Орқа мияда нима содир бўлади
Орқа мия миядан мушакларга буйруқларни узатади ва ҳиссий маълумотларни қайтаради. Кўндаланг миелитда яллиғланиш ва шишиш миелин қобиғини ва маълум бир ҳудуддаги нерв толаларининг ўзини шикастлайди. Лезён даражасидан пастроқда сигналларнинг ўтказилиши бузилади, шунинг учун заифлик ва сезувчанлик йўқолиши торсода аниқ чегарага эга ва тос аъзоларининг функциялари азобланади. Кўпинча кўкрак минтақаси таъсирланади, шунинг учун оёқларда заифлик ва кўкрак ёки қорин бўшлиғидаги уйқусизлик даражаси одатий ҳисобланади. Бачадон бўйни умуртқа поғонаси таъсирланганда, қўллар ҳам иштирок этади ва оғир ҳолатларда нафас олиш азобланади.
- Яллиғланиш орқа мия бўйлаб тарқалади
- Кўкрак минтақаси кўпинча таъсир қилади
- Шикастланиш даражасидан пастроқ сигнал ўтказувчанлигини бузиш
- Бир неча даражаларда мумкин бўлган мағлубият
- Жиддийлик даражаси ва даражасига боғлиқ
Сабаблари
Тахминан учдан бирида кўндаланг миелит демелинация қилувчи касалликнинг биринчи кўриниши - кўп склероз ёки нейромелит оптика спектрининг бузилиши бўлиб, улар оптик нервларга ҳам таъсир қилади. Яна бир кенг тарқалган гуруҳ пост-инфексион миелит бўлиб, у иммунитет тизими ўз тўқималарига нотўғри ҳужум қилганда вирусли ёки бактериал инфекциядан бир-уч ҳафта ўтгач ривожланади. Тўғридан-тўғри инфекция, тизимли қизил югурук ва бошқа отоиммüн касалликлар, шунингдек, қон томир сабаблари мумкин. Баъзи ҳолларда сабабни аниқлаш мумкин эмас.
- Кўп склерознинг дебюти
- Оптика спектрининг нейромелит касалликлари
- Инфекциядан кейинги отоиммüн реакциялар
- Вируслар ва бактерияларнинг бевосита зарари
- Тизимли қизил югурук ва васкулит
- Орқа мия томирларининг бузилиши
- Идиопатик шакллар
Семптомлар
Касаллик кўпинча ўткир ёки субакут тарзда ривожланади - соатлаб, камроқ тез-тез бир неча кун. Кўпинча пайдо бўладиган биринчи нарса - бел оғриғи ёки тананинг атрофида қаттиқ тасма ҳисси. Кейин оёқларда заифлик ва оғирлик кучаяди, юриш ўзгаради, оёқлардан бошланиб, маълум бир даражага кўтарилиб, уйқусизлик, карıнсаланма ёки ёниш пайдо бўлади. Тос аъзоларининг функциялари деярли ҳар доим бузилади: сийдикни ушлаб туриш, камроқ тез-тез ўғирлаб кетиш ва ич қотиши пайдо бўлади. Бу миелитни сиятикадан ажратиб турадиган заифлик, сезувчанлик даражаси ва тос аъзоларининг бузилишларининг комбинацияси.
- Оёқларда ва баъзан қўлларда заифлик
- Аниқ чегара билан уйқусизлик ва ёниш
- Орқа оғриғи ва шингиллалар
- Сийдикни ушлаб туриш ёки ўғирлаб кетиш
- Қабзият
- Бир неча кундан кейин мушакларнинг оҳангини ошириш ва рефлексларни тиклаш
Сўров
Асосий тадқиқот - контрастли орқа мия магнит-резонанс томографияси: у яллиғланиш ўчоғини кўрсатади ва бир хил даражада муҳим, шошилинч операцияни талаб қиладиган ўсимта, чурра ёки гематома билан сиқишни истисно қилади. Бошқа лезёнларни аниқлаш ва кўп склероз хавфини баҳолаш учун миянинг МРИси талаб қилинади. Мия омурилик суюқлигини текшириш билан ломбер понксиён яллиғланишни тасдиқлашга ва ўзига хос белгиларни топишга ёрдам беради. Қон инфекциялар, отоантикорлар, Б12 витамини ва тизимли касалликнинг кўрсаткичлари учун текширилади.
- Орқа миянинг контрастли МРИ
- Миянинг МРИ
- Мия омурилик суюқлигини текшириш
- Муайян отоантикорлар учун тестлар
- Инфекцияларни текшириш
- Б12 витамини ва тизимли касалликларнинг белгилари
- Қувиқ функциясини баҳолаш
Даволаш ва тикланиш
Даволаш касалхонада имкон қадар эрта бошланади. Стандарт - бу яллиғланиш ва шишишни камайтирадиган юқори дозали вена ичига глюкокортикоидлар курси. Агар жавоб этарли бўлмаса, плазмаферез қўлланилади ва отоиммüн касаллик тасдиқланса, янги алевленмелерин олдини олиш учун махсус терапия қўшилади. Агар сабаб инфекция бўлса, тегишли дорилар буюрилади. Биринчи кунлардан бошлаб сийдик пуфагини парвариш қилиш ва ётоқ яралари ва тромбознинг олдини олиш муҳим аҳамиятга эга. Кейин узоқ муддатли реабилитация бошланади, унинг сифати асосан якуний натижани белгилайди.
- Шошилинч касалхонага ётқизиш
- Глюкокортикоидларни томир ичига юбориш
- Этарли таъсирга эга бўлмаган плазмаферез
- Кўп склероз ва нейромелит оптикаси учун махсус терапия
- Катетеризация ва сийдик чиқариш тартиби
- Тўшак ва тромбознинг олдини олиш
- Жисмоний терапия билан узоқ муддатли реабилитация
- Янги алевленмеларни истисно қилиш учун невролог томонидан кузатув