Шикастланиш механизми ва синиш турлари
Тўпиқларга қўнаётганда, талус товонга сингиб кетади ва уни бўлинади, артикуляр сиртни пастга суради. Натижада, товон кенгайиб, пастроқ бўлади ва ташқарига бурилади, оёқ ёйи текисланади. Бундай ёриқлар интраартикуляр деб аталади ва улар узоқ муддатли прогнозни аниқлайди. Экстра-артикуляр ёриқлар калценуснинг туберкулёсини ёки жараёнларини ўз ичига олади ва осонроқ тоқат қилинади. Ахиллес тендони суяк бўлагини йиртиб ташлаганида, алоҳида вариант - силнинг авулсион синиши; шошилинч даволанишни талаб қилади, чунки парча устида чўзилган тери ўлик бўлиши мумкин.
- Интраартикуляр сиқиш ёриқлари энг кенг тарқалган
- Тубероз ва жараёнларнинг бўғимдан ташқари ёриқлари
- Калцанеал туберознинг авулсион синиши
- Баландликдан йиқилиш натижасида икки томонлама синиш
- Узоқ муддатли стресс туфайли стресснинг синиши
- Остеопороз ва диабетдаги патологик ёриқлар
Семптомлар
Жароҳатдан сўнг дарҳол товонда кучли оғриқ пайдо бўлади ва оёқни қўллаб-қувватлаш мумкин эмас. Оёқ тезда шиширади, товоннинг латерал юзаларида ва тагида кўкаришлар пайдо бўлади, бу характерли белги ҳисобланади. Тўпиқ ташқи томондан кенгаяди ва текисланади, оёқнинг ўқи ўзгариши мумкин. Оёқ Билаги зўр бўғимдаги ҳаракат сақланиб қолади, лекин оёқни ичкарига ва ташқарига буриш кескин оғриқли. Агар шишиш сезиларли бўлса, тери таранглашади ва пуфакчалар пайдо бўлиши мумкин; бу ҳолатда операция шишиб кетгунча қолдирилади.
- Қаттиқ товон оғриғи ва оғирлик қила олмаслик
- Оёқ ва оёқ Билаги зўр ҳудуднинг тез шишиши
- Товоннинг тагида ва ён томонларида кўкаришлар
- Товоннинг кенгайиши ва текисланиши
- Оёқни айлантирганда ўткир оғриқ
- Жиддий шишиш билан тери устида пуфакчалар
Диагностика
Калцеуснинг рентгенограммаси латерал ва эксенел проекцияларда амалга оширилади, Бöҳлер бурчагини баҳолайди - артикуляр сирт босилганда пасайиб кетадиган индикатор. Бироқ, рентген нурлари интраартикуляр ёриқни тўлиқ баҳолашга имкон бермайди, шунинг учун асосий усул компютер томографияси ҳисобланади: у бўлаклар сонини, жой алмашиш даражасини ва субталар бўғимнинг ҳолатини кўрсатади ва унинг асосида жарроҳлик ҳақида қарор қабул қилинади. Агар сиз баландликдан йиқилиб тушсангиз, бел ва кўкрак умуртқаларини суратга олишни унутманг ва оғримаса ҳам, иккинчи оёқни текширинг.
- Тош суягининг латерал ва эксенел проекцияларда рентгенограммаси
- Бöҳлер бурчагини ҳисоблаш
- Оёқ ва тўпиқнинг компютер томографияси
- Баландликдан йиқилгандан кейин умуртқа поғонаси рентгенограммаси
- Иккинчи оёқни текшириш
- Тери ва юмшоқ тўқималарнинг ҳолатини баҳолаш
Даволаш
Сиқилишсиз синишлар консерватив тарзда даволанади: оёқнинг кўтарилган ҳолати, совуқ, беҳушлик, гипсли шина ёки ортез билан маҳкамлаш ва қўлтиқ таёқчаларида амбулация билан 6-8 ҳафта давомида таянчни тўлиқ чиқариб ташлаш. Оёқ бармоқлари ва тўпиқларидаги ҳаракат қаттиқликдан қочиш учун эрта бошланади. Артикуляр сиртнинг сезиларли даражада силжиши ва йўқ қилинишида остеосинтез пластинка ва винтлар билан амалга оширилади; операция кўпинча шишиб кетгунча 1-2 ҳафтага қолдирилади, акс ҳолда йиринглаш ва тери некрози хавфи юқори. Чекувчилар ва диабетга чалинган одамлар учун асоратлар хавфи сезиларли даражада юқори, шунинг учун баъзида минимал инвазив усуллар танланади.
- Биринчи кунларда баландлик, совуқ ва оғриқни йўқотиш
- 6-8 ҳафта давомида қўллаб-қувватланмасдан гипс ёки ортез
- Оғирликни тўлиқ кўтариш билан таёқчада юриш
- Депласманда пластинка ва винтлар билан остеосинтез
- Жарроҳликни шишиб кетгунча кечиктириш
- Даволаш пайтида чекишни ташлаш
Қайта тиклаш ва оқибатлари
Қўллаб-қувватлашни қайтариш аста-секин, одатда 8-12 ҳафтадан бошлаб, шифокорнинг рухсати билан ва тасвирлар назорати остида содир бўлади. Реабилитация оёқ Билаги зўр ва субталар бўғинлардаги ҳаракатларни тиклаш, пастки оёқ мушакларини кучайтириш, юриш устида ишлаш, камарни қўллаб-қувватлайдиган поябзал ва ички тагликларни танлашни ўз ичига олади. Муваффақиятли даволаниш билан ҳам, баъзи одамлар нотекис юзаларда юриш пайтида оғриқ, оёқнинг чекланган айланиши ва чарчоқ ҳақида хабар беришади. Доимий оғриқлар билан субталар бўғимнинг артрози ривожланса, қўшимчани иммобилизация қилиш учун жарроҳлик муҳокама қилинади. Оғир жисмоний ишга қайтиш олти ой ёки ундан кўпроқ вақт талаб қилиши мумкин.
- 8-12 ҳафтадан бошлаб юкни босқичма-босқич қайтариш
- Оёқ Билаги зўр ва субталар бўғимларнинг ривожланиши
- Пастки оёқ ва оёқ мушакларини кучайтириш
- Махсус ички тагликлар ва ёстиқли поябзал
- Тасвирлар ёрдамида термоядровийни кузатиш
- Доимий оғриқ ва артроз учун артродезни муҳокама қилиш