Реактив тромбоцитоз ва тромбоцитемия
Тромбоцитлар қон кетишини тўхтатиш учун масъул бўлган кичик ҳужайралардир. Уларнинг сони иккита тубдан фарқ қиладиган вазиятда ортади. Реактив тромбоцитозда суяк илиги нормал ишлайди ва фақат яллиғланиш ёки қон йўқотиш сигналларига жавоб беради - бу, айниқса, болаларда ва операциядан кейин энг кенг тарқалган вариант. Эсансиел тромбоцитемия билан илдиз ҳужайрасида орттирилган мутация юзага келади ва тромбоцитлар ишлаб чиқариш тананинг эҳтиёжларидан қатъи назар, ташқи стимулсиз содир бўлади.
- Реактив - инфекцияга, яллиғланишга, қон йўқотишга жавоб
- Жарроҳлик ва талоқни олиб ташлашдан кейин тромбоцитоз
- Темир танқислиги туфайли тромбоцитоз
- Эссентиал тромбоцитемия - суяк илиги касаллиги
- Бошқа миелопролифератив касалликларда тромбоцитларнинг кўпайиши
Семптомлар
Реактив тромбоцитоз одатда ҳеч қандай аломатга эга эмас ва тасодифан аниқланади. Муҳим тромбоцитемия билан, шикоятлар ҳам йиллар давомида йўқ бўлиши мумкин. Аломатлар пайдо бўлганда, улар кичик томирларда қон оқимининг бузилиши билан боғлиқ: бош оғриғи, бош айланиши, милтилловчи доғлар, бармоқ учларида уйқусизлик ва ёниш, оёқ ва кафтларнинг қизариши ва оғриғи. Парадоксал равишда, тромбоцитлар сони жуда юқори бўлса, қон кетиш хавфи ҳам ортади, чунки ҳужайралар функционал жиҳатдан паст.
- Кўпинча шикоятлар йўқ
- Бош оғриғи ва бош айланиши
- Кўз олдида чивинларнинг милтиллаши
- Бармоқларда ёниш ва карıнсаланма
- Оёқ ва кафтларда қизариш ва оғриқ
- Кўкаришлар, бурундан қон кетиш
- Катталашган талоқ
Рағбатлантириш хавфли бўлганда
Хавф сон билан эмас, балки омилларнинг комбинацияси билан белгиланади. Тромбоз хавфи 60 ёшдан ошган одамларда, аллақачон юрак хуружи, инсулт ёки томир тромбозини бўлганларда, шунингдек, ЖАК2 мутациясига эга бўлганларда, чекиш, гипертония ва диабет билан касалланганларда юқори. Ушбу белгиларга асосланиб, гематолог беморни паст ёки юқори хавф гуруҳига ажратади ва дори терапияси зарурлигини ҳал қилади. Ҳомиладорлик даврида мониторинг акушер-гинеколог билан биргаликда амалга оширилади.
- Ёши 60 ёшдан ошган
- Олдинги тромбоз ёки қон томир
- ЖАК2 мутациясининг мавжудлиги
- Чекиш, гипертония, диабет, семизлик
- Узоқ муддатли ҳаракацизлик, парвозлар, операциялар
- Жуда юқори тромбоцитлар сони - қон кетиш хавфи
Сўров
Биринчи қадам 1-2 ҳафта ичида умумий қон рўйхатини такрорлашдир: кўпинча ўсиш вақтинчалик. Шу билан бирга, улар яширин сабабни излайдилар: улар яллиғланиш кўрсаткичларини, темир заҳираларини текширадилар ва сурункали инфекция ва ўсмани истисно қиладилар. Агар тромбоцитлар ҳеч қандай сабабсиз доимий равишда кўтарилса, гематолог ЖАК2, САЛР ва МПЛ мутациялари учун тестларни, талоқни баҳолаш учун қорин бўшлиғининг ултратовуш текширувини ва керак бўлганда ташхисни тасдиқлаш учун суяк илиги биопсиясини буюради.
- Смеар билан такрорий умумий қон текшируви
- СРП ва бошқа яллиғланиш белгилари
- Ферритин ва темир алмашинуви
- Коагулограмма
- ЖАК2, САЛР, МПЛ мутациялари
- Қорин бўшлиғи ва талоқнинг ултратовуш текшируви
- Гематолог томонидан тайинланган суяк илиги биопсияси
Даволаш ва турмуш тарзи
Реактив тромбоцитоз билан сабаб даволанади ва тромбоцитлар сони ўз-ўзидан нормал ҳолатга қайтади; Махсус &қуот;қонни суюлтириш&қуот; керак эмас. Эсансиел тромбоцитемияда даволаш хавфга боғлиқ: паст хавфли беморлар учун кузатув ва паст дозали антиплателет терапияси кўпинча этарли; юқори хавфли беморлар учун ҳужайра ишлаб чиқаришни камайтирадиган дорилар қўшилади. Қон томир омиллар билан ишлаш бир хил даражада муҳимдир: чекишни ташлаш, қон босими, шакар ва вазнни назорат қилиш. Барча дорилар гематолог томонидан танланади; ўз-ўзини даволаш қабул қилиниши мумкин эмас.
- Реактив тромбоцитозда асосий касалликни даволаш
- Шифокор томонидан белгилаб қўйилган антиплателет агентларининг паст дозалари
- Юқори хавф остида ситоредуктив терапия
- Чекишни тўлиқ ташлаш
- Қон босими, шакар ва холестеринни назорат қилинг
- Этарлича ичиш ва узоқ парвозлар пайтида ҳаракат қилиш
- Қон тестларини мунтазам равишда кузатиб бориш