Йирингли ва сероз: нима учун бу муҳим
Биринчи соатларда уларни ташқи белгилар билан ажратиб бўлмайди, шунинг учун тактикалар ҳар доим энг ёмон вариантдан келиб чиқади: кутишдан кўра касалхонага ётқизиш ва текшириш.
- Бактериал (йирингли) менингит - менингококклар, пневмококклар, гемофилус гриппи сабаб бўлади. Тез, бир неча соат давомида ривожланади, оғир ва дарҳол вена ичига антибиотикларни талаб қилади
- Вирусли (сероз) менингит - кўпинча энтеровируслар. Бу анча осон, одатда тикланиш билан тугайди, антибиотиклар керак эмас
- Туберкулёз менингит - аста-секин, ҳафталар давомида кучайиб бораётган бош оғриғи ва заифлик билан ривожланади
- Қўзиқорин - асосан иммунитет танқислиги бўлган одамларда
Семптомлар
Классик триада - юқори иситма, кучли бош оғриғи ва қаттиқ бўйин. Аммо бу ҳамма учун, айниқса чақалоқлар ва қарияларда содир бўлмайди.
- Анъанавий аналжезиклар билан бартараф этилмайдиган ўткир, ўсиб бораётган бош оғриғи
- Озиқ-овқат билан боғлиқ бўлмаган ва енгиллик келтирмайдиган қусиш
- Бўйин мушакларининг кучланиши туфайли бошингизни олдинга эгиб бўлмайди
- Фотофоби, товушга тоқат қилмаслик, одам деворга қараган ҳолда ётади
- Чалкашлик, ақлдан озиш, соқчилик
- Менингококк инфекцияси билан - геморрагик тошма, кўпинча оёқ ва думбаларда
Бир ёшгача бўлган болалардаги хусусиятлар
- Катта фонтанелнинг бўртиб чиқиши ва кучланиши
- Тинчлантириш мумкин бўлмаган монотон, баланд овозли қичқириқ
- Бошни орқага ташлаб, орқага ўралган поза
- Кўкрак ва шишани рад этиш, қусиш
- Кўтарилганда ғайриоддий летаргия ёки аксинча, қаттиқ ташвиш
- Чақалоқларда қаттиқ бўйин бўлмаслиги мумкин; унинг йўқлиги ҳеч нарсани истисно қилмайди.
Диагностика
- Осмотр с проверкой менингеальных знаков.
- Люмбальная пункция — решающее исследование: анализ спинномозговой жидкости отличает гнойный менингит от серозного и определяет возбудителя.
- КТ головного мозга перед пункцией — при нарушении сознания, судорогах, очаговых симптомах.
- Посевы крови и ликвора, ПЦР на основные возбудители.
- Общий и биохимический анализ крови, показатели воспаления.
Ломбер понксиён беморларда жуда кўп қўрқувга сабаб бўлади, аммо бу орқа мия охиридан пастда амалга ошириладиган хавфсиз процедура. Бусиз ташхис қўйиш ва даволанишни танлаш мумкин эмас ва ундан воз кечиш менингит билан мавжуд бўлмаган вақтни талаб қилади.
Даволаш ва олдини олиш
- Вена ичига антибиотиклар экиш натижаларини кутмасдан дарҳол бошланади - бактериал менингит билан, ҳар соатда муҳим аҳамиятга эга.
- Глюкокортикостероидлар баъзи ҳолларда асоратлар хавфини камайтиради, шу жумладан эшитиш қобилиятини йўқотади
- Интенсив терапия: мия шиши билан курашиш, қон босимини сақлаш, антиконвулсанлар
- Вирусли менингит учун - қўллаб-қувватловчи даволаш; кўп ҳолларда тикланиш содир бўлади
- Менингококк инфекцияси билан алоқада бўлган шахсларга антибиотиклар профилактикаси буюрилади
Олдини олиш ҳақиқий ва самарали: менингококк, пневмококк ва Ҳаемопҳилус инфлуензае б турига қарши эмлашлар мавжуд. Улар кўплаб мамлакатларнинг эмлаш жадвалига киритилган ва айниқса ёш болалар, талоқсиз одамлар ва иммунитет танқислиги бўлган одамлар учун муҳимдир.