Нима учун қон қуйқалари ҳосил бўлади?
Одатда, коагуляцион ва антикоагуляцион тизимлар бир-бирини мувозанатлаштиради: қон ярада тўхтайди, аммо томирларда коагуляция қилинмайди. Тромбофилия билан мувозанат ўзгаради ва қон қуйқаси осонроқ шаклланади. Аммо битта мойиллик одатда этарли эмас: қон оқимини секинлаштирадиган ёки томирга зарар этказадиган иккинчи омил керак. Шунинг учун тромбозларнинг кўпчилиги операциялар, жароҳатлар, узоқ муддатли иммобилизация, ҳомиладорлик ва туғруқдан кейинги даврда саратон фонида пайдо бўлади. Бу олдини олиш тактикасини белгилайдиган доимий ва вақтинчалик хавфнинг комбинацияси.
- Ирсий шакллар: фактор В Лейден мутацияси, протромбин мутацияси
- Табиий антикоагулянтларнинг этишмаслиги: антитромбин ИИИ, С ва С оқсиллари
- Антифосфолипид синдроми - сотиб олинган шакл
- Гиперҳомосистеинемия
- Саратон касаллигида тромбофилия
- Бир нечта хавф омилларининг комбинацияси
Кимга ва қачон тест керак?
Коагуляцион мутациялар учун улгуржи скрининг тавсия этилмайди: кўп одамларда кенг тарқалган ген вариантлари топилади, улар ўз-ўзидан тактикани ўзгартирмайди ва фақат ташвиш туғдиради. Текширув ёшлигида тромбоз, аниқ сабабсиз тромбоз, ғайриоддий локализация тромбози, такрорий эпизодлар, шунингдек, яқин қариндошларда тромбознинг оилавий тарихи учун оқилона. Акушерликда кўрсатмалар ҳомиладорликнинг такрорий йўқолиши, оғир прееклампси, ҳомила ўсишининг чекланиши ва ўтмишда плацентанинг ажралиб чиқишини ўз ичига олади.
- 50 ёшгача бўлган тромбоз
- Қўзғатувчи омилсиз тромбоз
- Такрорий тромбозлар
- Яқин қариндошларда тромбоз
- Ғайриоддий локализация тромбози: қорин бўшлиғи томирлари, мия синуслари
- Ҳомиладорликнинг такрорий йўқотишлари ва оғир акушерлик асоратлари
- Оила тарихи учун гормонал терапияни режалаштириш
Тромбофилия ва ҳомиладорлик
Ҳомиладорликнинг ўзи қон ивишини оширади: бу туғруқ пайтида қон йўқотишдан ҳимоя қилишнинг табиий механизми. Тромбофилия билан, айниқса учинчи триместрда ва туғилгандан кейинги биринчи ҳафталарда хавф янада ортади. Антифосфолипид синдроми билан плацентада қон оқими бузилади, бу ҳомиладорликнинг йўқолиши ва асоратлари билан боғлиқ. Бундай ҳомиладорликни бошқариш акушер-гинеколог ва гематолог билан биргаликда олдиндан режалаштирилган: профилактика зарурати аниқланади, ҳомила учун хавфсиз бўлган дорилар танланади ва Допплер ултратовуш ёрдамида тез-тез мониторинг ва ултратовуш текшируви буюрилади.
- Акушер-гинеколог билан биргаликда ҳомиладорликни режалаштириш
- Фақат генетик топилмалар эмас, балки индивидуал хавфни баҳолаш
- Шифокор томонидан тайинланган паст молекуляр оғирликдаги гепаринлар
- Антифосфолипид синдроми учун паст дозали асетилсалицил кислотаси
- Допплер ва ултратовуш текширувини мунтазам ўтказиш
- Белгиланган вақтда туғилгандан кейин профилактикани давом эттириш
- Сиқиш трикотажи
Қандай тестлар олинади?
Асосий коагулограмма коагуляциянинг умумий ҳолатини кўрсатади, аммо тромбофилияни аниқламайди. Антифосфолипид синдроми учун қизил югурук антикоагулянт ва антифосфолипид антикорлари аниқланади ва тест 12 ҳафтадан кейин такрорланади, чунки инфекциядан кейин бир марталик ўсиш вақтинчалик. Антитромбин ИИИ, С ва С оқсиллари ва ҳомосистеин ҳам аниқланади. Генетик тестлар бир марта ўтказилади, уларнинг натижалари вақт ўтиши билан ўзгармайди. Етказиб бериш моменти ҳам муҳимдир: ўткир тромбоз ва антикоагулянтларни қабул қилиш фонида баъзи кўрсаткичлар бузилади.
- Асосий коагулограмма
- Лупус антикоагулянт ва антифосфолипид антикорлари икки марта интервалгача
- Антитромбин ИИИ, С ва С оқсиллари
- Ҳомосистеин
- Фаол тромбозга шубҳа қилинган Д-димер
- Кўрсаткичлар бўйича коагуляция мутациялари учун генетик тестлар
- Допплерография билан пастки экстремиталарнинг томирларининг ултратовуш текшируви
Олдини олиш ва даволаш
Агар тромбоз бўлмаса ва фақат мойиллик аниқланган бўлса, одатда антикоагулянтлардан доимий фойдаланиш шарт эмас. Асосийси, юқори хавф даврида: операциялардан кейин, узоқ вақт ҳаракацизлик пайтида, ҳомиладорлик пайтида ва туғруқдан кейин кучайтирилган профилактика. Агар тромбоз юзага келса, шифокор антикоагулянтларни буюради ва фойдаланиш муддати қўзғатувчи омил мавжудлигига ва эпизодларнинг такрорланишига боғлиқ. Антифосфолипид синдроми билан даволаш кўпинча узоқ муддатли бўлади. Коагуляцияга таъсир қилувчи ҳар қандай дорилар фақат шифокор томонидан танланиши керак; ўз-ўзидан тўхтатиш хавфлидир.
- Хавфнинг кучайиши даврида профилактика
- Жарроҳликдан кейин эрта фаоллаштириш
- Сувсиз бўлинг ва узоқ сафарда исиниб туринг
- Мақсадга мувофиқ компрессион пайпоқ
- Чекишни ташлаш ва вазн йўқотиш
- Гормонал контрацептив терапияни шифокорингиз билан муҳокама қилинг
- Антикоагулянтлар жадвалга мувофиқ ва шифокор назорати остида
- Жарроҳлар ва акушерларни аралашувдан олдин ташхис ҳақида хабардор қилиш
