Буйраклар қон босимини қандай оширади
Буйраклар доимий равишда ўз ичидаги қон оқимини кузатиб боради. Агар қон таъминоти пасайса, улар буни бутун танадаги босимнинг пасайиши сифатида қабул қиладилар ва қон томирларини торайтирадиган ва натрий ва сувни сақлайдиган гормонал каскадни қўзғатадилар. Босим ортиб бормоқда.
Муаммо шундаки, буйрак артерияси торайганида ёки буйрак тўқималари шикастланганда, бу механизм бўш ишлайди: умуман танага босимнинг ошиши керак эмас, лекин буйрак буни талаб қилишда давом этади. Анъанавий даволанишга ёмон жавоб берадиган доимий гипертензия ривожланади.
- Реноваскуляр шакл - буйрак артериясининг торайиши; буйрак этарли даражада қон олмайди
- Ренопаренхиматоз шакл - буйрак тўқималарининг шикастланиши: гломерулонефрит, диабетик нефропатия, сурункали пиелонефрит, поликистик касаллик, рефлюксли нефропатия.
- Аралаш вариантлар
Урологик сабаблар
- рефлюкс нефропатия - весикоуретерал рефлюкс фонида болалик пелонефритидан кейин буйракдаги чандиқлар; Ёшларда гипертензиянинг кенг тарқалган сабаби
- Гидронефроз ва узоқ муддатли сийдик йўлларининг обструкцияси
- Касаллик ёки жароҳатлардан сўнг қичишган буйрак
- Буйрак шикастланишининг оқибатлари - гипертензия ойлардан кейин пайдо бўлиши мумкин
- Буйракнинг поликистик касаллиги
- Буйрак тўқимасини сиқиб чиқарадиган катта кист
- Буйрак ўсмалари, шу жумладан гормонлар ишлаб чиқарадиганлар
- Вертикал ҳолатда қон томир педикуланинг кучланиши билан нефроптоз
- Буйрак томирлари аномалиялари, шу жумладан фибромускуляр дисплази - ёш аёлларда кенг тарқалган
- Кекса одамларда буйрак артерияларининг атеросклерози асосий сабабдир
Қачон шубҳали бўлиш керак
- Гипертензия биринчи марта 30 ёшдан олдин ёки аксинча, 55 ёшдан кейин пайдо бўлган
- Уч ёки ундан ортиқ дори-дармонларни этарли дозаларда қабул қилишда қон босими ёмон назорат қилинади
- Илгари яхши назорат қилинадиган қон босими бирдан юқори бўлиб қолди
- Ўпка шиши эпизодлари билан инқироз курси
- Баъзи бир қон босими дори-дармонларини қабул қилишни бошлагандан сўнг, креатинин сезиларли даражада ошди
- Ултратовуш текширувида битта буйрак бошқасидан сезиларли даражада кичикроқ
- Сийдик тестларида ўзгаришлар мавжуд: оқсил, қизил қон таначалари
- Болаликда такрорий пиелонефрит бор эди
- Буйрак шикастланиши ёки сийдик йўлларида операция қилинган
- Бошқа локализациянинг кенг тарқалган атеросклерози
Диагностика
- 24 соатлик қон босими мониторинги
- Сийдик таҳлили, кунлик протеин, албумин / креатинин нисбати
- ГФР ҳисоблаш билан креатинин, электролитлар
- Буйракларнинг ултратовуш текшируви - ҳажми, тузилиши, буйраклар орасидаги фарқ, гидронефроз ва кист белгилари
- Буйрак артерияларининг ултратовуш текшируви - стеноз учун скрининг
- Буйрак артерияларининг КТ ангиографияси ёки МР ангиографияси
- Динамик нефроссинтиграфия - буйрак функциясини алоҳида баҳолаш
- Шубҳали рефлюкс учун бўш систография
- Гипертензиянинг бошқа иккинчи даражали сабабларини истисно қилиш учун гормонал тадқиқотлар
- Гломерулонефритга шубҳа қилинган буйрак биопсияси
- Мақсадли органларнинг шикастланишини баҳолаш учун фундус текшируви ва экокардиёграфи
Даволаш
- Урологик сабабларни бартараф этиш: тошларни олиб ташлаш ва сийдик чиқаришни тиклаш, гидронефрозни тузатиш, рефлюксни даволаш
- Буйракни сиқиб чиқарадиган катта кистнинг понксиёну ёки кесилиши
- Гипертензия ва нефроптоз ўртасидаги тасдиқланган боғлиқлик билан нефропексия
- Стеноз учун буйрак артериясини стентлаш ёки ангиопластика қилиш - қон томир мутахассисининг қарорига биноан
- Гипертензия манбаи бўлган тўлиқ қичишган, ишламайдиган буйрак учун нефректомия
- Буйракларнинг ҳолатини ҳисобга олган ҳолда танланган дори терапияси кардиолог ёки нефролог томонидан белгиланади.
- Тузни қаттиқ чеклаш
- Оғирликни йўқотиш, чекишни ташлаш, липидларни назорат қилиш
- Асосий буйрак касаллигини даволаш
Кузатиш
- Кундалик юритиш билан қон босимини мунтазам равишда ўз-ўзини назорат қилиш
- Креатинин ва сийдик таҳлилини даврий назорат қилиш
- Буйракларнинг ултратовуш текширувини назорат қилиш
- Мақсадли органларнинг ҳолатини баҳолаш: юрак, фундус, қон томирлари
- Оғриқ қолдирувчи воситалар билан эҳтиёт бўлинг
- Доимий равишда тузни чеклаш
- Ҳар қандай янги дори ҳақида докторингиз билан маслаҳатлашинг - баъзилари қон босимини оширади ва буйраклар фаолиятини ёмонлаштиради
Тошкентда қаерда имтиҳондан ўтиш мумкин
Гипертензиянинг буйракдан келиб чиқишига шубҳа борлигини текширишга буйрак артерияларининг ултратовуш ва Допплер ултратовуш текшируви, буйрак функциясини баҳолаш ва урологик сабабларни қидириш киради.
Тошкент шаҳрида бундай текширув УРОЛОГИК КОМПЛЕКС тиббиёт маркази ва “Тошкент Тиббиёт маркази Парк” клиникасида ўтказилиб, кейинги даволаш кардиолог ва нефролог билан биргаликда амалга оширилади.
Агар бир нечта дори-дармонларга қарамай, қон босимингиз яхши тушмаса ва сиз ўттиз ёки эллик беш ёшдан ошган бўлсангиз, шифокорингиз билан буйрак текширувини муҳокама қилинг. Бу топилган сабаб ҳақиқатан ҳам натижани ўзгартирадиган вазият. Клиника алоқалари қуйида келтирилган.
