Оқ қон ҳужайралари сонининг пастлиги нимани кўрсатади?
Оқ қон ҳужайралари ҳар хил турдаги ҳужайралар бўлиб, уларнинг ҳар бири ўз вазифасига эга. Нейтрофиллар бактериялар билан курашиш учун жавобгардир, лимфоцитлар антивирал ва иммун жавоб учун жавоб беради, моноцитлар, эозинофиллер ва базофиллар торроқ функцияларни бажаради. Шунинг учун шифокор нафақат умумий сонга, балки лейкоцитлар формуласига ҳам қарайди: нейтрофиллар ва лимфоцитлар туфайли пасайиш бутунлай бошқа нарсаларни англатади. ИНФЕКЦИОН хавфи тўғридан-тўғри нейтрофилларнинг мутлақ сонига боғлиқ: ўртача пасайиш билан у деярли ўзгаришсиз қолади, чуқур пасайиш билан у сезиларли даражада ошади.
- Нейтропения - нейтрофилларнинг камайиши, асосий клиник белги
- Лимфопения - лимфоцитларнинг камайиши
- Оддий бошқа куртаклар билан изоляцияланган лейкопения
- Панситопения - барча қон ҳужайраларининг камайиши
- Оддий вариант сифатида бенигн этник нейтропения
Сабаблари
Энг кенг тарқалган ва зарарсиз сабаб - яқинда вирусли инфекция: оқ қон ҳужайралари бир ҳафтадан икки ҳафтагача камаяди ва кейин тикланади. Иккинчи катта гуруҳ - дорилар: баъзи антибиотиклар, антиконвулсанлар, тиреостатиклар, оғриқ қолдирувчи воситалар ва ситостатиклар суяк илигини бостириши ёки нейтрофилларни йўқ қилиши мумкин. Доимий лейкопения отоиммüн касалликлар, катталашган талоқ, Б12 витамини ва фолий кислотаси этишмовчилиги, оғир инфекциялар ва суяк илиги касалликлари билан юзага келади. Баъзи соғлом одамларда паст нейтрофиллар мавжуд - бу инфекциялар хавфисиз туғма хусусиятдир.
- Вирусли инфекциялар, шу жумладан грипп, гепатит, ОИВ
- Дори воситалари: ситостатиклар, бир қатор антибиотиклар, тиреостатиклар, антиконвулсанлар
- Кимётерапия ва радиация терапияси
- Отоиммüн касалликлар: тизимли қизил югурук, ревматоид артрит
- Жигар касалликларида катталашган талоқ
- Б12 витамини, фолий кислотаси, мис этишмаслиги
- Суяк илиги касалликлари ва лейкемиялар
- Нейтропениянинг ирсий ва бенигн шакллари
Семптомлар ва хавфлар
Лейкопениянинг ўзи ҳеч нарсани сезмайди: таҳлилда топилади. Кўринишлар инфекциялардан ҳимояланиш камайтирилганда пайдо бўлади. Тез-тез томоқ оғриғи, стоматит ва оғиз яралари, милкларнинг яллиғланиши, терида яралар ва узоқ давом этадиган шамоллаш билан тавсифланади. Чуқур нейтропения билан касалланган инфекцияларнинг ўзига хос хусусияти шундаки, яллиғланишнинг классик белгилари заиф ифодаланган: озгина йиринг, ифодасиз қизариш, лекин юқори ҳарорат ва вазиятнинг тез ёмонлашиши. Шунинг учун нейтропения билан иситма фавқулодда ҳолат ҳисобланади ва мустақил равишда даволанмайди.
- Такрорий томоқ оғриғи ва стоматит
- Оғиз бўшлиғидаги яралар ва тиш гўшти яллиғланиши
- Пустулар тери лезёнлари
- Узоқ муддатли нафас олиш йўллари инфекциялари
- Аниқ фокуссиз ҳароратнинг ошиши
- Заифлик ва терлаш
Сўров
Биринчи қадам инфекциядан кейин вақтинчалик пасайиш ва доимий пасайиш ўртасидаги фарқни аниқлаш учун бир-икки ҳафтадан сўнг лейкоцитлар сони билан умумий қон рўйхатини такрорлашдир. Шифокор қабул қилинган дори-дармонлар, сўнгги касалликлар, контактлар ва аломатлар ҳақида батафсил сўрайди. Кейинги текширув расмга боғлиқ: агар юқумли сабабга шубҳа қилинган бўлса, вирусли гепатит ва ОИВ текширилади, тизимли шикоятлар учун ревматологик белгилар текширилади, агар бир нечта қон ҳужайралари камайса ва лимфа тугунлари катталашган бўлса, суяк илиги текшируви учун гематологга юборилади.
- Динамик формула билан такрорий умумий қон тести
- Қабул қилинган дори-дармонларни баҳолаш
- С-реактив оқсил ва инфекция белгилари
- ОИВ ва вирусли гепатит учун тестлар
- Б12 витамини ва фолий кислотаси
- Талоқ ва жигарни баҳолаш учун қорин бўшлиғининг ултратовуш текшируви
- Тизимли симптомлар учун ревматологик тестлар
- Гематологнинг қарорига кўра суяк илиги понксиёну
Инфекцияларни даволаш ва олдини олиш
Улар рақамни эмас, балки сабабни даволашади. Агар дори айбдор бўлса, шифокор уни тўхтатиш ёки алмаштириш тўғрисида қарор қабул қилади - сиз ўзингиз буюрган терапияни тўхтата олмайсиз. Витамин этишмовчилиги тўлдирилади, аутоиммун касаллик ревматолог билан биргаликда даволанади. Чуқур нейтропения бўлса, кўпинча кимётерапия пайтида нейтрофиллар шаклланишини рағбатлантирадиган дорилар қўлланилади ва иситма бўлса, касалхонада кенг спектрли антибиотиклар дарҳол бошланади. Кундалик ҳаётда, доимий нейтропения билан, шифокор билан келишилган оддий эҳтиёт чоралари ва ўз вақтида эмлаш муҳим аҳамиятга эга.
- Препаратни бекор қилиш ёки алмаштириш фақат шифокорнинг қарори билан
- Б12 витамини ва фолий кислотаси этишмовчилигини тўлдириш
- Асосий касалликни даволаш
- Оғир нейтропенияда гранулоцитопоезнинг стимуляторлари
- Иситма бўлса, дарҳол даволаниш
- Эҳтиёткорлик билан қўл ва оғиз гигиенаси
- Инфекцияли одамлар билан алоқа қилишдан сақланинг
- Қайта ишланган озиқ-овқат ва тоза сув