Андролог и Я новый счетчик
🏥клиники*

Сенил астения: қарияларда мўртлик белгилари ва бу билан нима қилиш керак

Бошқа номлари: Старческая астения, синдром хрупкости, слабость у пожилых, саркопения, старческая слабость, хрупкость в пожилом возрасте

Сенил астения ёки мўртлик синдроми - бу кекса одамнинг танасининг куч захиралари камайиб кетадиган ҳолат: у заифлашади, секинлашади, тезроқ чарчайди, вазн йўқотади ва ҳар қандай стрессга - касаллик, жарроҳлик, атроф-муҳит ўзгаришига бардош бера олмайди. Бу оддий қариш ёки характер эмас: заифлик алоҳида синдром сифатида аниқланади, чунки у тушиш, синиш, касалхонага ётқизиш ва мустақилликни йўқотиш хавфини кескин оширади. Яхши хабар шундаки, бу жараён, айниқса, дастлабки босқичларда қайтарилиши мумкин. Энг катта таъсир дори-дармонлардан эмас, балки куч-қувват машқлари, рациондаги этарли протеин, дори-дармонлар рўйхатини кўриб чиқиш ва мавжуд камчиликларни даволашдир.

🧾 ХКТ-10: Р54 🏥 Қаерда даволанади: 10 Қариш учун норма эмасДастлабки босқичда қайтарилиши мумкинАсосий даволаш - ҳаракат ва оқсил
👨‍⚕️ Қайси шифокор
Гериатр, терапевт, невролог, реабилитация бўйича мутахассис
🔬 Диагностика
Юриш тезлиги ва қўл кучини баҳолаш, сўровномалар, умумий қон рўйхати, Д витамини, ЦҲ, албумин
💊 Даволаш
Куч машқлари, этарли протеин билан овқатланиш, дори-дармонларни кўриб чиқиш, камчиликларни тузатиш, касалликларни даволаш
📈 Прогноз
Яхшиланишга эрта аралашув ва мунтазам жисмоний машқлар билан эришиш мумкин
⚠️ Хавф гуруҳи
75 ёшдан ошган, узоқ муддатли сурункали касалликлар, кўплаб дори-дармонларни қабул қилиш, ёлғизлик, ҳаракацизлик
⏱ Қачон мурожаат
Режалаштирилган; жароҳати билан йиқилишдан кейин - шошилинч

🚨 Шошилинч шифокорга мурожаат қилинг

Қуйидаги белгиларда кутиб турманг — бу ҳолат шошилинч ёрдам талаб қилади.

  • Падение с ударом головой, особенно на фоне приёма разжижающих кровь препаратов — 103
  • Невозможность встать после падения, боль в бедре, укорочение ноги
  • Резкая спутанность сознания, появившаяся за часы или сутки
  • Потеря веса более десятой части за полгода
  • Отказ от еды и питья, обезвоживание
  • Появление недержания мочи и утрата навыков самообслуживания

Бу нима шарт

Ёши билан мушакларнинг массаси ва кучи аста-секин камаяди, метаболик жараёнлар секинлашади, юрак, ўпка ва буйракларнинг имкониятлари камаяди. Захира етарли бўлса, одам юкни энгади. Мўртлик билан заҳира тугайди: ҳар қандай кичик ҳодиса - совуқ, янги дори, ҳаракатланувчи, мажбурий тўшакда дам олиш - сизни мувозанатдан чиқаради ва асоратлар занжирини бошлайди. Алоҳида-алоҳида, саркопения, яъни мушак массасининг йўқолиши ажралиб туради: айнан шу нарса заифлик, беқарорлик ва йиқилиш хавфини аниқлайди.

