Мияда нима содир бўлади
Узоқ муддатли гипертензия ва диабет билан миянинг чуқур қисмларини таъминлайдиган кичик артериялар қалинлашади ва эластиклигини йўқотади. Оқ модданинг қон таъминоти ёмонлашади, унинг кам учрайдиган жойлари пайдо бўлади, кичик чуқур инфарктлар - лакуналар, баъзан эса микрогеморрагиялар. Бу ўзгаришлар мия қисмлари орасидаги алоқаларни бузади, шунинг учун фикрлаш тезлиги, диққат, режалаштириш ва юриш биринчи навбатда таъсир қилади. МРГда шунга ўхшаш кичик жароҳатлар ҳам шикояциз кекса одамларда топилиши мумкин, шунинг учун ташхис фақат аломатлар ва тасвирлардаги ўзгаришлар комбинацияси билан амалга оширилади.
- Оқ модданинг шикастланиши - лейкоараиоз
- Лакунар инфарктлар
- Микроқон кетиш
- Қон томирларининг оқибатлари
- Алцгеймер касаллиги билан қон томир ўзгаришларнинг комбинацияси
Сабаблари ва хавф омиллари
Асосий сабаб артериал гипертензия, айниқса узоқ муддатли ва ёмон назорат остида. Қандли диабет, юқори холестерин, чекиш, семириш ва жисмоний ҳаракацизлик муҳим рол ўйнайди. Бўйин ва бошнинг йирик томирларининг атеросклерози ва атриял фибрилация инсулт хавфини оширади, бу касалликнинг ривожланишини тезлаштиради. Ушбу омилларнинг аксарияти тузатилиши мумкин, шунинг учун профилактика ҳар қандай ёшда самарали бўлади.
- Артериал гипертензия
- Қандли диабет
- Кўтарилган ЛДЛ холестерин
- Чекиш ва спиртли ичимликларни суиистеъмол қилиш
- Атриял фибрилация
- Ёши 60 дан ошган, ҳаракациз
Семптомлар
Ўзгаришлар аста-секин ривожланмоқда. Аввалига одам секинроқ ўйлаётганини, диққатни жамлаш ва вазифаларни алмаштириш қийинроқ эканлигини сезади ва у тезроқ чарчайди. Кейинчалик юриш ўзгаради - қадамлар кичиклашади, беқарорлик пайдо бўлади ва сийиш истаги тез-тез бўлади. Апатия, кайфиятнинг пасайиши ва ҳиссий беқарорлик пайдо бўлиши мумкин. Кейинги босқичларда қон томир деманс мустақилликни йўқотиш билан ривожланади.
- Фикрлашнинг секинлиги, диққатни жамлашда қийинчилик
- Хотира ва режалаштиришнинг пасайиши
- Кичкина қадам, юриш пайтида беқарорлик
- Тез-тез сийиш истаги
- Апатия, депрессия
- Мини-зарбалардан кейин кескин ёмонлашув эпизодлари
Диагностика
Невролог Монреал когнитив рейтинг шкаласи, юриш ва мувозанат каби тестлар ёрдамида хотира, эътибор ва фикрлашни баҳолайди. Тасдиқлашнинг асосий усули - оқ моддада, лакуналарда ва қон томирларининг оқибатларида лезёнларни кўрсатадиган миянинг МРИ. Бўйин томирларининг ултратовуш текширувида стенозлар, ЭКГ ва Холтер - ритм бузилишлари аниқланади. Холестерин, глюкоза, глюкозаланган гемоглобин, витамин Б12 ва ЦҲ учун тестлар хавф омилларини топишга ёрдам беради ва хотира муаммоларининг бошқа сабабларини истисно қилади. Ташхис қўйиш учун реоенсефалография қўлланилмайди.
- Нейропсикологик тест
- Миянинг МРИ
- Бракиёсефалик артерияларни дуплекс сканерлаш
- Кўрсаткичлар бўйича АБПМ, ЭКГ, Холтер
- Липид спектри, глюкоза, ҲбА1с
- Витамин Б12, ЦҲ
Даволаш ва олдини олиш
Асосий мақсад қон томирларига кейинги зарарни тўхтатишдир. Энг муҳими, босимни доимий равишда назорат қилишдир: шифокор мақсадли қийматларни индивидуал равишда белгилайди, кўпинча яхши бардошлик билан 130/80 дан паст. Статинлар холестеролни ва инсулт хавфини камайтиради, антиплателет агентлари кўрсатмаларга мувофиқ, атриял фибрилация учун эса - антикоагулянтлар буюрилади. Қандли диабетни даволаш, чекишни ташлаш. Мунтазам юриш, ақлий ва ижтимоий фаоллик, Ўрта эр денгизи диетаси когнитив функцияни қўллаб-қувватлайди. Ноотропиклар ва &қуот;мия қон айланишини яхшилаш&қуот; учун дорилар самарадорликнинг ишончли далилларига эга эмас ва асосий даволанишни алмаштирмайди.
- Ҳар куни қон босимини назорат қилиш ва буюрилган дори-дармонларни қабул қилиш
- Статинлар шифокор томонидан белгиланади
- Кўрсатмаларга кўра антиплателет агентлари ёки антикоагулянтлар
- Чекишни ташлаш, спиртли ичимликларни чеклаш
- Ҳафтада камида 150 дақиқа пиёда юринг
- Ўқиш, мулоқот қилиш, янги нарсаларни ўрганиш