Бир сўз билан аталган икки хил бош айланиши
Икки турга бўлиниш академик нозиклик эмас, балки асосий диагностика воситасидир. Қаерга бориш ва нимани текшириш кераклиги сезги қайси гуруҳга тегишли эканлигига боғлиқ ва бу эрда хатолик ойлар давомида фойдасиз даволанишни талаб қилади.
Биринчи турдаги тизимли ёки вестибуляр вертиго. Бу ҳаракат иллюзияси: хона айланаётгани, эгилаётгани ёки сузаётгани ёки одамнинг ўзи айланаётгани кўринади. Кўпинча кўнгил айниши, қусиш, терлаш, кўзнинг беихтиёр буришиши билан кечади ва бош ҳаракати билан аниқ кучаяди. Бунинг сабаби вестибуляр тизимда - ички қулоқда ёки миянинг у билан боғлиқ қисмларида. Иккинчи тур - тизимли бўлмаган бош айланиши ва ҳушидан кетишдан олдинги ҳолат: кўзларнинг қорайиши, қулоқларда шовқин, заифлик, яқинлашиб келаётган ҳушидан кетиш ҳисси, &қуот;замин кетади&қуот;. Ҳеч қандай айланиш йўқ. Бунинг сабаби одатда қулоқдан ташқарида бўлади: паст қон босими, анормал юрак ритми, паст гемоглобин, паст шакар, сувсизланиш, дори-дармонларнинг ён таъсири, ташвиш бузилиши.
- Ўзингиздан сўранг: хона сизнинг атрофингизда ҳаракатланмоқдами ёки сиз ўзингизни зериктиряпсизми? Бу шифокор берадиган асосий савол
- Кўнгил айниши билан айланиш ва бошни айлантирганда ёмонлашиши - вестибуляр сабаб
- Тик турганда кўзнинг қорайиши, заифлик, терлаш, қулоқларда шовқин - пресенкоп
- Айланмасдан юриш пайтида беқарорлик ва беқарорлик ҳисси - кўпинча оёқларда мувозанат, кўриш ёки нервлар билан боғлиқ муаммо
- Дўконларда ва оломонда кучайган доимий мия туманлиги ва содир бўлаётган нарсалардан узилиш ҳисси кўпинча ташвиш билан боғлиқ.
- Аралаш вариантлар пайдо бўлади ва уларни қидириш сатри эмас, балки шифокор танлаши керак.
БППВ: қулоқдаги тошлар ва дори-дармонларсиз даволаш
Яхши пароксисмал позицион вертиго ҳақиқий айланишнинг энг кенг тарқалган сабаби бўлиб, ҳамма билиши керак бўлган нарсадир. Ички қулоқда калций карбонатнинг майда кристалларини ўз ичига олган тузилмалар мавжуд бўлиб, улар одатда жойида бўлиб, бошнинг ҳолатини аниқлашда иштирок этадилар. Баъзида бу кристаллар парчаланиб, ярим доира каналларида, айланишни сезиш учун масъул бўлган суюқлик билан тўлдирилган найчаларга тушади. Бошнинг ҳолати ўзгарганда, кристаллар ҳаракатланади, бу суюқликнинг ҳаракатланишига олиб келади ва одам ҳаракациз ётган бўлса-да, мия кескин айланиш ҳақида нотўғри сигнал олади.
- Ҳужум қатъий равишда позицияни ўзгартирганда содир бўлади: тўшакда ўгирилиб, ётди, ўрнидан турди, бошини юқори токчага ташлади, оёқ кийимларини боғлаш учун эгилди.
- Одатда 10 дан 60 гача бўлган сония давом этади ва агар сиз музлаб қолсангиз, ўз-ўзидан ўтиб кетади
- Ҳужумлар орасида одам ўзини нормал ҳис қилади, аммо озгина ноаниқлик ва орқага қайтиш қўрқуви сақланиб қолиши мумкин.
- Эшитиш камаймайди, қулоқда шовқин йўқ - бу ички қулоқнинг бошқа касалликларидан муҳим фарқ.
- Кўпинча уйқудан кейин, биринчи марта ён томонга ўгирилганда бошланади ва одам тўшак ағдарилганини ҳис қилиш билан уйғонади.
- 50 ёшдан кейин аёлларда, шунингдек, бош жароҳати, узоқ вақт ётоқда дам олиш ва бошни орқага ташлаган стоматологик муолажалардан кейин тез-тез учрайди.
