Мияда нима содир бўлади ва қандай шакллар мавжуд
Нерв ҳужайралари кислород этишмаслигига жуда сезгир. Томирнинг лüмени қон пıҳтıсı ёки бляшка билан тўсиб қўйилганда, тўқималарнинг бир қисми нобуд бўлади ва у жавобгар бўлган функцияларни йўқотади. Сурункали гипертония билан миянинг чуқурлигидаги кичик томирлар азобланади: уларнинг деворлари қалинлашади, қон оқими камаяди ва оқ модда - мия қисмлари орасидаги йўллар аста-секин бузилади. Шу сабабли фикрлар секинроқ ҳаракатланади, бир вақтнинг ўзида бир нечта нарсаларни ушлаб туриш қобилияти йўқолади, юриш ўзгаради.
- Кўп инфаркт - бир нечта катта зарбалардан кейин
- Субкортикал (кичик томир касаллиги) - оқ модданинг секин зарарланиши
- Муҳим соҳада битта инсултдан кейин деманс
- Аралаш - қон томирларининг шикастланиши ва Алцгеймер касаллигининг комбинацияси
- Постгеморрагик - мия қон кетишидан кейин
Сабаблари ва хавф омиллари
Асосий омил узоқ муддатли юқори қон босими бўлиб, шикоятлар пайдо бўлишидан анча олдин миядаги кичик қон томирларини йўқ қилади. Бунга диабет, каротид артерияларнинг атеросклерози, тромбоемболия, чекиш ва жисмоний ҳаракацизлик хавфи билан юрак аритмиялари қўшилади. Ушбу омилларнинг муҳим қисми назорат қилинади: уларни тузатиш янги инсулт ва когнитив пасайиш хавфини камайтиради.
- Артериал гипертензия, айниқса даволанмаган
- Олдинги қон томир ёки вақтинчалик ишемик ҳужум
- Қандли диабет ва семириш
- Атриял фибрилация
- Юқори холестерин ва каротид артерияларнинг атеросклерози
- Чекиш, спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш
- Ёши 60 ёшдан ошган
Қандай қилиб у ўзини намоён қилади
Диққат ва фикрлаш тезлиги одатда биринчи бўлиб азобланади: одам суҳбатга &қуот;иштирок этиш&қуот; учун узоқ вақт талаб этади, изни йўқотади, кунни режалаштира олмайди ёки пулни ҳисоблай олмайди. Ҳиссий беқарорлик, кўз ёшлари, тирнаш хусусияти ва апатия пайдо бўлади. Характерли неврологик белгилар - беқарор қийма юриш, оёқ-қўлларда заифлик, нутқ ва ютишнинг бузилиши, тез-тез сийиш. Кейинчалик хотира ёмонлашиши мумкин ва кўпинча Алцгеймер касаллигидан фарқли ўлароқ, ишоралар эслаб қолишга ёрдам беради.
- Фикрлашнинг секинлиги, вазифаларни алмаштириш қийинлиги
- Сўнгги воқеаларни унутиш
- Режалаштириш ва ҳисоблашда қийинчилик
- Шахсиятнинг ўзгариши, апатия ёки асабийлашиш
- Юришнинг беқарорлиги, тез-тез тушиш
- Нутқ ва ютишнинг бузилиши
- Кечаси чалкашлик, уйқу бузилиши
Диагностика
Шифокор одамни ва унинг яқинларини батафсил сўрайди: ўзгаришлар қачон бошлангани ва улар босқичма-босқич ўтганми, муҳим аҳамиятга эга. Нейропсикологик текширув ўтказилади ва неврологик ҳолат баҳоланади. Мияни кўриш мажбурийдир: МРИ кичик инфарктлар ва оқ материя лезёнларини кўрсатишда яхшироқ, КТ қулайроқ ва қон кетиш ва ўсмаларни истисно қилиш учун мос келади. Бундан ташқари, бўйин томирлари, юрак ритми ва метаболизм баҳоланади ва хотира бузилишининг қайтарилмас сабаблари чиқариб ташланади.
- Хотира ва эътиборни баҳолаш учун нейропсикологик тарозилар
- Миянинг МРИ ёки компютер томографияси
- Бракиёсефалик артерияларнинг Допплер ултратовуш текшируви
- Аритмияни қидириш учун ЭКГ ва Холтер мониторинги
- Липид спектри, глюкозаланган гемоглобин, умумий қон тести
- Қайта тикланадиган сабабларни истисно қилиш учун витамин Б12 ва қалқонсимон гормонлар
Даволаш, парвариш қилиш ва олдини олиш
Ўлик ҳужайраларни қайтарадиган дори йўқ, шунинг учун асосий вазифа янги қон томир ҳодисаларининг олдини олишдир. Шифокор қон босимини пасайтириш, холестерин ва шакарни тўғрилаш, агар керак бўлса, антитромботик дориларни қабул қилиш учун давом этадиган терапияни танлайди. Каротид артерияларнинг аритмия ва торайишини даволаш алоҳида муҳокама қилинади. Гиёҳванд бўлмаган чора-тадбирлар ҳам муҳим эмас: мумкин бўлган жисмоний фаолият, мулоқот, кундалик тартиб, уй-рўзғор кўникмаларини ўргатиш. Қариндошлар хавфсиз жой ва аниқ тартибни ташкил қилиш орқали ёрдам беради. Барча рецептлар шифокор томонидан амалга оширилади; ўз-ўзини даволаш ва кўрсатмаларсиз &қуот;томир томчилари курслари&қуот; асосий терапия ўрнини боса олмайди.
- Қон босимини ҳар куни кузатиб боринг, мақсад одатда 140/90 ммҲг дан паст. Арт.
- Доимий равишда белгиланган дори-дармонларни қабул қилиш, дам олиш учун танаффусларсиз
- Чекишни ташлаш ва спиртли ичимликларни чеклаш
- Юриш ва мумкин бўлган машқлар, юриш бузилишлари учун физика терапияси
- Когнитив тренинг, ўқиш, ижтимоий фаоллик
- Кўриш ва эшитишни назорат қилиш: уларнинг камайиши чалкашликни кучайтиради
- Хавфсиз ҳаёт: тутқичлар, остоналар ва силлиқ гиламлар йўқ