Моноцитлар нима ва улар қачон кўтарилган деб ҳисобланади?
Моноцитлар суяк илигида ҳосил бўлади, бир неча соат давомида қонда айланади, сўнгра тўқималарга кириб, макрофагларга айланади. Таҳлил ҳам фоизни, ҳам мутлақ сонни кўрсатади. Иккинчиси муҳимроқдир: агар лейкоцитларнинг умумий сони камайтирилса, моноситларнинг улуши уларнинг нормал мутлақ таркиби билан ортиши мумкин - бу нисбий моноцитоздир, бу одатда ҳеч нарсани англатмайди. Моноцитларнинг мутлақ сонининг лаборатория маълумотларидан юқори бўлиши ҳақиқат деб ҳисобланади. Бир марталик натижа ҳар доим фаровонлик ва бошқа кўрсаткичлар билан бирга баҳоланади.
- Моноцитлар туғма иммунитет тизимининг бир қисмидир
- Тўқималарда улар макрофагларга айланади
- Фақат фоизни эмас, мутлақ сонни ҳисобланг
- Нисбий моноситоз одатда аҳамиятли эмас
- Битта оғиш такрорий таҳлилни талаб қилади
ИНФЕКЦИОН ва касалликдан тикланиш
Энг кўп учрайдиган сабаб - юқумли жараён. Моноцитлар узоқ давом этадиган бактериал инфекцияларда, сил касаллигида, юқумли эндокардитда, бруцеллёзда, шунингдек, юқумли мононуклёз каби вирусли касалликларда кўпаяди. Қайта тиклаш даврида моноситоз жуда характерлидир: организм курашни тугатиб, яллиғланиш таъсирини бартараф қилганда, моноситлар сони вақтинча кўпаяди. Шунинг учун инфекциядан кейин бир-икки ҳафта ўтгач ўтказилган тест кўпинча ўртача ўсишни кўрсатади, бу ўз-ўзидан кетади.
- Доимий бактериал инфекциялар
- Сил касаллиги
- Юқумли мононуклёз
- Юқумли эндокардит
- Касалликдан кейин тикланиш даври
- Паразитар инфекциялар
Сурункали яллиғланиш ва бошқа сабаблар
Моноцитоз сурункали яллиғланиш ва отоиммüн касалликларга ҳамроҳ бўлади: ревматоид артрит, тизимли қизил югурук, яллиғланишли ичак касаллиги, саркоидоз. Жигар касалликларида, талоқни олиб ташлангандан сўнг, узоқ муддатли стресс ва гематопоезни рағбатлантирадиган баъзи дориларни қабул қилиш билан содир бўлади. Ўртача ўсиш чекувчиларда ва операциядан кейин содир бўлади. Бу барча ҳолатларда моноситлар мустақил муаммо эмас, балки асосий жараённинг акси бўлиб, улар даволанаётганда камаяди.
- Роматоид артрит ва қизил югурук
- Яллиғланишли ичак касалликлари
- Саркоидоз
- Сурункали жигар касалликлари
- Далакни олиб ташлашдан кейинги ҳолат
- Чекиш ва қон стимуляторларини қабул қилиш
Қачон қон касалликларини истисно қилиш керак
Аниқ сабабларсиз уч ойдан ортиқ давом этадиган моноцитларнинг мутлақ сонининг доимий ўсиши гематологнинг эътиборини талаб қилади. Бу сурункали миеломоноцитик лейкемия, миелодиспластик синдромлар, баъзи лимфомалар ва кимётерапиядан кейин содир бўлади. Ёрдамчи ўзгаришлар хавотирли: гемоглобин ва тромбоцитларнинг камайиши, формулада этук бўлмаган ҳужайралар пайдо бўлиши, талоқ ва лимфа тугунларининг кенгайиши, иситма, тунги терлаш ва вазн йўқотиш. Ушбу белгиларсиз кўтарилган моноцитлар камдан-кам ҳолларда қон касаллигини англатади.
- Моноцитоз уч ойдан ортиқ давом этади
- Гемоглобин ва тромбоцитлар камаяди
- Лейкоцитлар формуласида етилмаган ҳужайралар
- Катталашган талоқ ва лимфа тугунлари
- Иситма, терлаш, вазн йўқотиш
Кўтарилган моноцитлар билан нима қилиш керак
Агар ўзингизни яхши ҳис қилсангиз ва ўсиш кичик бўлса ва яқинда инфекциядан кейин бўлса, одатда уч-тўрт ҳафтадан кейин умумий қон тестини такрорлаш кифоя қилади. Имтиҳонни топширишдан олдин, қоидаларга риоя қилиш керак: оч қоринга, эрталаб, жисмоний фаолияциз ва бир кун олдин чекиш. Агар моноцитоз давом эца, шифокор бутун формулани баҳолайди, кўрсатмаларга кўра СРП ни белгилайди, кўкрак қафаси рентгенограммаси, лимфа тугунлари ва қорин бўшлиғи органларининг ултратовуш текшируви ва инфекцияларни текшириш. Агар доимий ўсиш ва хавотирли белгилар мавжуд бўлса, улар гематологга юборилади. Ўз-ўзидан даволаниш ва иммуностимуляторларни қабул қилиш шарт эмас.
- 3-4 ҳафта ичида қон тестини такрорланг
- Эрталаб оч қоринга қон топширинг
- Битта кўрсаткични эмас, балки бутун формулани баҳоланг
- СРП олинг ва агар керак бўлса, кўкрак қафаси рентгенограммасини олинг
- Лимфа тугунлари катталашганда ултратовуш текшируви
- Доимий моноситоз учун гематолог билан маслаҳатлашинг