Нима ғийбат
Крамплар эпилептик конвулсиялар эмас, балки алоҳида мушак ёки мушаклар гуруҳининг маҳаллий спазмидир. Бу мушакдаги восита нерв сонларининг қўзғалувчанлиги ошиши туфайли юзага келади, айниқса у қисқартирилган ҳолатда. Кечаси оёқ тез-тез чўзилади, бузоқ мушаклари қисқаради ва спазмни қўзғатиш учун кичик ҳаракат этарли. Мушак қаттиқлашади, оёқ ёки бармоқлар беихтиёр эгилиб, ўткир оғриқ пайдо бўлади. Эпизод ўз-ўзидан ёки мушакларнинг кучланишидан кейин ўтиб кетади, лекин худди шу кечада такрорланиши мумкин.
- Идиопатик тунги крамплар - аниқланган сабабсиз
- Жисмоний фаоллик пайтида хиралашган
- Ҳомиладорлик пайтида хиралашган
- Семптоматик - метаболизм, буйраклар, нервлар касалликлари учун
- Доривор - маълум дори-дармонларни қабул қилишда
Мумкин сабаблар
Ёши билан мушаклар ва тендонлар қисқаради ва мотор нейронлари сони камаяди, шунинг учун тунги крамплар айниқса кекса одамларда учрайди. Спортчиларда спазм мушакларнинг чарчаши ва тер орқали суюқлик йўқотилишидан келиб чиқади. Ҳомиладорлик даврида крамплар оёқларда стресс ва минераллар алмашинувидаги ўзгаришлар билан боғлиқ. Калий, магний, калций, натрий миқдорининг камайиши, сувсизланиш, қандли диабет, гипотиреоз, сурункали буйрак касалликлари ва жигар сиррози тутилишларга мойил бўлади. Умумий сабаб - бу дорилар: диуретиклар, статинлар, қон босими ва бронхиал астма учун баъзи дорилар.
- Ёши 50 дан ошган
- Ҳомиладорлик
- Кучли жисмоний машқлар, сувсизланиш
- Калий, магний, калций этишмовчилиги
- Қандли диабет ва полиневопатия
- Ҳипотироидизм, буйрак ва жигар касалликлари
- Диуретиклар ва статинлар
- Узоқ вақт давомида ўтириш ёки тик туриш
Билан боғлиқ аломатлар
Оддий крамплар вақти-вақти билан пайдо бўлади ва ҳужумлар орасида ўзларини ҳеч қандай тарзда кўрсатмайди. Агар крамплар заифлик, мушакларнинг йўқолиши ва тери остидаги кичик чайқалишлар билан бирлаштирилган бўлса, шифокор хавотирга тушади - бу мотор нейрони ёки асаб касаллигини кўрсатиши мумкин. Оёқларда уйқусизлик ва ёниш полиневопатияга хосдир. Юриш пайтида пайдо бўладиган ва дам олиш билан ўтиб кетадиган бузоқлардаги оғриқлар оёқларда томирларнинг торайганлигини кўрсатади. Кечқурун ҳаракат қилиш учун чидаб бўлмас истак билан оёқларда ёқимсиз ҳис-туйғулар крамплар эмас, балки безовта оёқ синдроми белгисидир.
- Спазм пайтида қаттиқ, оғриқли мушак
- Ҳужумдан кейин мушакларнинг оғриғи
- Оёқларда уйқусизлик ва ёниш
- Оёқларда шиш ва оғирлик
- Чанқоқлик, қуруқ оғиз, тез-тез сийиш
- Заифлик ва мушакларнинг буришиши
Қандай текширувлар керак
Соғлом одамда кам учрайдиган тутилишлар учун одатда тест талаб этилмайди. Агар ҳужумлар тез-тез бўлса, уйқуга халақит берса ёки янги дори-дармонларни қабул қилишни бошлагандан сўнг пайдо бўлса, шифокор тестларни буюради: электролитлар, глюкоза, креатинин, ЦҲ ва керак бўлганда жигар функцияси тестлари ва креатин киназ. Қабул қилинган дорилар рўйхатини муҳокама қилиш керак. Агар уйқусизлик ва заифлик бўлса, невролог сизни электронеуромиёграфияга юборади. Юриш пайтида оғриқ, шишиш ёки кенгайган томирлар бўлса, оёқ томирларининг ултратовуш текшируви ўтказилади. Ҳомиладор аёллар учун акушер-гинеколог текширувни тайинлайди.
- Калий, натрий, хлор
- Магний ва калций
- Қон глюкоза
- Креатинин
- ЦҲ
- Креатин киназ - кўрсатмаларга мувофиқ
- Электронеуромиёграфия
- Пастки экстремиталарнинг томирларининг допплерографияси
Агар соқчилик бўлса, нима қилиш керак ва уларни қандай қилиб олдини олиш керак
Спазм пайтида сиз мушакни чўзишингиз керак: оёғингизни тўғрилаб, оёғингизнинг бармоғини ўзингизга тортинг, сиз эрга туришингиз ва юришингиз мумкин. Энгил массаж ва иссиқлик ёрдам беради. Олдини олиш учун ётишдан олдин бузоқ мушакларини чўзиш, этарли миқдорда сув ичиш, қулай поябзал, ортиқча спиртли ичимликлар ва кофеиндан қочиш ишлатилади. Агар электролитлар этишмовчилиги аниқланса, у шифокор томонидан белгилаб қўйилганидек тузатилади. Гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш билан боғлиқ тутилишлар бўлса, шифокор препаратни ўзгартириши мумкин. Тасдиқланган танқислигисиз магний оддий тунги крамплар учун самарасиз ва ҳомиладор аёллар учун ҳар қандай қўшимчалар акушер-гинеколог томонидан белгиланади.
- Агар спазм бўлса, бармоқни ўзингизга тортинг ва оёғингизни тўғриланг
- Туринг ва вазнингизни туширилган оёғингизга ўтказинг
- Ётишдан олдин бузоқларни чўзиш
- Оёқ чўзилмаслиги учун адёлни маҳкам ёпиб қўйманг
- Айниқса иссиқ ҳавода ва жисмоний машқлар пайтида этарлича сув ичинг
- Дори-дармонларни ўзингиз тўхтатманг - шифокорингиз билан муҳокама қилинг