Ва бу эрда энг қимматли нарса. БППВ позицион тестлар ёрдамида учрашувда ташхис қўйилади: шифокор одамни маълум бир тарзда жойлаштиради ва қисқа кечикиш билан юзага келадиган ва тезда ўтиб кетадиган характерли кўзнинг чайқалишини кузатади. Кейин шифобахш маневр амалга оширилади - бош ва тананинг бир қатор аниқ, кетма-кет айланишлари, кристалларни каналдан орқага, улар нотўғри сигналларга олиб келмайдиган жойга кўчиради. Самарадорлик юқори: кўпчилик беморларда муаммо бир-уч сеансда йўқ қилинади. Бунинг учун ҳеч қандай дори-дармонлар талаб қилинмайди ва бу вазиятнинг асосий парадоксидир - бош айланишининг энг кенг тарқалган сабаби бир неча дақиқада шифокорнинг қўллари билан том маънода даволанади, бироқ одамлар йиллар давомида томир томчиларини қабул қилишмоқда.
Бошқа вестибуляр сабаблар
Агар айланиш сониялар эмас, балки соатлар ёки кунлар давом эца, БППВ эҳтимоли йўқ ва қидирув доираси ўзгаради. Фарқлаш учун асосий хусусият - ҳужумнинг давомийлиги ва эшитиш белгиларининг мавжудлиги.
- Вестибуляр нейронит - бу вестибуляр асабнинг яллиғланиши, кўпинча вирусли инфекциядан кейин. Кўнгил айниши ва қайт қилиш билан оғир айланиш бир кундан бир неча кунгача давом этади, аммо эшитиш таъсир қилмайди; кейин вазият аста-секин ҳафталар давомида яхшиланади
- Мениере касаллиги - 20 дақиқадан бир неча соатгача давом этадиган айланиш ҳужумлари, эшитиш қобилиятини йўқотиш, шовқин ва қулоқда тўлиқлик ҳисси билан бирга; Вақт ўтиши билан эшитиш доимий равишда ёмонлашиши мумкин
- Вестибуляр мигрен - мигренли одамларда бош айланиши хуружлари, бир неча дақиқадан бир неча кунгача давом этади, кўпинча бу вақтда бош оғриғисиз, лекин фотофоби ва шовқинга тоқат қилмаслик билан; сабаб кам баҳоланади ва кўпинча ўтказиб юборилади
- Лабиринтит - ички қулоқнинг яллиғланиши, одатда отит билан боғлиқ бўлиб, айланиш ва эшитиш қобилиятини йўқотади.
- Икки томонлама вестибулопатия - доимий беқарорлик ва юриш пайтида лойқа кўриш, кўпинча маълум дори-дармонларни қабул қилгандан кейин.
- Эшитиш нервининг шиши камдан-кам учрайдиган сабаб бўлиб, бунда айланиш хуружлари эмас, балки аста-секин бир томонлама эшитиш ҳалокати ва тиннитус биринчи ўринга чиқади.
Доимий постурал-перцептуал бош айланиши алоҳида эътиборга лойиқдир - бу ҳолат, ўткир эпизоддан сўнг, одамда бир неча ой давом этадиган доимий беқарорлик ва чайқалиш ҳисси қолади. У вертикал ҳолатда, ҳаракатланаётганда, супермаркетларда, эскалаторда, экран билан ишлаганда кучаяди. Бу &қуот;чидаб қўйиш керак бўлган қолдиқ эффектлар&қуот; ёки фантастика эмас: механизм қўрқувдан кейин мия мувозанатни назорат қилиш режимини кучайтириши билан боғлиқ. У вестибуляр реабилитация билан даволанади ва қон томир дорилар билан эмас, балки ташвиш билан ишлайди.
Бошингиз айланаётганда қулоғингиздан эмас
Агар туйғу ҳушидан кетишга яқинроқ бўлса - кўзлардаги қорайиш, заифлик, терлаш - ички қулоққа эмас, балки қараш керак. Бу эрда терапевт ва кардиолог ишлайди ва сабаби кўпинча тиббиёт кабинетида топилади.
- Ортостатик гипотензия - тик турганда қон босимининг пасайиши; одатда ётоқдан ёки столдан турганда, айниқса эрталаб ва иссиқда кўзларнинг қорайиши
- Дори-дармонлар энг кам баҳоланган сабабдир: қон босимига қарши дорилар, диуретиклар, простата аденомасини даволаш учун дорилар, антидепрессантлар, уйқу таблеткалари, баъзи антиаллергик препаратлар
- Юрак ритмининг бузилиши - тананинг ҳолатига боғлиқ бўлмаган бош айланиши эпизодлари, баъзида узилишлар ва кўзларнинг қорайиши.
- Анемия - умумий заифлик, рангпарлик, куч билан нафас қисилиши, бош айланиши
- Паст глюкоза даражаси, айниқса диабет билан оғриган беморларда терапия
- Сувсизланиш, иссиқлик, узоқ вақт туриш, ҳаммомдаги иссиқлик стресси
- Анксиете бузилиши ва ваҳима ҳужумлари - ҳақиқацизлик ҳисси, бефойдалик, йиқилиш қўрқуви, тез нафас олиш
- Қалқонсимон без касалликлари, буйрак дисфункцияси, спиртли ичимликларнинг ён таъсири
Кекса одамларда кўпинча бош айланишининг бир нечта сабаблари бор: кўришнинг пасайиши, оёқларнинг нейропатияси, бир вақтнинг ўзида беш-этти дорини қабул қилиш, мушаклар кучини камайтириш ва вестибуляр дисфункциянинг энгил бузилиши. Ҳар бир омил алоҳида аҳамиятга эга эмас, лекин улар биргаликда беқарорлик ва пасайишларга олиб келади. Шунинг учун, кекса беморда таҳлил одатда дорилар рўйхатини кўриб чиқиш, ёлғон ва тик турган ҳолатда босимни текшириш, кўриш ва юришни баҳолаш билан бошланади - ва бу кўпинча ҳар қандай қон томир дори-дармонларга қараганда яхшироқ натижа беради.
