Манжет қандай ишлайди ва нима учун синади
Тўрт мускул - супраспинатус, инфраспинатус, терес минор ва субссапуларис - ўз тендонлари ёрдамида сон суягининг боши атрофида манжет ҳосил қилади. Элка суягининг манжети ва суяк ёйи орасидаги бўшлиқ тор бўлиб, ҳар сафар қўл кўтарилганда тендон у орқали ўтади. Йиллар давомида камарнинг қирраси қалинлашади, тендоннинг қон билан таъминланиши ёмонлашади ва микродамалар пайдо бўлади. Аста-секин, тендонда, кўпинча супраспинатус мушаклари, аввал қисман, кейин эса тўлиқ ёрилиш ҳосил бўлади. Ёшларда сабаб одатда битта жароҳат - чўзилган қўлнинг йиқилиши ёки ўткир силкинишдир.
- Тендоннинг аşıнмасı туфайли дегенератив ёрилиш
- Йиқилиш ёки силкиниш натижасида шикастланган ёрилиш
- Қисман ва тўлиқ ёрилиш
- Бир нечта тендонларнинг массив ёрилиши
- Биргаликда импингемент синдроми ва бурсит
Семптомлар
Оғриқ одатда элканинг ташқи юзаси бўйлаб сезилади ва қўлнинг ўртасига қадар чўзилади, лекин тирсагидан пастга эмас. Қўлингизни кўтарганингизда, уни орқангизга қўйганингизда ва айниқса кечаси, одам оғриқли томонга ётганда кучаяди. Иккинчи муҳим белги - заифлик: қўл узунлигидаги нарсаларни ушлаб туриш, юқори токчадан нарсаларни олиш ёки сочни тараш қийинлашади. Массив ёрилиш билан қўл деярли фаол кўтарилмайди, гарчи шифокор уни пассив равишда қийинчиликсиз кўтаради. Баъзан сиз ҳаракатланаётганда секин уриш ва ишқаланиш ҳиссини эшитасиз.
- Елканинг ташқи юзасида оғриқ
- Кеча оғриғи, зарарланган томонда ётмаслик
- Қўлни кўтариш ва ўғирлашда заифлик
- Кийиниш ва сочни тарашда қийинчилик
- Ҳаракатланаётганда чертиш ва хириллаган товушлар
- Ҳаракат доирасини босқичма-босқич чеклаш
Диагностика
Текширув махсус тестларни ўз ичига олади, унда шифокор индивидуал манжет мушакларининг кучини ва қўлнинг маълум позицияларида оғриқ мавжудлигини баҳолайди. Рентгенограмма тендонни кўрсатмайди, лекин артроз, калсификация ва жароҳатларнинг оқибатларини, эски массив ёрилиш бўлса, ҳумерал бошнинг характерли юқорига силжишини аниқлайди. Ултратовуш - бу ҳаракатдаги бўшлиқни кўриш ва уни соғлом томон билан солиштириш имконини берувчи мавжуд ва информацион усул. МРИ энг тўлиқ расмни беради: кўз ёши катталиги, мушакларнинг ҳолати ва улар билан боғлиқ зарар; одатда операцияни режалаштиришда амалга оширилади.
- Манжет мушаклари кучи учун клиник синовлар
- Икки проекцияда элка бўғимининг рентгенограммаси
- Динамик тестлар билан элка қўшилишининг ултратовуш текшируви
- Жарроҳлик ва шубҳали ултратовушни режалаштиришда МРИ
- Қарама-қарши элка билан таққослаш
- Қўл оғриғи учун сервикал радикулопатияни истисно қилинг
Жарроҳликсиз даволаш
Қисман ва кичик кўз ёшлари учун, шунингдек, элкада ўртача талаблар бўлган кекса беморларда консерватив даво бошланади. Асосий рол дам олиш билан эмас, балки тўғри тузилган физика терапияси билан ўйнайди: биринчи навбатда, ҳаракат оралиғи тикланади, сўнгра элкани барқарорлаштирадиган манжетнинг қолган мушаклари ва скапула мушаклари мустаҳкамланади. Оғриқ қолдирувчи воситалар ва физиотерапия оғриқни камайтиришга ёрдам беради ва машқ қилишни бошлашга имкон беради. Қўшимчага гормон инъэкциялари чекланган фойдаланишга эга: улар оғриқни энгиллаштиради, аммо такрорий фойдаланиш билан улар тендон сифатини ёмонлаштиради. Натижа одатда 3 ойлик мунтазам машқлардан кейин баҳоланади.
- Юқори ҳаракатларни вақтинча чеклаш
- Қисқа курсдаги оғриқ қолдирувчи воситалар
- Секин-аста асоратланган терапевтик машқлар
- Скапула мушакларини кучайтириш ва ҳолатни тузатиш
- Жисмоний машқлар учун қўшимча сифатида физиотерапия
- Глюкокортикоид инъэкцияларидан чекланган фойдаланиш
Операция қачон керак?
Жарроҳлик таъмирлаш фаол одамнинг ўткир тўлиқ йиртиғи учун, машқлар бир неча ой давомида самарасиз бўлса ёки сезиларли заифлик ва кундалик фаолиятнинг бузилиши мавжуд бўлганда ҳисобланади. Операция кўпинча артроскопик усулда амалга оширилади: тендон суякка анкраж қисқичлари билан тикилади, агар керак бўлса, скапула ёйи остидаги бўшлиқ кенгайтирилади. Аралашувдан сўнг, қўл бир неча ҳафта давомида ўғирлаш ёстиғига ўрнатилади, кейин пассив ва кейинроқ фаол ҳаракатлар бошланади. Тўлиқ тикланиш 4-6 ой ёки ундан кўпроқ вақтни олади. Ўткир ёрилишда аралашув қанчалик эрта амалга оширилса, натижа шунчалик яхши бўлади: вақт ўтиши билан мушак ёг ътўқимаси билан алмаштирилади ва тендонни тикиш қийинлашади.
- Ротатор манжетининг артроскопик тикуви
- Кўрсатилганда субакромиал бўшлиқнинг кенгайиши
- Абдуктор ёстиғида фиксация 4-6 ҳафта
- Босқичли реабилитация: пассив, кейин фаол ҳаракатлар
- 4-6 ой ичида жисмоний машқларга қайтинг
- Катта эски ёрилиш учун - бошқа аралашув вариантлари