Елка суягининг синиши турлари
Синганлар даражаси бўйича бўлинади. Проксимал бўлганлар суякнинг юқори учига таъсир қилади - бош, туберкуллар ва жарроҳлик бўйин; улар кексалар учун хосдир ва тез-тез таъсирланади, яъни бўлаклар бир-бирига сурилади ва нисбатан барқарордир. Диафиз ёриқлари ўрта учдан бирида содир бўлади ва улар радиал асабга зарар этказиш учун хавфлидир. Дистал ёриқлар тирсак бўғимидан юқорида жойлашган ва кўпинча бўғимларни ўз ичига олади, бу эса даволанишни қийинлаштиради ва анатомияни аниқ қайта қуришни талаб қилади. Алоҳида-алоҳида, ўсма ёки суяк кистаси фонида патологик ёриқлар ажралиб туради.
- Ҳумеруснинг жарроҳлик бўйинининг синиши кекса одамларда энг кўп учрайди
- Елка суягининг катта туберкуласининг авулсияси
- Ҳумеруснинг диафизи (танаси) синиши
- Тирсакда супракондиляр ва интра-артикуляр ёриқлар
- Сиқилишсиз таъсирланган ёриқлар
- Кист ёки шиш туфайли патологик ёриқлар
Шикастланиш сабаблари ва механизми
Кекса одамларда этакчи омил остеопороздир: суякнинг мустаҳкамлиги пасаяди ва чўзилган қўлда ёки ён томонда оддий йиқилиш ҳумеруснинг бўйнини синдириш учун этарли. Ёшлар ва болаларда синишлар жиддийроқ таъсирлар билан боғлиқ: баландликдан йиқилиш, йўл жароҳати, зарба. Диафизнинг ёриқлари баъзан тўсатдан бурилиш пайтида, масалан, муваффақияциз отиш ёки кураш пайтида, мушаклар кучли момент ҳосил қилганда пайдо бўлади. Агар синиш этарли даражада шикастланмасдан содир бўлса, шифокор суякдаги ўсма жараёнини истисно қилиши керак.
- Чўзилган қўл ёки элкага тушиш
- Тўғридан-тўғри элкага зарба
- Отиш ёки кураш пайтида бурилиш юки
- Йўл ҳаракати шикастланиши
- Остеопороз ва 60 ёшдан ошган ёш
- Патологик синишда суяк шиши ёки кист
Семптомлар ва нервларнинг шикастланиши
Жароҳатдан сўнг дарҳол ўткир оғриқ, шиш ва қўлни ишлата олмаслик пайдо бўлади; одам уни соғлом қўли билан қўллаб-қувватлайди. Кўчирилганда, деформация кўринади ва элка қисқарган кўриниши мумкин. Кўкаришлар кўпинча бир неча кундан кейин элкадан тирсагигача боради. Радиал асабга алоҳида эътибор берилади: агар у шикастланган бўлса, қўл осилиб қолади, бармоқлар ва билакни тўғриламайди, қўлнинг орқа томонида сезгирлик бузилади. Бу ҳолат кўпинча қайтарилади, лекин мажбурий қайд этиш ва кузатишни талаб қилади.
- Ўткир оғриқ ва қўлингизни ҳаракатга келтира олмаслик
- Елканинг шишиши ва деформацияси
- Қўл бўйлаб чўзилган кўкаришлар
- Қичишиш ва патологик ҳаракатчанлик
- Радиал асабнинг шикастланиши туфайли қўлнинг чўкиши
- Қўлнинг орқа қисмидаги уйқусизлик
Диагностика
Ташхис камида иккита проекцияда элка ва элканинг қўшилиши рентгенограммаси билан тасдиқланади; юқори учининг ёриқлари учун бош ва туберкулярларнинг ҳолатини баҳолаш учун махсус жойлаштиришлар амалга оширилади. Компютер томографияси бўғим ичидаги ва майдаланган ёриқлар учун, шунингдек, операцияни режалаштириш учун керак. Текширувнинг мажбурий қисми қон томирлари ва нервларнинг шикастланишини ўтказиб юбормаслик учун пулсни, қўлнинг ранги ва ҳароратини, шунингдек, ҳаракат ва сезгирликни текширишдир. Кекса одамларда, сингандан сўнг, остеопороз хавфи баҳоланади ва уни даволаш режалаштирилган.
- Ҳумерус ва элка бўғимининг рентгенограммаси
- Бўғим ичидаги ва майдаланган ёриқлар учун компютер томографияси
- Пулс ва қўлнинг қон билан таъминланишини баҳолаш
- Радиал, улнар ва медиан нервларнинг фаолиятини текшириш
- Кекса ёшдаги остеопороз учун скрининг
- Динамикада тортишишларни назорат қилиш
Даволаш ва реабилитация
Кўп сонли суяк синиши жарроҳликсиз даволанади. Муҳим силжишсиз таъсирланган сон суяги бўйин синиши ва милнинг синиши энгил ҳаракатга имкон берувчи ва даволанишга ёрдам берадиган бинт ёки функционал ортез билан даволанади. Тирсак ва қўлда ҳаракат деярли дарҳол бошланади, элкада - оғриқ камаяди. Жиддий силжиш, бўғим ичидаги синишлар, очиқ жароҳатлар, қон томирларининг шикастланиши ва консерватив даво самарасиз бўлган ҳолларда жарроҳлик керак бўлади: пластинкалар, интрамедуллар таёқчалар, қарияларда бош шикастланганда эса эндопростетик воситалар қўлланилади. Реабилитация мажбурийдир: усиз элканинг қаттиқлиги ривожланади.
- Бандаж ёки функционал ортез
- Қўл ва тирсакнинг дастлабки ҳаракатлари
- Елка бўғимининг босқичма-босқич ривожланиши
- Депласманда пластинка ёки новда билан остеосинтез
- Ҳумерал бошни йўқ қилиш учун эндопротезлар
- Янги синишларнинг олдини олиш учун остеопорозни даволаш