  • Тана заҳираларининг камайиши
  • Мушаклар массаси ва кучини йўқотиш
  • Ҳар қандай стрессга ёмон бардошлик
  • Йиқилиш ва синиш хавфи юқори
  • Касалликдан кейин узоқ вақт тикланиш
  • Мустақилликни йўқотиш хавфи

Улар танийдиган белгилар

Бир нечта оддий кўрсаткичлар баҳоланади ва уч ёки ундан кўп мавжудлиги мўртликни кўрсатади. Буларга қасддан вазн йўқотиш, доимий чарчоқ ва чарчоқ ҳисси, қўл сиқиш кучи билан сезиларли мушаклар кучсизлиги, секинроқ юриш ва кам жисмоний фаоллик киради. Кундалик ҳаётда бу шундай кўринади: одам йўлни узоқроқ кесиб ўтишни бошлайди, мебелни ушлаб туради, юриш ва йиғилишлардан бош тортади, озгина ва қизиқишсиз овқатланади ва уйдан чиқишни тўхтатади. Кўпинча хотирани йўқотиш, тушкунлик ва уйқу бузилиши билан боғлиқ.

  • Қасддан вазн йўқотиш
  • Доимий чарчоқ ва чарчоқ
  • Заифлик, каванозни очиш ёки стулдан туриш қийинлиги
  • Юришни секинлаштириш
  • Жисмоний фаолликнинг пасайиши
  • Юриш ва мулоқот қилишдан бош тортиш
  • Хотира ва кайфиятнинг пасайиши

Мўртликнинг ривожланишини тезлаштирадиган нарса

Асосий тезлатувчи ҳаракацизликдир: ҳатто бир ҳафта ётоқда дам олиш ҳам кекса одамда мушаклар кучини сезиларли даражада камайтиради ва уни тиклаш учун ойлар керак бўлади. Протеинсиз диета, тиш ва ютиш билан боғлиқ муаммолар каби кучли таъсир кўрсатади. Алоҳида ва жуда кенг тарқалган сабаб - кўплаб дори-дармонларни қабул қилиш, улар кўпинча уйқу таблеткалари, кучли оғриқ қолдирувчи воситалар ва бош айланишига олиб келадиган дориларни ўз ичига олади. Ёлғизлик, тушкунлик, эшитиш ва кўришнинг ёмонлашиши даврни ёпади, одамни фаоллик ва мулоқотдан маҳрум қилади.

  • Узоқ вақт давомида ётоқда дам олиш ва ҳаракацизлик
  • Рационда протеин этишмаслиги
  • Бир вақтнинг ўзида бир нечта дори-дармонларни қабул қилиш
  • Кўриш ва эшитишнинг ёмонлашиши
  • Депрессия ва ёлғизлик
  • Сурункали оғриқ
  • Ёмон тиш ҳолати
  • Д витамини этишмовчилиги ва анемия

Баҳолаш ва текшириш

Учрашувда қўлланиладиган оддий воситалар мавжуд: қисқа масофада юриш тезлигини ўлчаш, стулни кўтариш тести, қўл кучини баҳолаш, йиқилиш, вазн ва чарчоқ ҳақида қисқа анкеталар. Шу билан бирга, улар заифликнинг олиб ташланиши мумкин бўлган сабабларини қидирмоқдалар: анемия, витамин Д ва Б12 этишмовчилиги, қалқонсимон без касалликлари, оқсил этишмовчилиги, диабет, юрак ва буйрак этишмовчилиги. Мажбурий қисм - қабул қилинган барча дори-дармонларни таҳлил қилиш ва хотира, кайфият ва уй хавфсизлигини баҳолаш.

