Бўйинга нима бўляпти
Орқадан урилганда, торсо ўриндиқ билан бирга кескин олдинга силжийди ва бош инерция билан жойида қолади ва орқага бурилади, шундан сўнг у олдинга югуради. Бачадон бўйни умуртқа поғонаси бир сония ичида тайёрланмаган бир қатор ҳаракатлардан ўтади. Мушаклар ва лигаментлар чўзилган ва йиртилган, фасет бўғимларининг капсулалари шикастланган - улар доимий оғриқнинг асосий манбаи ҳисобланади. Орқа мия кўпинча таъсирланмайди. Бошнинг орқа қисми даражасида ўрнатилган бош суяги шикастланишнинг оғирлигини сезиларли даражада камайтиради, пастдан пастга туширилганда, аксинча, гипертензия кучаяди.
- Ўткир ҳиперекстанция, кейин бўйиннинг эгилиши
- Сервикал ўмуртқа мушаклар ва лигаментларнинг кўз ёшлари
- Орқа мия кичик бўғимларининг капсулаларига зарар этказиш
- Шиш ва рефлексли мушаклар спазми
- Суяклар ва орқа мия одатда зарар кўрмайди
- Жиддийлик бош суягининг ҳолатига ва зарба беришга тайёрлигига боғлиқ.
Семптомлар ва уларнинг вақти
Воқеа содир бўлгандан сўнг дарҳол одам адреналиннинг чиқиши туфайли кўпинча ҳеч нарсани сезмайди. Бўйиндаги оғриқ ва қаттиқлик бир неча соатдан кейин пайдо бўлиб, иккинчи ёки учинчи кунларда максимал даражага этади. Оғриқ бошнинг орқа томонига, элкама-камар ва элкама пичоқлари орасига нурланиши мумкин; бошнинг бурилишлари ва эгилиши чекланган. Кўпинча бошнинг орқа қисмидан бош оғриғи, бош айланиши, тиннитус, диққатни жамлашда қийинчилик, уйқу бузилиши ва ташвиш билан бирга келади. Бу шикоятлар ҳақиқий ва тушунарли, аммо мия шикастланишини кўрсатмайди. Қўллардаги уйқусизлик ва заифлик невролог томонидан алоҳида баҳолашни талаб қилади.
- Бўйин оғриғи ва қаттиқлиги жароҳатдан 6-48 соат ўтгач
- Бошнинг бурилишлари ва эгилишларини чеклаш
- Бошнинг орқа қисмидан бош оғриғи
- Елка камарларида ва елка пичоқлари орасидаги оғриқ
- Бош айланиши, тиннитус, диққатни жамлашда қийинчилик
- Уйқунинг бузилиши ва ташвишнинг кучайиши
Диагностика
Шифокор бўйинни текширади, неврологик ҳолатни текширади ва умумий қабул қилинган клиник қоидаларга мувофиқ тасвирлаш зарурлигини баҳолайди: умуртқа поғонасининг ўрта чизиғидаги кучли оғриқлар, неврологик бузилишлар, шикастланишнинг оғир механизми, 65 ёшдан ошган ёш, интоксикация ёки ҳолатни этарли даражада баҳолай олмаслик учун рентген ёки компютер томографияси керак. Агар хавф паст бўлса, тасвирлаш талаб қилинмайди ва фақат даволанишни бошлашни кечиктиради. МРИ нерв илдизи ва орқа мия симптомлари учун кўрсатилади ва функционал тасвирлаш шубҳали беқарорлик учун кўрсатилади, одатда ўткир шароитда эмас.
- Клиник мезонлар ёрдамида синиш хавфини текшириш ва баҳолаш
- Икки проекцияда бўйин умуртқасининг рентгенограммаси
- Суяк шикастланиши хавфи юқори бўлса, компютер томографияси
- Уйқусизлик, заифлик ва доимий оғриқ учун МРИ
- Агар беқарорлик шубҳа қилинган бўлса, функционал филмлар
- Вақт ўтиши билан неврологик текширув
Даволаш
Замонавий ёндашув оддий: фаол бўлинг ва бўйнингизни эрта силжитинг. Юмшоқ ёқа фақат биринчи ёки икки кун ва фақат оғриқни йўқотиш учун рухсат этилади; Узоқ муддатли кийиниш мушакларни заифлаштиради, қаттиқликни оширади ва тикланишни узайтиради. Иссиқлик, шифокор томонидан тайинланган қисқа муддатли оғриқ қолдирувчи воситалар, оғриқсиз диапазонда бурилиш ва эгилиш учун энгил машқлар, аста-секин иш ва одатий фаолиятга қайтишга ёрдам беради. Массаж, чиропрактик парвариш ва физика терапияси машқларга қўшимча сифатида ёрдам бериши мумкин. Маълумот ҳам муҳимдир: жиддий зарар йўқлигини тушуниш, аслида оғриқнинг интенсивлигини пасайтиради.
- Биринчи кунлардан бошлаб кундалик фаолиятни сақлаб қолиш
- Қаттиқ оғриқлар учун 1-2 кундан ортиқ бўлмаган юмшоқ ёқа
- Шифокор томонидан белгилаб қўйилган қисқа муддатли оғриқни йўқотиш
- Кунига бир неча марта бошни буриш ва эгиш учун машқлар
- Бўйин ва элка мушакларида иссиқлик
- Ишга ва ҳайдашга аста-секин қайтиш
Прогноз ва узоқ муддатли оғриқ билан нима қилиш керак
Кўпчилик икки-саккиз ҳафта ичида тўлиқ тикланади. Баъзи беморларда оғриқ ва қаттиқлик узоқроқ давом этади - бу сурункали қамчи синдроми деб аталади. Узоқ муддатли курснинг омиллари биринчи кунларда жуда кучли оғриқлар, кенг тарқалган оғриқлар, оғир ташвиш ва ноқулай оқибатларни кутиш, шунингдек узоқ муддатли иммобилизация ҳисобланади. Агар 6-8 ҳафтадан кейин яхшиланиш бўлмаса, жисмоний терапиянинг тузилган дастури, оғриқли шифокор билан ишлаш ва керак бўлганда психологик ёрдам кўрсатилади. Ҳар қандай босқичда асосий тамойил қўрқувдан ҳаракат қилишдан қочмасликдир.
- Қайта тиклаш одатда 2-8 ҳафта давом этади
- Эрта ҳаракатланиш прогнозни яхшилайди
- Узоқ вақт давомида ёқа кийиш натижани ёмонлаштиради
- Доимий оғриқлар учун тузилган машқлар терапияси
- Хавотир ва ҳаракатдан қўрқиш билан ишлаш
- Неврологик белгилар пайдо бўлса, қайта текшириш