Бу қандай ўсимта ва қандай ўсмалар пайдо бўлади
Ўсимта миянинг арахноид мембранаси ҳужайраларидан ривожланади ва дура матерга ёпишади. У мия тўқималаридан ташқарида ўсади, шунинг учун у узоқ вақт давомида асемптоматик бўлиб қолади. Патологлар менингиомаларни уч даражали малигнитее ажратадилар: уларнинг аксарияти биринчи, яхши хулқли. Иккинчи даража тезроқ ўсиб боради ва тез-тез такрорланади, учинчиси камдан-кам учрайди ва ўзини агрессив тутади. Аниқ даража фақат олиб ташланган тўқималарни текширгандан сўнг аниқланади.
- 1-даражали - яхши, секин ўсадиган, кўп ҳолларда
- 2 даража - атипик, қайталанишга мойил
- 3-даражали - анапластик, ноёб ва тажовузкор
- Жойлашуви бўйича: конвекситал, парасагиттал, бош суяги асоси, сфеноид суяги қаноти
- Орқа мия каналининг менингиомаси
- 2-тоифа нейрофиброматозда бир нечта менингиомалар
Сабаблари ва хавф омиллари
Аниқ сабаб номаълум. Ўсимта ўрта ва катта ёшдаги аёлларда кўпроқ учрайди, бу жинсий гормонлар таъсири билан боғлиқ: ҳомиладорлик пайтида менингиомалар баъзан кучаяди. Бошнинг нурланиши, айниқса болаликда, хавфни сезиларли даражада оширади. Нейрофиброматознинг 2-тоифа ирсий ҳолати бўлган одамларда менингиомалар кўп ва эрта пайдо бўлади. Бош жароҳатлари ва мобил телефонлардан фойдаланиш сабаб сифатида тасдиқланмаган.
- Аёл жинси, ёши 40 ёшдан ошган
- Ўтмишда бош соҳасига радиация терапияси
- 2-тоифа нейрофиброматоз
- Гормонал таъсирлар, шу жумладан ҳомиладорлик
- Семизлик эҳтимолий омил сифатида
Семптомлар жойлашувга боғлиқ
Ўсимта аста-секин ўсиб бораётганлиги сабабли, мия мослашишга вақт топади ва узоқ вақт давомида шикоятлар йўқ. Улар пайдо бўлганда, уларнинг характери жойлашувни таклиф қилади. Ярим шарнинг конвекс юзасида шиш пайдо бўлиши кўпинча биринчи навбатда конвулсив ҳужум сифатида намоён бўлади. Оптик асаб яқинида - бир кўзда кўришнинг аста-секин ёмонлашиши. Бош суягининг тагида - икки томонлама кўриш, юзнинг ярмининг хиралашиши, эшитишнинг пасайиши. Фронтал минтақада характердаги ўзгаришлар, бефарқлик ва танқиднинг пасайиши мумкин, бу яқинлар баъзида депрессия билан хато қилишади.
- Катта ёшли одамда биринчи марта пайдо бўладиган соқчилик
- Кўришнинг аста-секин пасайиши, кўриш майдонларининг йўқолиши
- Эрталаб кучаядиган бош оғриғи
- Оёқ-қўлларда заифлик ёки уйқусизлик
- Хулқ-атворнинг ўзгариши, апатия, хотира йўқолиши
- Икки марта кўриш, юзнинг хиралашиши, эшитиш қобилиятининг йўқолиши
- Юриш ва мувозанат бузилиши
Диагностика
Оптимал усул - томир ичига контрастли миянинг МРИ: менингиома контрастни интенсив равишда тўплайдиган ва мембрана билан боғлиқ бўлган аниқ белгиланган шаклланишга ўхшайди. КТ қўшни суякдаги калсификация ва ўзгаришларни кўрсатишда яхшироқдир. Даволашни режалаштириш учун баъзида қон томирларини ўрганиш керак. Бундан ташқари, кўриш офталмолог томонидан баҳоланади, соқчилик учун ЭЕГ ўтказилади ва селла минтақасида ўсмалар учун гормонал ҳолат текширилади. Якуний ташхис ва малигните даражаси гистологик текширув натижаси билан белгиланади.
- Контрастли миянинг МРИ
- Суяк ва калсификацияни баҳолаш учун миянинг компютер томографияси
- Соқчилик учун электроансефалография
- Кўриш майдонларини баҳолаш билан офталмолог томонидан текширув
- Орқа мия локализацияси билан ўмуртқа МРИ
- Олиб ташлангандан кейин гистологик текшириш
Даволаш ва кузатиш
Агар ўсимта кичик бўлса, тасодифан топилган ва симптомларни келтириб чиқармаса, кузатиш кўпинча танланади: ўсиш тезлигини баҳолаш учун маълум вақт оралиғида МРИларни назорат қилиш. Семптомлар, сезиларли ўлчам ёки тасдиқланган ўсиш бўлса, жарроҳлик йўли билан олиб ташлаш асосий усул бўлиб қолади - ўсимта таъсирланган мембрана билан бирга қанчалик тўлиқ олиб ташланса, релапс хавфи шунчалик паст бўлади. Эриш қийин ёки кичик ўсмалар учун стереотактик радиожарроҳлик қўлланилади. Атипик ва анапластик шакллар учун радиация терапияси одатда операциядан кейин амалга оширилади. Конвулсив синдром шифокор томонидан тайинланган антиепилептик препаратлар билан алоҳида даволанади.
- Асемптоматик топилмалар учун назорат МРИ билан кузатиш
- Семптомлар ва ўсиш учун микрожарроҳлик олиб ташлаш
- Эриш қийин бўлган жойлар учун стереотактик радиожарроҳлик
- Атипик ва анапластик шакллар учун радиация терапияси
- Соқчилик учун антиепилептик терапия
- Жарроҳликдан кейин реабилитация
- Узоқ муддатли кузатув: йиллар ўтгандан кейин ҳам қайталаниш мумкин
