Сиз жароҳат олганингизда нима бўлади
Таъсир пайтида юмшоқ тўқималар ташқи объэкт ва суяк ўртасида сиқилади. Кичик томирлар ёрилиб, қон ва интерстициал суюқлик тўқималарга оқиб чиқади - шиш ва кўкаришлар шундай шаклланади. Кўкариш дарҳол пайдо бўлмаслиги мумкин, лекин бир кундан кейин ва аста-секин рангини бинафша рангдан яшил ва сариқ рангга ўзгартиради. Агар зарба тиззанинг олд юзасига тушса, препателлар бурса тез-тез азобланади, кейин пателла устида юмшоқ шиш пайдо бўлади. Баъзида қон қўшма бўшлиққа киради - бу гемартроз бўлиб, шифокорнинг текширувини талаб қилади.
- Синган ҳолда юмшоқ тўқималарнинг шикастланиши
- Кичик томирларнинг ёрилиши, кўкаришлар
- Қўшимчалар атрофида шиш
- Препателлар бурсанинг яллиғланиши
- Қўшимчага қон кетиши билан гемартроз
- Кўкаришлар рангининг аста-секин ўзгариши
Биринчи ёрдам
Биринчи соатларда асосий нарса шиш ва қон кетишини камайтиришдир. Оёқни тушириш керак, совуқ мато орқали 15-20 дақиқа давомида қўлланилади, кун давомида бир неча марта такрорланади, бўшашган эластик бандаж қўлланилади ва оёқ кўтарилади. Биринчи икки кун ичида иссиқ компресслар, ишқаланиш ва иситувчи малҳамлар контрендикедир, чунки улар қон томирларини кенгайтиради ва шишишни оширади. Спиртли ичимликлар худди шу сабабга кўра вазиятни ёмонлаштиради. Икки ёки уч кундан сўнг, ўткир яллиғланиш пасайганда, атрофдаги мушакларнинг иссиқлик ва энгил массажи аллақачон қабул қилинади.
- Оёқларни тушириш ва дам олиш
- 15-20 дақиқа мато орқали совуқ
- Сиқилишсиз эластик бандаж
- Кўтарилган оёқ позицияси
- Биринчи 48 соат давомида иссиқлик ва ишқаланишдан сақланинг
- Агар керак бўлса, оғриқ қолдирувчи воситалар
Бу шунчаки кўкариш бўлмаганда
Яна жиддий жароҳатни истисно қиладиган белгилар мавжуд. Биринчи соат давомида шишишнинг тез ўсиши одатда бўғимдаги қонни англатади ва бу лигаментнинг ёрилиши, синиши ёки менискнинг шикастланиши билан содир бўлади. Оёғига оғирлик қўйиш ва бир неча қадам юра олмаслик, пателла ёки бош суяги устидаги нозиклик, чекланган кенгайтма ва блокировка ҳисси ҳам текширувни талаб қилади. Болаларда ўсиш плитаси соҳасидаги шикастланиш кўкариш каби кўриниши мумкин, аммо синиши натижасида улар айниқса эҳтиёткорлик билан текширилади.
- Биринчи соатда шишиш - гемартрозга шубҳа
- Туриш ва юриш қобилиятининг йўқлиги
- Қўшма блок
- Суяк устидаги нуқта оғриғи
- Ўсиш пластинкасида оғриқли болада травма
- Семптомлар бир ҳафтадан кўпроқ давом этади
Сўров
Травматолог тиззани текширади, ҳаракат оралиғини, лигаментларнинг барқарорлигини, эфüзён мавжудлигини ва максимал оғриқ нуқтасини текширади. Тизза бўғимининг рентгенограммаси сингандан шубҳа қилинган тақдирда буюрилади: қўллаб-қувватламаслик, суяк устида кучли оғриқ, флексиённинг чекланганлиги ва кекса беморларда. Ултратовуш қўшимчадаги суюқликни, бурса ва юзаки лигаментларнинг ҳолатини яхши кўрсатади. Агар оғриқ икки-уч ҳафтадан кўпроқ давом эца, тиқилиб қолиш ёки беқарорлик ҳисси мавжуд бўлса, менискларни, лигаментларни ва хафтагаларни баҳолаш учун МРИ буюрилади.
- Травматолог томонидан текширув
- Кўрсаткичлар бўйича тизза бўғимининг рентгенограммаси
- Қўшма ва периартикуляр бурсаларнинг ултратовуш текшируви
- Доимий оғриқлар ва блокировкалар учун МРИ
- Кучли гемартроз учун понксиён
- Агар шикоятлар давом эца, 7-10 кундан кейин такрорий текширув
Даволаш ва тикланиш
Асоратланмаган кўкаришлар биринчи кунларда дам олиш, керак бўлганда совуқ, фиксация ва оғриқ қолдирувчи воситалар билан даволанади. Тизни тўлиқ иммобилизация қилишнинг ҳожати йўқ: оғриқ имкон бериши биланоқ, кучини йўқотмаслик учун сон мушакларининг энгил ҳаракатлари ва кучланиши бошланади. Бир неча кундан сўнг, ҳаракат оралиғини тиклаш ва қуадрисепс мушакларини кучайтириш учун машқлар қўшилади. Препателлар бурсанинг яллиғланиши учун шифокор даволанишни танлайди ва узоқ вақт тиз чўкишдан қочишни тавсия қилади. Ҳаракатлар оғриқсиз ва куч тикланганда улар спортга қайтадилар.
- Биринчи кунларда дам олинг, кейин эрта фаоллаштириш
- Сон мушаклари учун изометрик машқлар
- Ҳаракат доирасини босқичма-босқич тиклаш
- Яллиғланишга қарши дорилар шифокор томонидан белгиланади
- Тиз чўкиб ишлаш учун тиззалар
- Оғриқсиз ва тикланган куч билан спортга қайтинг