Ёқа суяги қандай синади?
Ёқа суяги қўлни тананинг скелети билан қаттиқ боғлайдиган ягона суякдир. Елкага тушганингизда, бутун юк унинг бўйлаб узатилади ва суяк кўпинча ўрта учдан бирида синади, у эрда у энг нозик эгилган. Мушаклар бўлакларни турли йўналишларда тортади: ички қисм юқорига кўтарилади, ташқи бўлак қўлнинг оғирлиги остида пастга тушади, шунинг учун тери остидаги одатий қадам. Ташқи учининг синиши камроқ учрайди, лекин камроқ шифо беради, чунки у эрда скапулани ушлаб турган лигаментлар бузилади.
- Ўрта учинчи - энг кенг тарқалган жой
- Ташқи (акромиал) учи - ёмонроқ сигорталар
- Ички (стернал) учи - камдан-кам учрайди, кўкрак қафаси органларига эътибор талаб қилади
- Болаларда кўчирилмаган синиш ва субпериостал синиш
- Юқори энергияли травма туфайли майдаланган синиш
Семптомлар ва биринчи ёрдам
Оғриқ дарҳол пайдо бўлади ва қўлингизни кўтаришга ёки ён томонга силжитишга ҳаракат қилганда кучаяди. Инсон инстинктив равишда билакни соғлом қўли билан қўллаб-қувватлайди ва бошини жароҳат томон эгади. Ёқа суяги устида тезда шиш пайдо бўлади, кейинроқ кўкариш ва нотекислик кўпинча кўринади ёки пайпасланади. Клиникага келишдан олдин, қўлингизни шарфга осиб қўйишингиз керак, мато орқали совуқни қўлланг ва парчаларни ўрнатишга уринманг. Агар қўл совиб қолса, қотиб қолса ёки суяк устида яра бўлса, дарҳол ёрдам керак.
- Елка камарида ўткир оғриқ, ҳаракат билан кучаяди
- Шишиш, кўкариш, тери остига қадам қўйинг
- Елка туширилади ва олдинга силжийди
- Ҳаракатланаётганда хириллаш овози
- Биринчи ёрдам: рўмол, совуқ, дам олиш, травматолог билан боғланинг
Диагностика
Ташхис рентгенография билан тасдиқланади: расмда синиш чизиғи, парчалар сони ва жой алмашиш миқдори кўрсатилган. Бундан ташқари, ўпка ва қовурғаларнинг шикастланишини истисно қилиш учун кўкрак қафаси рентгенограммаси ўтказилади, айниқса бахциз ҳодисада шикастланганда. КТ мураккаб майдаланган ёриқлар, стернум учининг шикастланиши ва операцияни режалаштиришда буюрилади. Ултратовуш текшируви юмшоқ тўқималарнинг ҳолатини баҳолашга ёрдам беради ва янги туғилган чақалоқнинг синганлигини аниқлашга ёрдам беради, улар радиация таъсирини бермасликка ҳаракат қилишади.
- Тўғридан-тўғри ва қия проекциядаги клавикуланинг рентгенограммаси
- Жиддий травма учун кўкрак қафаси рентгенограммаси
- КТ томографияси майдаланган синиш ва стернум учининг шикастланиши учун
- Чақалоқларда юмшоқ тўқималар ва клавикуланинг ултратовуш текшируви
- Текширув пайтида қўлнинг зарбаси ва сезгирлигини текшириш
Даволаш: бинт ёки жарроҳлик
Муҳим силжишсиз синишлар консерватив тарзда даволанади. Қўл бир неча ҳафта давомида шарф ёки махсус бандаж билан ўрнатилади, биринчи кунларда оғриқ қолдирувчи воситалар ва совуқлар буюрилади. Саккизинчи фигурали кийимлар бугунги кунда камроқ қўлланилади: улар термоядровийни яхшиламайди, лекин камроқ муҳосаба қилинади. Суякнинг кенглигидан кўпроқ бўлакларнинг қисқариши ва силжиши, терининг портлаши хавфи, очиқ синиш, қон томирлари ва нервларнинг шикастланиши, шунингдек, лигаментнинг ёрилиши билан ташқи учининг синиши бўлса, жарроҳлик муҳокама қилинади. Кейин парчалар пластинка ёки новда билан ўрнатилади, бу эса ҳаракатни олдинроқ бошлаш имконини беради.
- Катталардаги 3-6 ҳафта давомида бандаж ёки бинт
- Биринчи икки кун ичида оғриқни йўқотиш ва совуқлик
- 1-2 ҳафтадан кейин суратни назорат қилинг
- Депласманда пластинка ёки интрамедуллар таёқ билан остеосинтез
- Болаларда синтез тезроқ, фиксация қисқароқ
- Агар керак бўлса, бир неча ойдан кейин металл конструкцияларни олиб ташлаш
Тикланиш вақти ва реабилитация
Суяк каллуси катталарда 4-8 ҳафтада, болаларда - 2-4 ҳафтада шаклланади. Қўл ва тирсак ҳаракатларига деярли дарҳол рухсат берилади, шунда қаттиқлик ривожланмайди ва қўлни элка даражасидан юқорига кўтариш ва шифокорнинг рухсати билан аста-секин юклар қўшилади. Улар одатда 1,5-2 ойдан кейин кундалик машғулотларга қайтадилар, спорт билан боғланиш учун - уч ойдан олдин ва назорат тасвиридан кейин. Бирлашма жойида энгил қалинлашув ёки зарба нормал ҳисобланади ва даволанишни талаб қилмайди. Агар парчаларнинг оғриғи ва ҳаракатчанлиги бир неча ойдан кейин давом эца, биз бирлашмаслик ҳақида гапиришимиз мумкин ва қайта текшириш керак.
- Қўл, тирсак ва бармоқларнинг дастлабки ҳаракатлари
- Шифокор томонидан тайинланган элка учун саркаç машқлари
- Бандажни олиб ташлаганингиздан сўнг амплитуданинг аста-секин ўсиши
- Терапевтик машқлар ва элкама-камар мушакларини кучайтириш
- Бирлашишдан олдин оғир юкларни чеклаш
- Агар оғриқ ва сиқилиш давом эца, қайта текширув