Соқчилик ҳужуми: у қандай кўринишга эга
Умумий хуруж пайтида одам бирдан ҳушини йўқотади, танаси таранглашади, кейин қўл ва оёқларнинг ритмик чайқалиши бошланади. Мумкин бўлган тил тишлаши, мажбурий сийиш, шовқинли нафас олиш. Бу одатда бир-уч дақиқа давом этади, кейин тартибсизлик, уйқучанлик ва бош оғриғи билан бирга келади. Бундан ташқари, энгилроқ шакллар мавжуд: тўхтаб туриш билан қисқа муддатли музлаш, бир қўлнинг буришиши, ҳужум олдидан ғалати ҳислар. Гувоҳ учун ҳаммаси қандай бошланганини ва қанча давом этганини эслаб қолиш жуда муҳим: бу маълумот асосан ташхисни аниқлайди.
- Тўсатдан онгни йўқотиш
- Тана зўриқиш, кейин ритмик чайқалиш
- Тил чақиши, оғиздан кўпик пайдо бўлиши
- Мажбурий сийиш
- Ҳужумдан кейин чалкашлик ва уйқучанлик
- Ҳужум ҳақида хотира йўқ
Ҳужум учун биринчи ёрдам
Асосий вазифа - одамнинг шикастланишига йўл қўймаслик ва нафас олишни таъминлаш. Атрофдаги қаттиқ ва ўткир нарсаларни олиб ташланг, бошингиз остига юмшоқ нарсаларни қўйинг ва ёқани эчинг. Қўлларингизни ёки оёқларингизни куч билан ушламанг ва ҳеч қачон оғзингизга ҳеч нарса қўйманг: тишларнинг синиши ва жағнинг шикастланиши бундай ёрдамнинг умумий оқибатларидир. Тириш тўхтаганда, тупурик ва ошқозон таркиби нафас олиш йўлларига кирмаслиги учун одамни ён томонга буранг. Ҳужумни бошиданоқ вақтини белгиланг.
- Хавфли нарсаларни олиб ташланг, бошингиз остига юмшоқ нарсаларни қўйинг
- Жағингизни ушламанг ёки очманг
- Оғзингизга ҳеч нарса қўйманг ёки ичишга ҳеч нарса берманг
- Тугатгандан сўнг, ён томонга бурилинг.
- Вақтни белгиланг ва яқин туринг
- Биринчи ёки узоқ давом этган ҳужум пайтида ёрдам учун 103 рақамига қўнғироқ қилинг
Соқчилик сабаблари
Катталардаги ҳужум эпилепсиянинг намоён бўлиши мумкин, аммо камдан-кам ҳолларда у бошқа муаммонинг аломати бўлиб чиқади: инсулт, травматик мия шикастланиши, ўсма, нейроинфекция. Алоҳида гуруҳ метаболик сабаблардир: қон шакарининг кескин пасайиши, натрий, калций ёки магнийнинг паст даражаси, буйрак ва жигар этишмовчилиги. Спиртли ичимликлар ва баъзи дори-дармонларни қабул қилгандан кейин конвулсиялар пайдо бўлади. 5 ёшгача бўлган болаларда тез-тез учрайдиган ва одатда бенигн сабаб юқори иситма билан боғлиқ фебрил тутилишдир.
- Эпилепсия
- Қон томирлари ва бош жароҳати оқибатлари
- Нейроинфекциялар: менингит, энсефалит
- Паст қон шакар
- Натрий, калций, магнийнинг бузилиши
- Спиртли ичимликларни олиб ташлаш
- Болалардаги фебрил тутилишлар
Мушаклар спазмлари: оёқларингиз сиқилганда
Кечаси бузоқ мушакларининг крамплари бошқача ҳикоя. Мушак онгга таъсир қилмасдан, бир неча сония ёки дақиқа давомида кескин ва оғриқли қисқаради. Сабаблари одатда ҳар куни бўлади: ғайриоддий жисмоний машқлар, сувсизланиш, тер орқали тузларни йўқотиш, узоқ вақт туриш, ҳомиладорлик, диуретикларни қабул қилиш. Камроқ, улар магний ва калций этишмовчилиги, қалқонсимон без касалликлари, варикоз томирлари ва оёқларда қон оқимининг бузилиши, диабетда периферик нервларнинг шикастланиши билан боғлиқ. Мушакларни чўзиш, массаж қилиш, этарли миқдорда суюқлик ичиш ва оқилона жисмоний фаолият ёрдам беради.
- Бузоқ спазмлари пайдо бўлганда, оёғингизни секин ўзингизга тортинг.
- Мушакни чўзинг ва қиздиринг
- Этарлича суюқлик ичинг, айниқса иссиқ ҳавода
- Ётишдан олдин бузоқларни чўзиш машқларини бажаринг
- Агар крамп тез-тез содир бўлса, магний, калций ва қалқонсимон безнинг ишлашини текширинг
- Диуретикларни қабул қилишни шифокорингиз билан муҳокама қилинг
Текширув ва даволаш
Ҳужумдан кейин невролог гувоҳларни батафсил сўроқ қилади, беморни текширади ва тестларни тайинлайди. Электроансефалография эпилептик фаолликни аниқлашга ёрдам беради, миянинг МРИ тизимли ўзгаришларни аниқлашга ёрдам беради. Глюкоза, натрий, калций, магний учун тестлар, умумий қон тести талаб қилинади ва агар инфекцияга шубҳа бўлса, мия омурилик суюқлиги тести талаб қилинади. Даволаш сабабга боғлиқ: метаболик касалликлар учун уларни йўқ қилиш кифоя; эпилепсия учун антиепилептик препарат танланади. Доза ва режим фақат шифокор томонидан белгиланади; ҳужумларнинг қайтиши туфайли мустақил чекиниш хавфлидир.
- Электроансефалография
- Миянинг МРИ
- Глюкоза, натрий, калций, магний
- Умумий ва биокимёвий қон текшируви
- Неврологнинг маслаҳати ва кузатуви
- Шифокор томонидан тасдиқланмагунча ҳайдашдан бош тортиш
