Шакллар ва бошнинг қандай ўзгариши
Деформациянинг йўналиши қайси тикув ёпилганлигини кўрсатади. Сагиттал тикувнинг бирлашиши билан бош олд томондан орқага чўзилади ва тор бўлади - бу энг кенг тарқалган шакл. Метопик чокнинг эрта ёпилиши учбурчак шаклдаги пешонани ва бир-бирига яқин жойлашган орбиталарни ҳосил қилади. Бир томонлама коронар синостоз пешонани қисиб қўяди ва кўпинча буруннинг бузилиши билан бир томондан қошни кўтаради. Ламбдоид синостоз билан бошнинг орқа томони бир томондан текисланади. Агар бир вақтнинг ўзида бир нечта тикув ёпилса, бош суяги минора шаклини олади ва интракраниал босимнинг ошиши хавфи максимал бўлади.
- Сагиттал синостоз - чўзилган тор бош (скафосефалия)
- Метопик - учбурчак пешона (тригоносефалия)
- Бир томонлама коронар - қия пешона (олдинги плагиосефалия)
- Икки томонлама коронар - кенг ва қисқа бош (брахисефалия)
- Ламбдоид - бошнинг орқа қисмини бир томондан текислаш
- Кўп синостоз - минора бош суяги
Сабаблари ва хавф омиллари
Кўпгина ҳолларда, сабаб номаълум бўлиб қолмоқда: соғлом болада битта тикувнинг бирлашиши синдромсиз деб аталади. Тахминан баъзи болаларда краниосиностоз ирсий синдромларнинг бир қисми бўлиб, унда юз ва оёқ-қўлларнинг суяклари ҳам таъсирланади. Бундан ташқари, ҳомиланинг бачадондаги яқин позициясининг роли, кўп ҳомиладорлик, баъзи дорилар ва онанинг қалқонсимон касалликлари муҳокама қилинади. Позицион деформация, аксинча, бошнинг доимий позицияси туфайли туғилгандан кейин шаклланади ва ҳеч қандай тарзда тикув билан боғлиқ эмас.
- Синдромик бўлмаган краниосиностоз - энг кенг тарқалган ҳолат
- Юз ва қўлларнинг ўзгариши билан генетик синдромлар
- Хомиланинг яқин позицияси, кўп ҳомиладорлик
- Она қалқонсимон без касаллиги
- Ҳомиладорлик пайтида баъзи дорилар
Позицион деформациядан қандай фарқ қилади?
Позицион плагиосефалия анча кенг тарқалган ва бир томонда узоқ вақт ётиш билан боғлиқ. Унинг ёрдамида бошнинг орқа қисми текисланади ва худди шу тарафдаги қулоқ ва пешона олдинга силжийди ва худди параллелограмм ҳосил қилади. Ламбдоид синостоз билан, аксинча, қулоқ орқага силжийди ва қулоқ орқасида суяк тизмаси сезилиши мумкин. Позицион шакл позицияни ўзгартирганда, ошқозонга ётқизилганда ва турли томонлардаги фаол ўйинларда яхшиланади, аммо ҳақиқий синостоз ўзини тузатмайди. Эсингизда бўлсин: бола орқа томонида ухлаши керак - бу тўсатдан чақалоқ ўлими синдромидан ҳимоя.
- Позицион деформация тикувнинг эмас, балки позициянинг натижасидир
- Унинг боши параллелограммга ўхшайди
- Синостоз бўлса, тикув бўйлаб зич тизма сезилади
- Позицион шакл сиз позаларни ўзгартирганда яхшиланади
- Орқа тарафингизда ухлаш мажбурий бўлиб қолади
- Кўпроқ назорат остида қорин вақти
Диагностика
Бирламчи баҳолаш - бу педиатрнинг иши: у бошнинг атрофини ўлчайди ва уни центил графикларда чизади, тикув ва фонтанелларни текширади ва пайпаслайди, юз ва қулоқларнинг симметриясини баҳолайди. Фонтанел орқали нейросонография мия ва қоринчаларнинг ҳолатини кўрсатади. Тасдиқлашнинг асосий усули - уч ўлчовли реконструксия билан бош суягининг МССТ, бу эрда сиз қайси тикувлар ёпилганлигини аниқ кўришингиз мумкин; Тадқиқот мутахассис томонидан белгиланади, фойда ва радиация таъсирини тортади. Фундус текшируви интракраниал босимнинг ошиши белгиларини аниқлашга ёрдам беради. Юз ва қўлларнинг аномалиялари билан бирлашганда, бола генетик мутахассисга юборилади.
- Бош атрофини ўлчаш ва графигини тузиш
- Чоклар ва фонтанелларни текшириш ва палпация қилиш
- Катта фонтанел орқали нейросонография
- Уч ўлчовли реконструксия билан бош суягининг МССТ
- Индикатив усул сифатида икки проекцияда бош суягининг рентгенограммаси
- Офталмолог томонидан фундус текшируви
- Синдромик шакллар учун генетик тест
Даволаш ва кузатиш
Дубулғалар, массаж ва дори-дармонлар бирлаштирилган тикувни ажратмайди - ягона даволаш жарроҳликдир. Ҳаётнинг биринчи ойларида битта синостоз билан, кичик кесмалар орқали эндоскопик жарроҳлик мумкин, кейин эса моделлаштирувчи дубулға кийиш мумкин; у қисқароқ ва ташиш осонроқ. Каттароқ болаларда краниал тонозни очиқ реконструксия қилиш амалга оширилади, бунда жарроҳ суяк бўлакларини қайта жойлаштиради ва тузатади, бу эса ўсаётган мия учун ҳажм захирасини яратади. Операциядан кейин болани нейрохирург, невролог ва офталмолог кузатади, бошнинг ўсиши ва ривожланишини кузатади. Ўз вақтида даволаш билан прогноз одатда яхши.
- Ҳаётнинг биринчи ойларида эндоскопик тузатиш
- Катта ёшдаги очиқ калвариал реконструксия
- Эндоскопик жарроҳликдан сўнг дубулғани моделлаштириш
- Бош атрофини мунтазам равишда кузатиб бориш
- Невролог ва офталмолог томонидан кузатув
- Ортопедик дубулға - фақат позицион деформация бўлган тақдирда ва шифокор томонидан кўрсатилгандек