Нима учун болаларда кўпинча темир этишмайди
Бола тез ўсади, қон миқдори ортади ва темирга бўлган эҳтиёж бир хил оғирликдаги катталарга қараганда юқори бўлиб чиқади. Бачадонда тўпланган заҳиралар ҳаётнинг биринчи йилининг ўрталарида тугайди, шунинг учун темирга бой овқатлар билан қўшимча овқатланиш жуда муҳимдир. Эрта туғилган чақалоқларда ва эгизакларда хавф юқори. Алоҳида кенг тарқалган хато - бу бутун сигир сутини эрта ва мўл-кўл киритиш: у темирга кам, унинг сўрилишини бузади ва ичаклардан микро қон йўқотилишига олиб келиши мумкин. Ўсмирларда тез ўсиш, чекловчи диеталар ва қизларда ҳайз кўриш йўқотишлари қўшилади.
- Тез ўсиш ва қон ҳажмини ошириш
- Эрта туғилиш ва кам вазн
- Қўшимча гўштни кеч жорий этиш
- Икки ёшгача бўлган сигир сутининг ортиқча миқдори
- Ўсмирларда чекловчи ва мувозанациз овқатланиш
- Қизларда кучли ҳайз кўриш
- Гижжалар инфестацияси ва сурункали қон йўқотиш
Анемия қандай намоён бўлади?
Семптомлар аста-секин ўсиб боради ва ота-оналар кўпинча уларни характер ёки ёшга боғлайди. Бола тезроқ чарчайди, очиқ ўйинларга ёмонроқ тоқат қилади, асабийлашади ва ақлдан озади ва ўқувчининг академик кўрсаткичлари пасаяди. Оқарган тери ҳар доим ҳам сезилмайди, лекин кўз қовоқлари ва тирноқ тўшаклари шиллиқ қаватининг рангпарлиги эътиборни тортади. Жиддий темир танқислиги билан таъм ва ҳиднинг бузилиши пайдо бўлади: бўр, тупроқ ёки муз истеъмол қилиш истаги, бўёқ ҳидига интилиш. Соч ва тирноқлар тез-тез азобланади, оғиз бурчакларида мураббо пайдо бўлади.
- Чарчоқ, летаргия, кайфият
- Диққат ва ишлашнинг пасайиши
- Тери ва шиллиқ пардалар рангпар
- Ёмон туяди ва озиқ-овқат танлови
- Бўр, тупроқ, муз истеъмол қилиш истаги
- Тирноқларнинг мўртлашиши, соч тўкилиши, соқчилик
- Машқ пайтида нафас қисилиши ва юрак уриши
- Тез-тез шамоллаш
Диагностика
Улар умумий қон текшируви билан бошланади: у гемоглобин даражасини ва анемия турини кўрсатиши мумкин бўлган қизил қон ҳужайраларининг хусусиятларини кўрсатади. Темир танқислиги билан қизил қон ҳужайралари кичик ва рангпар. Темир заҳираларининг асосий кўрсаткичи ферритиндир, аммо у яллиғланиш билан ортади, шунинг учун у С-реактив оқсил билан бирга баҳоланади. Ретикулоцитлар суяк илиги қанчалик фаол янги ҳужайралар ҳосил қилишини кўрсатади. Агар расм темир танқислиги учун одатий бўлмаса, шифокор талассемия, гемолиз, Б12 витамини ва фолий кислотаси этишмовчилиги ва яширин қон йўқотишини истисно қилади.
- Эритросит индекслари билан умумий клиник қон текшируви
- Ферритин темир дўконларининг белгиси сифатида
- Сарумнинг темир ва темирни боғлаш қобилияти
- Ретикулоцитлар
- Яллиғланишни баҳолаш учун С-реактив оқсил
- Яширин қон ва гелминт тухумлари учун нажас
- Кўрсаткичларга кўра витамин Б12 ва фолий кислотаси
Даволаш
Темир танқислиги камқонлиги учун темир препаратлари боланинг вазни учун ҳисобланган дозада оғиз орқали буюрилади. Гемоглобин одатда 2-4 ҳафтадан сўнг кўтарила бошлайди, аммо даволаниш шу билан тугамайди: даволаш деподаги захираларни тўлдириш учун яна бир неча ой давом эттирилади, акс ҳолда камқонлик тезда қайтади. Назорат тестлари шифокор томонидан белгиланган вақтда амалга оширилади. Вена ичига темир камдан-кам ҳолларда қўлланилади ва фақат махсус кўрсатмалар учун. Шу билан бирга, улар сабабни йўқ қиладилар: улар гелминтик инфестацияни даволайдилар, диетани тўғрилайдилар ва қон йўқотилганда унинг манбасини қидирадилар.
- Бир неча ой давомида оғиз орқали темир қўшимчалари
- Овқатланиш оралиғида сут ёки чой билан эмас, балки сув ёки шарбат билан олинг.
- Шифокор томонидан белгиланган вақт ичида тестларни назорат қилиш
- Сабабини даволаш: паразитлар, қон йўқотиш, ичак касалликлари
- Вена ичига темир - фақат шифокор кўрсатмаси бўйича
- Қон қуйиш - касалхонада оғир анемия учун
Озиқлантириш ва олдини олиш
Озиқланиш аллақачон ривожланган анемияни даволашнинг ўрнини босмайди, аммо олдини олишда ҳал қилувчи рол ўйнайди. Гўшт, жигар ва балиқдан олинган темир энг яхши сўрилади, дон, дуккакли ва кўкатлардан олинган ўсимлик темир эса камроқ сўрилади - унинг сўрилиши витамин С. Чой, қаҳва ва кўп миқдорда сут маҳсулотлари билан яхшиланади, аксинча, сўрилишига халақит беради, шунинг учун улар асосий овқатлар билан бир вақтда олинади. Хавфли болалар учун педиатр профилактик темир препаратларини буюриши мумкин.
- Қўшимча диетада гўшт, жигар, балиқ, тухум
- Сабзавот ва мевалар билан бирга карабуğдай, дуккаклилар, кўкатлар
- Бутун сигир сути - бир йилдан олдин ва меъёрида
- Овқат билан чой ичманг
- Эрта туғилган чақалоқларда шифокор томонидан белгилаб қўйилган профилактик темир препаратлари
- Белгиланган муддатларда қон тестларини мунтазам равишда кузатиб бориш