Нега бу чақалоқларда содир бўлади?
Ёш болаларда радиуснинг боши ҳали ҳам деярли силиндрсимон шаклга эга ва унинг атрофидаги ҳалқали лигамент нозик ва эластикдир. Қўлни ёки билакни тирсаги билан кескин тортганингизда, лигамент юқорига силжийди ва суяк боши ва бўғим ўртасида сиқилади. Беш-олти йил ўтгач, бошнинг шакли ўзгаради, лигамент кучаяди ва бу механизм ишлашни тўхтатади. Шунинг учун энаганинг тирсаги деярли ҳеч қачон мактаб ўқувчиларида ва катталарда бўлмайди.
- Энг юқори ёш: 1 ёшдан 4 ёшгача
- Радиал бошнинг етилмаган шакли
- Эластик ҳалқали лигамент
- Механизм - текис қўл билан тортиш
- 5-6 йилдан кейин хавф деярли йўқолади
Оддий ҳолатлар ва аломатлар
Кўпинча ота-оналар боласини тўсатдан қўллари билан кўтариб, уни йиқилишидан сақлаганликларини, йўл четидан олиб ўтишганини ёки енгини тортиб олганликларини эслашади. Бола қичқиради ва кейин қўлидан фойдаланишни тўхтатади: у тананинг бўйлаб осилган, бир оз эгилган, палма пастга бурилган. Чақалоқ ўйинчоққа фақат соғлом қўли билан этиб боради. Ташқи томондан, тирсак нормал кўринади - шиш ёки кўкаришлар йўқ ва бу муҳим фарқловчи хусусиятдир. Оғриқ, тирсакни эгишга ёки кафтни юқорига буришга ҳаракат қилганда пайдо бўлади.
- Қўл гавда бўйлаб чўлоқ осилган
- Палма пастга қараган, тирсак бироз эгилган
- Бола қўлингизни эгиб, кафтингизни буришингизга рухсат бермайди
- Ташқи томондан қўшма ўзгармайди, шиш йўқ
- Қўлингизни ҳаракатга келтирмоқчи бўлганингизда йиғлаш
- Бола ҳамма нарсани фақат соғлом қўли билан олади
Фотосурат керакми?
Агар ҳикоя одатий бўлса ва тирсак нормал кўринадиган бўлса, тажрибали шифокор текширувдан сўнг ташхис қўяди ва дарҳол қўшилишни қайта тиклайди. Х-нурлари шикастланиш механизми ноаниқ бўлса, зарба ёки йиқилиш бўлса, шиш, кўкаришлар, деформациялар мавжуд бўлса, шунингдек, қўлни қайта жойлаштиришдан кейин ишламаса, буюрилади. Тасвир ҳумерус эпикондилининг синиши ва радиуснинг бўйин қисмини бутунлай бошқача тарзда даволашни истисно қилиш учун керак. Қўшимчанинг ултратовуш текшируви лигаментларнинг ҳолатини аниқлашга ва суюқлик тўпланишини топишга ёрдам беради.
- Ташхис одатда клиник, одатий тарихга асосланган
- Йиқилиш, шишиш ёки деформация бўлса, тирсак қўшимчасининг рентгенограммаси
- Муваффақияциз пасайган тақдирда рентгенограмма
- Боғланиш ва эфüзённи баҳолаш учун бўғимнинг ултратовуш текшируви
- Бошқа жароҳатларни истисно қилиш учун бўйинбоғ ва элканинг текшируви
Тирсакни қандай ўрнатиш керак
Жараён бир неча сония давом этади ва одатда оғриқни йўқотишни талаб қилмайди. Шифокор тирсагини ушлаб туради, радиуснинг бошини бармоқ билан босади ва стандарт ҳаракатлардан бирини бажаради: кафтни юқорига ёки тўлиқ кафтни пастга чўзиш билан флексиён. Камайтириш вақтида характерли босиш сезилади. Бола қисқа йиғлайди ва 10-20 дақиқадан сўнг яна қўлини ишлата бошлайди - ўйинчоққа чўзилиб, қўлини бошидан юқорига кўтаради. Агар ярим соатдан кейин ҳаракатлар тикланмаса, суратга олинг ва қайтадан уриниб кўринг. Гипс ва фиксация одатда қисқартирилгандан кейин керак эмас.
- Текшириш ва синиш белгиларини текшириш
- Икки техникадан бири билан қисқартириш, кўпинча босиш билан
- 10-30 дақиқадан сўнг ҳаракатни тиклашни назорат қилиш
- Муваффақияциз бўлса, қайта қисқартириш ёки рентгенограмма
- Фақат такрорий эпизодлар учун бандаж билан маҳкамлаш
- Оғриқни йўқотиш камдан-кам ҳолларда талаб қилинади
Такрорлашнинг олдини олиш
Биринчи эпизоддан сўнг, келгуси ойларда такрорий сублуксация эҳтимоли ортади, шунинг учун асосий нарса болани даволаш одатларини ўзгартиришдир. Чақалоқ қўллари ва билаклари билан эмас, балки қўлтиқ остида ёки танаси томонидан кўтарилади. Сиз болани қўлларидан силкитмаслигингиз, уни енгидан кескин тортмаслигингиз ёки йиқилиб тушганда билагидан ушлаб турмаслигингиз керак. Кўйлаги кийганда, аввал тирсагини мулойимлик билан эгиб олинг, сўнгра енгини ип билан боғланг. Бола ўсиб улғайганида, муаммо йўқолади: олти ёшга келиб, сублуксациялар деярли содир бўлмайди.
- Болани қўллари билан эмас, қўллари остида кўтаринг
- Қўлларингизни силкитманг ёки енгингизни тортманг
- Эҳтиёткорлик билан кийиниш ва эчиниш, тирсагингизни эгиш
- Бувилар, энагалар ва каттароқ болаларни қоидалар ҳақида огоҳлантиринг
- Такрорий эпизодлар бўлса, болалар ортопедига мурожаат қилинг