Кестириб синишнинг қандай турлари мавжуд?
Даражага қараб учта катта гуруҳ мавжуд. Проксимал ёриқлар фемур бўйни ва трокантерик минтақага таъсир қилади - бу қариялар учун одатий шикастланишдир; бўйиннинг синиши билан фемур бошига қон таъминоти тез-тез бузилади. Диафиз ёриқлари суякнинг ўрта қисмида пайдо бўлади ва мушакларнинг тортилиши туфайли аниқ силжиш билан бирга келади. Дистал ёриқлар тизза бўғимидан юқорида жойлашган бўлиб, кўпинча бўғимнинг ўзини ўз ичига олади, бу артикуляр сиртни аниқ қайта қуришни талаб қилади. Олдин ўрнатилган протезлар атрофидаги ёриқлар ва ўсимта фонида патологик ёриқлар алоҳида кўриб чиқилади.
- Фемур бўйни синиши
- Трокантерик ва субтрокантерик синиш
- Фемурнинг диафизи (танаси) синиши
- Тиззадаги супракондиляр ва интраартикуляр синиш
- Эндопротез атрофидаги синиш
- Шиш ёки метастазлар туфайли патологик синиш
Семптомлар
Жароҳатдан сўнг дарҳол сонда ўткир оғриқ пайдо бўлади ва оёқни қўллаб-қувватлаш мумкин эмас. Оёқ-қўл деформацияланган, қисқарган кўринади, оёқ кўпинча ташқи томонга бурилади. Шиш ва қон кетиши туфайли соннинг ҳажми тез ошади. Ҳар қандай ҳаракатга уриниш кучли оғриқни келтириб чиқаради ва сиқилиш ҳисси билан бирга бўлиши мумкин. Фемур бўйни синиши билан оғриган кекса одамларда расм лойқа бўлади: одам қозиқдаги оғриқдан шикоят қилади, ҳатто қўллаб-қувватлаш билан юришга ҳаракат қилиши мумкин ва жароҳат кўкариш билан янглишди. Шунинг учун, касıк оғриғи билан йиқилгандан сўнг, фотосурат талаб қилинади.
- Ўткир оғриқ ва оёғингизга қадам боса олмаслик
- Фемурнинг деформацияси ва қисқариши
- Оёқнинг ташқи бурилиши
- Соннинг тез ортиб бораётган шишиши
- Патологик ҳаракатчанлик ва сиқилиш
- Таъсирланган фемур бўйни синишининг ўчирилган расми
Биринчи ёрдам ва диагностика
Тез ёрдам келгунга қадар, жабрланувчи жуда зарур бўлмаса, ҳаракатлантирилмайди; оёқ мажбуран тўғриланмайди, балки кестириб, тизза бўғимлари билан бирга қўзғалувчан шиналар ёрдамида иммобилизация қилинади, иккала оёғи бўлмаганда бир-бирига маҳкамланади. Очиқ ярани тоза бандаж билан ёпинг. Касалхонада фемур ва сон бўғимининг рентгенограммаси ўтказилади, интраартикуляр ёриқлар учун компютер томографияси ўтказилади. Қон йўқотиш ҳажмини, оёқдаги пулсни, сезгирликни ва ҳаракатни баҳолашни унутманг. Операциядан олдин стандарт операциядан олдинги текширув ўтказилади.
- Икки қўшни бўғинни ўз ичига олган иммобилизация
- Оғриқни йўқотиш ва қон йўқотилишини алмаштириш
- Фемур ва сон бўғимининг рентгенограммаси
- Бўғим ичидаги ва майдаланган ёриқлар учун компютер томографияси
- Умумий қон тести ва коагулограмма
- Операциядан олдин ЭКГ ва терапевт томонидан текширув
Даволаш
Асосий усул - жарроҳлик. Миля синиши учун интрамедуллар тирноқ қўлланилади, у суяк ичига киритилади ва винтлар билан қулфланади: у барқарорликни таъминлайди ва эрта ҳаракатланиш имконини беради. Трокантерик ёриқлар махсус михлар ва плиталар билан ўрнатилади. Кекса одамларда фемур бўйни синдирилганда, эндопротезни алмаштириш кўпроқ амалга оширилади, чунки бошнинг қон таъминоти бузилади ва шифо бўлмайди. Тракция билан консерватив даво камдан-кам қўлланилади, асосан болаларда ёки операция қилишнинг иложи бўлмаганда. Аралашув вақти муҳим: кекса бемор оёққа қанчалик тез кўтарилса, пневмония, тромбоз ва бедсорес хавфи шунчалик паст бўлади.
- Диафиз ёриқлари учун новда билан интрамедуллар остеосинтез
- Трокантерик ёриқни тирноқ ёки пластинка билан маҳкамлаш
- Кекса одамларда кестириб, синиш учун эндопротезлар
- Скелетнинг тортилиши вақтинчалик чора сифатида
- Тромбоз ва пневмониянинг олдини олиш
- Эрта вертикаллаштириш ва юришни ўрганиш
Реабилитация ва прогноз
Қайта тиклаш ишлари босқичма-босқич амалга оширилмоқда. Операциядан кейинги дастлабки кунларда улар нафас олиш, оёқдаги ҳаракатлар ва сон мушакларининг кучланиши билан ишлайди, сўнгра шифокор томонидан тасдиқланган юк билан юрувчи ёки таёқчалар билан юришни бошлайди. Аста-секин қўллаб-қувватлашни, тиззада ҳаракатланиш доирасини ва мушаклар кучини оширинг. Суяк синтези ўртача 3-6 ой давом этади ва функцияни тўлиқ тиклаш бир йилгача давом этади. Кекса одамларда йиқилишнинг олдини олиш ва остеопорозни даволаш асосий рол ўйнайди, акс ҳолда иккинчи соннинг синиши хавфи юқори. Спорт ва машаққатли меҳнатга қайтиш операция шифокори билан муҳокама қилинади.
- Биринчи кунлардан бошлаб ётоқда нафас олиш машқлари ва машқлари
- Шифокор кўрсатмаси бўйича юрувчи ёки қўлтиқ таёқ билан юриш
- Эксенел юкнинг аста-секин ўсиши
- Тизза ва сон бўғимларининг ривожланиши
- Остеопорозни даволаш ва тушишнинг олдини олиш
- Тўлиқ синтезга қадар рентгенографияни назорат қилинг