Қачон инсултга шубҳа қилиш керак
Бош айланиши ҳолатларининг аксарияти ҳаёт учун хавфли эмас. Аммо айланиш мия ва серебеллумнинг орқа қисмларида қон айланишининг бузилишини яширадиган кичик бир улуш мавжуд ва у биринчи соатларда тан олиниши керак. Асосий қоида: бош айланишининг ўзи хавфли эмас, балки унинг бошқа неврологик аломатлар билан комбинацияси.
- Икки марта кўриш ёки кўриш майдонининг бир қисмини йўқотиш
- Нутқнинг бузилиши: чайқалиш, сўзларни топишда қийинчилик, оғзаки нутқни тушунмаслик
- Юзнинг ассиметрияси, оғизнинг осилган бурчаги, носимметрик табассум қила олмаслик
- Қўл, оёқ ёки тананинг ярмида заифлик ёки уйқусизлик
- Ютиш муаммолари, бўғилиш, овознинг ўзгариши
- Белгиланган беқарорлик: одам қўллаб-қувватласа ҳам туролмайди ёки юра олмайди, ён томонга тушади
- Тўсатдан пайдо бўладиган кучли бош оғриғи, айниқса бошнинг орқа қисмида
- Гипертензия, диабет, атриял фибрилацияли ёки бўйин жароҳати олган одам учун янги бош айланиши
Билиш фойдали бўлган битта белги бор: бенигн вестибуляр сабабларга кўра, одам қийинчилик ва деворни ушлаб турса ҳам, туриши ва ҳаракатланиши мумкин. Мувозанатни сақлаб қолишнинг тўлиқ қобилияцизлиги, бир томонга йиқилиш ва ундан ҳам кўпроқ санаб ўтилган аломатларнинг ҳар қандай комбинацияси эрталабни кутмасдан ва &қуот;ётишга&қуот; уринмасдан дарҳол тез ёрдам чақириш учун сабабдир. Бу эрда вақт натижага бевосита таъсир қилади.
Текширув ва нима ёрдам беради
Бош айланишини тўғри таҳлил қилиш томография билан эмас, балки батафсил суҳбат ва текширувдан бошланади. Шифокор ҳис-туйғуларнинг табиатини, ҳужумларнинг давомийлигини, қўзғатувчи омилларни, эшитиш белгилари ва бирга келадиган касалликларнинг мавжудлигини аниқлайди ва шундан кейингина қайси тадқиқотлар ҳақиқатан ҳам зарурлигини аниқлайди.
- Подробный расспрос: что именно ощущается, сколько длится, чем провоцируется, что было впервые и как менялось.
- Позиционные пробы для выявления ДППГ и определения вовлечённого канала.
- Оценка движений глаз, координации, походки и устойчивости, проверка черепных нервов.
- Измерение артериального давления и пульса лёжа и стоя, ЭКГ, при необходимости суточное мониторирование.
- Осмотр оториноларинголога и проверка слуха при подозрении на болезни внутреннего уха.
- Анализы: общий анализ крови, глюкоза, функция щитовидной железы, показатели обмена железа.
- МРТ головного мозга — при подозрении на центральную причину, при очаговых симптомах, при одностороннем снижении слуха или атипичном течении; в качестве первого шага при типичном ДППГ она не нужна.
- Ревизия всех принимаемых препаратов вместе с врачом.
Даволашда ҳақиқатан ҳам ишлайди: аниқ сабабни бартараф этиш ва вестибуляр реабилитация. Иккинчиси мунтазам равишда бажариладиган ва аста-секин мураккаблашадиган кўз ҳаракати, бош ҳаракати ва мувозанатни сақлаш учун машқлар тўпламидир. Уларнинг мақсади мияга бузилишни қайта тиклаш ва қоплаш имкониятини беришдир. Кўпгина турғун шакллар учун вестибуляр гимнастиканинг самарадорлиги ҳар қандай дори-дармонларга қараганда юқори бўлиб, у фақат вақт ва интизомни талаб қилади. Бундан ташқари, агар сиз йиқилишга мойил бўлсангиз, уй хавфсизлиги муҳим аҳамиятга эга - тоймасин паспаслар, тунги ёруғлик, ҳаммомдаги тутқичлар - ва кўришни тўғрилаш.