İнтракраниал босим нима
Бош суяги ичида мия, қон ва мия омурилик суюқлиги мавжуд. Агар компонентлардан бирининг ҳажми ошса ва компенсацион имкониятлар тугаса, босим кучаяди. Вояга этган одамда, сув устунининг 25 см дан юқори бўлган супин ҳолатида ломбер понксиён пайтида мия омурилик суюқлиги босими кўтарилган деб ҳисобланади. Йўталиш ёки зўриқиш пайтида босимнинг қисқа муддатли ўзгариши нормалдир ва касаллик эмас. Барқарор ўсиш миянинг қон таъминотини бузади ва оптик нервларга зарар этказади.
- Иккиламчи - шиш, қон кетиш, гидросефали, менингит билан
- Веноз синусларнинг тромбози учун
- Идиопатик - аниқ сабаб йўқ
- Ўткир - бир неча соат давомида ривожланади
- Сурункали - ҳафталар ва ойлар давомида ривожланади
Сабаблари ва хавф омиллари
Иккиламчи интракраниал гипертензия бўшлиқни эгаллаган шаклланишлар, қон кетишлар, шикастланишдан кейин мия шиши, мия омурилик суюқлигининг чиқиши бузилиши ва мия пардасининг яллиғланиши билан ривожланади. Веноз синус тромбози ҳомиладорлик, гормонал контрацептивларни қабул қилиш, инфекциялар ва коагуляцион касалликлар билан боғлиқ. Идиопатик шакл туғиш ёшидаги семириб кетган аёлларда, айниқса, яқинда килограмм ортиши билан тез-тез учрайди. Бу баъзи тетрациклин антибиотиклари, ретиноидлар, ортиқча А витамини ёки кортикостероидларни олиб ташлаш билан қўзғатилиши мумкин.
- Мия шиши ва кисталари
- Гидросефали
- Травматик мия шикастланиши, қон кетиши
- Мененжит ва энсефалит
- Веноз синус тромбози
- Семизлик, тетрациклинлар, ретиноидларни қабул қилиш, ортиқча А витамини
Семптомлар
İнтракраниал босимнинг ошиши билан бош оғриғи одатда ҳар куни, босилганда, ётишда, эрталаб, йўтал ва зўриқиш билан кучаяди ва кўнгил айниши билан бирга бўлиши мумкин. Характерли қисқа муддатли эпизодлар кўзнинг бир неча сония давомида хиралашиши ёки қорайиши, айниқса тик турганда, юрак ритмида пулсацияланувчи тиннитус, икки томонлама кўриш. Оптик дискларнинг узоқ муддатли шишиши кўриш майдонини аста-секин торайтиради ва кўришнинг йўқолиши қайтарилмас бўлиши мумкин. Чақалоқларда катта фонтанелнинг бўртиб чиқиши ва кучланиши, бош атрофи тез ўсиши, қусиш ва летаргия белгилари мавжуд.
- Кундалик бош оғриғи, эрталаб ва ётганда кучаяди
- Кўнгил айниши, қусиш
- Қисқа вақт ичида лойқа кўриш
- Пулсацияланувчи тиннитус
- Икки томонлама кўриш
- Чақалоқларда - бўртиб чиққан фонтанел, тез бош ўсиши
Диагностика
Асосий текширув - бу офталмолог томонидан фундусни текшириш: оптик дискларнинг шишиши асосий объэктив белгидир. Периметрия ва оптик когерент томография оптик асабнинг шикастланиш даражасини баҳолайди. Миянинг МРИ контрастли ўсимта ва гидроксефалияни истисно қилади, МР венографияси веноз синусларнинг тромбозини истисно қилади. Кейинчалик, контрендикациялар бўлмаса, босимни ўлчаш ва мия омурилик суюқлигини таҳлил қилиш билан ломбер понксиён амалга оширилади. Реоенсефалография, эчоЕГ, ЭЕГ ва бошнинг томирларининг ултратовуш текшируви интракраниал босимни ўлчашга имкон бермайди ва улар ёрдамида бу ташхис қўйилмайди.
- Фундус текшируви
- Периметрия, оптик когерент томография
- Контрастли мия МРИ
- МР венографияси
- Мия омурилик суюқлиги босимини ўлчаш билан ломбер понксиён
- Кўрсаткичларга кўра қон тестлари
Даволаш
Иккиламчи гипертензия бўлса, сабаб даволанади: ўсимта олиб ташланади, гидросефали йўқ қилинади, синус тромбози учун антикоагулянт терапия ўтказилади ва менингит даволанади. Онгнинг тушкунлиги билан қон босимининг кескин ошиши интенсив терапияда даволанишни талаб қилади. Идиопатик шаклда энг муҳими вазн йўқотишдир, бу кўпинча ремиссияга олиб келади. Провокацион дори-дармонларни қабул қилишни тўхтатинг. Невропатолог карбоник анҳидраз инҳибитöрлери гуруҳидан дори-дармонларни буюради, улар мия омурилик суюқлиги ишлаб чиқаришни камайтиради. Агар кўришни йўқотиш хавфи мавжуд бўлса, шунт операциялари, веноз синусни стентлаш ёки оптик асаб қобиғининг фенестрацияси амалга оширилади. Тасдиқланган ташхиссиз &қуот;бошдаги босим учун&қуот; диуретиклар қабул қилинмаслиги керак.
- Асосий сабабни даволаш
- Идиопатик шаклда вазн йўқотиш
- Провокацион дориларни қабул қилишни тўхтатиш
- Карбонат анҳидраз инҳибитöрлери буюрилганидек
- Офталмолог томонидан мунтазам равишда кўришни текшириш
- Кўриш хавфини жарроҳлик даволаш