  • Юриш тезлиги ва стулни кўтариш тести
  • Қўл кучини баҳолаш
  • Тўлиқ қон рўйхати ва ферритин
  • Д витамини, Б12 витамини
  • ЦҲ, глюкоза, албумин, креатинин
  • Дори воситалари рўйхатини тўлиқ кўриб чиқиш
  • Хотира, кайфият ва кўришни баҳолаш
  • Йиқилиш хавфи учун уйингизни текширинг

Ҳақиқатан ҳам нима ёрдам беради

Энг катта исботланган фойда мунтазам қаршилик ва мувозанат машқларидан келиб чиқади: улар мушаклар кучини оширади ва ҳатто жуда кекса одамларда ҳам тушиш хавфини камайтиради. Иккинчи муҳим омил - ҳар бир таомда этарли миқдорда протеин ва диетанинг умумий калория таркиби. Учинчиси, шифокорингиз билан дори-дармонларни кўриб чиқиш ва энди керак бўлмаган ёки бош айланишига олиб келадиганларни тўхтатишдир. Бундан ташқари, нуқсонларни даволаш, кўриш ва эшитишни тузатиш, уйни хавфсиз ободонлаштириш ва алоқани давом эттириш муҳимдир.

  • Ҳафтада 2-3 марта куч машқлари
  • Мувозанатни машқ қилиш ва юриш
  • Ҳар бир таомда протеин
  • Этарли ичимлик ва калория истеъмоли
  • Дори-дармонларни шифокор билан кўриб чиқиш
  • Д витаминини тўлдириш ва анемияни даволаш
  • Кўзойнак, эшитиш аппарати, тиш даволаш
  • Тутқичлар, тоймасин паспаслар, яхши ёритиш
  • Мулоқот, мумкин бўлган тадбирлар ва юришлар

Тегишли хизматлар ва нархлар

Клиникаларнинг расмий прайс-варақларидан. Аниқ нарх кўрикдан кейин белгиланади.

Кўп бериладиган саволлар: Сенил астения (мўртлик синдроми)

Кексалик астенияси фақат қариликми?+
Йўқ. Кўп одамлар кекса ёшда кучли ва мустақил бўлиб қоладилар. Заифлик ўлчанадиган аломатларга эга бўлган алоҳида ҳолат бўлиб, йиқилиш ва касалхонага ётқизиш хавфини оширади, аммо даволаш мумкин.
Уни орқага қайтариш мумкинми?+
Дастлабки босқичларда - ҳа. Мунтазам куч машқлари, этарли протеин ва кераксиз дори-дармонларни йўқ қилиш сизнинг кучингизни, юришингизни ва фаровонлигингизни сезиларли даражада яхшилайди. Жиддий мўртлик билан мақсад оддийроқ - бузилишни секинлаштириш ва мустақилликни сақлаб қолиш.
Кекса одамлар учун қандай машқлар мос келади?+
Энг фойдали қаршилик машқлари стулни кўтариш, энгил оғирликлар ва қаршилик бантлари, мувозанатни ўргатиш ва юришни ўз ичига олади. Кичкина бошлашингиз керак ва шифокор билан маслаҳатлашганингиздан сўнг, айниқса юрак ва бўғим касалликлари бўлса.
Кекса одамга қанча протеин керак?+
Кекса одамларда протеинга бўлган эҳтиёж одатда ўйланганидан кўра юқори ва у барча овқатларга тақсимланиши керак: гўшт, балиқ, тухум, творог, дуккаклилар. Муайян миқдор вазн ва буйрак функциясига боғлиқ, шунинг учун у шифокор томонидан белгиланади.
Уйда йиқилиш хавфини қандай камайтириш мумкин?+
Силлиқ гилам ва симларни олиб ташланг, ҳаммом ва ҳожатхонага тутқичларни ўрнатинг, яхши ёритишни, шу жумладан тунги чироқни таъминланг, барқарор поябзал кийинг, кўзингизни текшириб кўринг ва шифокорингиз билан бош айланишига олиб келадиган дори-дармонларни кўриб чиқинг.

Материалда келтирилган маълумот маълумот характерига эга ва шифокор маслаҳатини алмаштирмайди. Ташхис ва даволаш усулини фақат малакали шифокор кўрикдан кейин белгилайди.

