш билан
Диагностика
- Буйракларнинг ултратовуш текшируви - йиғиш тизимининг кенгайишини очиб беради
- Контрастли КТ урографияси - торайиш даражасини, узунлигини ва унинг сабабини аниқлайди
- Ретроград уретеропелография - операциядан олдин стриктура даражасини аниқ кўрсатиш
- Нефростома орқали антеград пелография
- Динамик нефроссинтиграфия - буйрак функциясининг сақланишини баҳолаш, тактикани танлашнинг асосий параметри
- Уретероскопия - тўғридан-тўғри текшириш ва агар керак бўлса, биопсия
- Креатинин, умумий таҳлил ва сийдик маданияти
- Агар ташқи сиқилиш ва ретроперитонеал фиброзга шубҳа қилинган бўлса, қорин бўшлиғининг МРИ ёки КТ текшируви
Икки параметр ҳамма нарсани аниқлайди: стриктуранинг узунлиги ва буйрак функциясининг сақланиши. Ишлайдиган буйрак билан қисқа торайиш эндоскопик усулда даволанади; кенгайтирилган реконструксияни талаб қилади ва йўқолган функция органни олиб ташлаш фойдасига қарорни ўзгартириши мумкин.
Даволаш
- Уретерал стентлаш - кўпинча биринчи босқич сифатида чиқишни тез тиклаш
- Перкутан нефростомия - инфекцияланган обструкция ёки стент қўйиш мумкин эмаслиги учун
- Стриктуранинг балонли кенгайиши - торайган жойни балон билан кенгайтириш; қисқа касıлмалар учун самарали
- Сийдик чиқариш йўллари стриктурасининг бугиенажи
- Эндоуретеротомия - чандиқни ичкаридан ажратиш
- Уретеросйстонеоанастомоз - пастки учдан бир қисми таъсирланганда сийдик пуфагининг сийдик пуфагига трансплантацияси; очиқ ёки лапароскопик
- Пастки учдан бирининг кенгайтирилган нуқсонлари учун операция псоас ҳитч ва Боари флап
- Утереропелвик сегментнинг стриктураси учун пелопластика
- Ўрта учдан бирининг қисқа нуқсонлари учун уретеро-уретероанастомоз
- Нефректомия - буйрак функциясининг тўлиқ йўқолиши ва асоратлари билан
Даволанишдан кейин кузатув
- Шифокор томонидан белгиланган вақт ичида ултратовушни назорат қилиш - тос бўшлиғининг кенгайиши дарҳол камаймайди
- Стентни ўз вақтида олиб ташлаш ёки алмаштириш; муддати ўтган стент тузлар билан тўлиб-тошган бўлиб, ўзи обструкция ҳосил қилади
- Чиқиб кетишни объэктив баҳолаш учун динамик синтиграфия
- Креатинин ва қон босимини назорат қилиш
- Ҳар қандай инфекция белгилари учун сийдик таҳлили
- Бир неча йил давомида кузатув: стриктуранинг такрорланиши узоқ вақтдан кейин ҳам мумкин
Тошкентда сийдик йўлларининг торайиши қаерда даволанади
Даволаш кенг кўламли вариантларни талаб қилади: стент қўйиш ва балонни кенгайтиришдан тортиб лапароскопик ва очиқ сийдик йўлини реконструкция қилишгача.
Пойтахтимизда бундай аралашувлар “УРОЛОГИК КОМПЛЕКС” тиббиёт маркази ва “Тошкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида амалга оширилади.
Агар сизда сийдик йўлларида тош бўлса ёки сийдик йўлларида операция қилинган бўлса ва ултратовуш текшируви тос бўшлиғининг кенгайишини кўрсаца, оғриқ бўлмаса ҳам, ташрифни кечиктирманг. Бундай ҳолатда вақт буйракка қарши ишлайди. Клиника алоқалари қуйида келтирилган.
