Нима учун пайдо бўлади
Орқа мия қон билан олдинги ва иккита орқа орқа мия артериялари орқали таъминланади, улар ўз таъминотини аорта шохларидан олади. Бундай озиқлантирувчи томирлар кам, шунинг учун улардан бирини ўчириш қон оқимининг сезиларли қисмини дарҳол йўқотади. Энг кўп учрайдиган сабаб - аорта касалликлари: атеросклероз, дисексиён, аневризма, шунингдек, унга нисбатан операциялар ва аралашувлар. Бошқа сабаблар тромбоз ва эмболия, қон босимининг кескин ва узоқ муддатли пасайиши, чуррали диск ёки ўсимта билан қон томирларининг сиқилиши, васкулит ва ўмуртқа шикастланишлардир. Камроқ тарқалгани - орқа мия ёки унинг мембраналарида қон кетиши.
- Аортадаги касалликлар ва операциялар
- Орқа мия артерияларининг тромбози ва эмболияси
- Босимнинг кескин ва узоқ муддатли пасайиши
- Қон томирларини чуррали диск ёки ўсимта билан сиқиш
- Васкулит ва қон ивишининг бузилиши
- Орқа мия жароҳатлари
- Орқа мияга қон қуйилиши
Қандай қилиб у ўзини намоён қилади
Бошланиш одатда тўсатдан содир бўлади. Биринчи аломат кўпинча орқа ёки бўйиннинг ўткир оғриғи, баъзида безовта қилади. Бир неча дақиқа ёки соат ичида оёқларда заифлик пайдо бўлади, агар бачадон бўйни минтақаси таъсирланган бўлса, қўлларда. Олдинги ўмуртқа артерия ишемиясининг ўзига хос хусусияти шундаки, оғриқ ва ҳароратга нисбатан сезгирлик йўқолади, аммо тегиниш ҳисси ва тананинг ҳолати сақланиб қолади. Тос аъзоларининг иши деярли ҳар доим бузилади: сийдикни ушлаб туриш ёки ўғирлаб кетиш пайдо бўлади. Босим тушиши ва терлаш бузилишлари лезён даражасидан пастроқ бўлиши мумкин.
- Бошида орқа ёки бўйнидаги ўткир оғриқ
- Оёқларда ва баъзан қўлларда заифлик
- Оғриқ ва ҳарорат сезгирлигини йўқотиш
- Оддий версияда тегиниш ҳисси сақланиши
- Сийдикни ушлаб туриш ёки ўғирлаб кетиш
- Ўткир даврда мушак тонусининг пасайиши
Бу оёқ заифлигининг бошқа сабабларидан қандай фарқ қилади?
Шунга ўхшаш расм орқа мия чурраси, ўсимта ёки гематома, ўткир яллиғланишли миелит, Гуиллаин-Барре синдроми ва кўп склерознинг кучайиши билан сиқиш орқали берилади. Уларни шикоятлар билан ажратиш мумкин эмас ва даволаш тактикаси тубдан фарқ қилади: сиқилиш ҳолатида шошилинч жарроҳлик талаб этилади, яллиғланишда яллиғланишга қарши терапия талаб этилади. Шунинг учун асосий қоида оддий: агар сийиш қийинлишуви билан оёқларда тўсатдан заифлик бўлса, уйда кутиш ва оғриқ қолдирувчи воситаларни қабул қилишдан кўра, шошилинч касалхонага ётқизиш ва МРИ керак.
- Диск чурраси ёки ўсимтадан сиқиш - жарроҳлик керак
- Ўткир миелит - яллиғланиш табиати
- Гуиллаин-Барре синдроми - кўтарилган заифлик
- Кўп склерознинг кучайиши
- Фақат МРИ ёрдамида фарқлаш мумкин
Диагностика
Асосий усул - умуртқа поғонаси ва орқа мия магнит-резонанс томографияси, агар иложи бўлса, янги ишемияни аниқлайдиган режимлар билан; биринчи соатларда ўзгаришлар сезилмаслиги мумкин, шунинг учун тадқиқот баъзан такрорланади. Шу билан бирга, сиқилиш, яллиғланиш ва қон кетиш истисно қилинади. Контрастли компютер томографияси ёрдамида, айниқса, бел ва қорин оғриғи учун аорта ҳолатини баҳолашни унутманг. Қон тестлари, коагуляцион параметрлар, ЭКГ белгиланади, агар яллиғланишга шубҳа бўлса, мия омурилик суюқлиги тести ўтказилади. Буларнинг барчаси шифохона шароитида амалга оширилади.
- Орқа мия ва орқа мия шошилинч МРИ
- Биринчи соатларда оддий расм билан такрорланган МРИ
- Контрастли аортанинг компютер томографияси
- Қон тестлари ва коагуляция кўрсаткичлари
- ЭКГ ва юрак фаолиятини баҳолаш
- Кўрсаткичлар бўйича мия омурилик суюқлигини текшириш
Даволаш ва тикланиш
Даволаш касалхонада амалга оширилади. Омуриликдаги қон оқимини яхшилаш учун этарли қон босимини сақланг, кислород билан таъминланг ва шикастланиш даражаси юқори бўлса, нафас олишни кузатиб боринг. Сабаб бартараф этилади: аорта билан боғлиқ муаммолар бўлса, қон томир жарроҳлар жалб қилинади, сиқилиш ҳолатида жарроҳлик амалиёти ўтказилади, яллиғланиш ҳолатида тегишли терапия буюрилади. Биринчи кунлардан бошлаб тўшак ва тромбознинг олдини олиш, сийдик пуфаги ва ичакларни парвариш қилиш муҳим аҳамиятга эга. Реабилитация эрта бошланади ва бир неча ой давом этади: қанча функцияни тиклаш мумкинлигини аниқлайди.
- Касалхонага ётқизиш ва босимни сақлаш
- Сабабни даволаш: аорта, сиқилиш, яллиғланиш
- Тромбоз ва ётоқ яраларининг олдини олиш
- Қувиқ ва ичакни парвариш қилиш
- Эрта жисмоний терапия ва вертикализация
- Физиотерапевт билан узоқ муддатли реабилитация
- Қайталанишнинг олдини олиш учун хавф омилларини назорат қилиш