Сенил астения (мўртлик синдроми): Тошкентда қаерда даволанади

Баҳолаш степень хрупкости, пересмотреть лекарства и составить план занятий поможет терапевт или гериатр. Клиникалар Ташкента:

Тошкент ш., Учтепа тумани, Чилонзор 12-уй, кўч. М. Шайхзода, 7
М Олмазор 🚶 1.2 км
М Чилонзор 🚶 1.7 км
М Мирзо Улуғбек 🚶 2.5 км
🚌 Яқин бекат 🚶 260 м · автобуслар: 8, 41
Пн–Пт:08:30–17:00
Ҳозир ёпиқ
г.Ташкент, Учтепинский р-н, Чилонзор 12 кв., ул. М.Шайхзода, 7
М Олмазор 🚶 1.2 км
М Чилонзор 🚶 1.7 км
М Мирзо Улуғбек 🚶 2.5 км
🚌 Яқин бекат 🚶 310 м · автобуслар: 8, 41
Пн–Пт:08:30–17:00
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Юнусобод тумани, Юнусобод 17, Мирзаева 50 уй. Диққат: Назар тиббиёт кўз...
М Туркистон 🚶 1.5 км
М Юнусобод 🚶 2.0 км
М Шаҳристон 🚶 2.8 км
🚌 Яқин бекат 🚶 100 м · автобуслар: 7
Пн–Пт:09:00–18:00
Ҳозир ёпиқ
3-сонли филиал: Бирлашган кўчаси, 4-шаҳар клиник шифохонаси рўпараси
М Тузел 🚶 750 м
М Яшнобод 🚶 800 м
М Технопарк 🚶 1.4 км
🚌 Яқин бекат 🚶 200 м · автобуслар: 22
Пн–Сб:07:00–20:00
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Миробод тумани, кўч. Ойбек, 34д
М Тошкент 🚶 550 м
М Ойбек 🚶 850 м
М Космонавтлар 🚶 1.3 км
🚌 Яқин бекат 🚶 150 м · автобуслар: 22
Тошкент, А-Югнаки, Проектная кўчаси, Г-40 белгиси ТТЗ, бозор
🚌 Яқин бекат 🚶 30 м · автобуслар: 1, 17, 25
Пн–Пт:09:00–17:00
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Шайхонтаур тумани, кўч. Анҳор буйи, 18д, Белгиланган манзил: Солиқ идорас...
М Мустақиллик майдони 🚶 750 м
М Алишер Навоий 🚶 850 м
М Ўзбекистон 🚶 1.1 км
🚌 Яқин бекат 🚶 260 м · автобуслар: 28, 44, 46, 57
Пн–Пт:07:30–18:00
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Юнусобод тумани, кўч. Мойқўрғон
М Юнусобод 🚶 1.3 км
М Туркистон 🚶 1.3 км
М Шаҳристон 🚶 2.0 км
🚌 Яқин бекат 🚶 70 м · автобуслар: 43, 51
Пн–Пт:08:00–19:00
Ҳозир ёпиқ
Тошкент шаҳри, Яккасарой тумани, Тадбиркор, 76/1 уй.
М Ойбек 🚶 300 м
М Космонавтлар 🚶 450 м
М Ўзбекистон 🚶 950 м
🚌 Яқин бекат 🚶 160 м · автобуслар: 57
Пн–Пт:09:00–17:00
Ҳозир ёпиқ
Тошкент ш., Олмазор тумани, кўч. Уста Олим, 159д
М Ғафур Ғулом 🚶 2.2 км
М Минор 🚶 2.3 км
М Абдулла Қодирий 🚶 2.3 км
🚌 Яқин бекат 🚶 190 м · автобуслар: 5
Пн–Пт:09:00–17:00
Ҳозир ёпиқ

ХКТ-10 (МКБ-10) коди

Халқаро таснифдаги расмий кодлар — тиббий ҳужжатлар ва статистикада шу код ёзилади.

Бошқа касалликлар: Терапия

Ёзилиш