Иштаҳа қандай тартибга солинади?
Мураккаб тизим овқатланиш истаги учун жавобгардир: бўш ошқозондан сигналлар, глюкоза даражаси, ёг ътўқималари ва ичакларнинг гормонлари, шунингдек, кайфият ва таъм билан боғлиқ мия марказлари. Ҳар қандай ҳавола муваффақияциз бўлиши мумкин. Яллиғланиш вақтида иммун моддалар иштаҳани тўғридан-тўғри бостиради, шунинг учун инфекция пайтида овқат эйишни хоҳламайсиз. Ошқозоннинг кечикиши эрта тўйинганликни келтириб чиқаради: одам бир неча қошиқдан кейин тўлиқ ҳис қилади. Депрессия ва ташвиш бошқа нарсаларга қизиқиш билан бирга озиқ-овқатга бўлган қизиқишни камайтиради.
- Яллиғланиш очлик марказини бостиради
- Ошқозоннинг кечикиши эрта тўйинганликка олиб келади
- Таъм ва ҳиднинг бузилиши овқатдан завқланишни камайтиради
- Кайфият ва туяди умумий мия марказлари томонидан тартибга солинади
Овқат ҳазм қилиш касалликлари
Ошқозон-ичак трактидан туяди кўпинча гастрит, ошқозон яраси, ошқозон ости безининг яллиғланиши, жигар ва ўт пуфаги касалликлари билан оғрийди. Озиқ-овқат билан боғлиқлик, кичик қисмдан кейин оғирлик, кўнгил айниши, белчинг ва нажаснинг ўзгариши билан тавсифланади. Жигар касалликлари орасида оғизда аччиқланиш, сариқлик ва қорайган сийдик киради. 45 ёшдан ошган одамларда гўштли овқатдан воз кечиш, узоқ вақт эрта тўйиш ва вазн йўқотиш алоҳида эътиборни талаб қилади - бундай ҳолларда ошқозон эндоскопияси мажбурийдир.
- Гастрит ва ошқозон яраси
- Сурункали панкреатит
- Гепатит ва жигар сиррози
- Ўт тош касаллиги
- Çöляк касаллиги ва яллиғланишли ичак касаллиги
- Ошқозон-ичак трактининг ўсмалари
Гормонлар, инфекциялар ва дорилар
Иштаҳани инфекциялар - умумий АРВИдан сил ва сурункали яллиғланиш ўчоқларигача бостиради. Қалқонсимон безнинг паст функцияси ва адренал этишмовчилик ҳам овқатланиш истагини камайтиради. Жуда кенг тарқалган ва осонлик билан олиб ташланиши мумкин бўлган сабаб дорилар: антибиотиклар, оғриқ қолдирувчи воситалар, темир препаратлари, метформин, кимётерапия препаратлари, кўплаб психотроп дорилар. Кекса одамларда полифармация, қуруқ оғиз, тишлар ва протезлар билан боғлиқ муаммолар, таъм ва ҳиднинг пасайиши ҳисса қўшади.
- Ўткир ва сурункали инфекциялар
- Ҳипотироидизм ва адренал этишмовчилик
- Сурункали буйрак касаллиги
- Антибиотиклар, оғриқ қолдирувчи воситалар, темир препаратлари
- Тиш муаммолари ва қуруқ оғиз
- Бир вақтнинг ўзида кўп миқдордаги дори-дармонларни қабул қилиш
Руҳий ҳолат ва овқатланиш
Депрессия катталардаги иштаҳани йўқотишнинг энг кенг тарқалган ва кам баҳоланган сабабларидан биридир. Бу тушкун кайфият, қизиқишнинг йўқолиши, уйқу бузилиши ва чарчоқ билан бирга келади. Анксиете, аксинча, кўпинча томоқдаги шиш ва овқат ҳақида ўйлашда кўнгил айнишини келтириб чиқаради. Ўсмирлар ва ёш аёлларда овқатланишдан бош тортиш овқатланиш бузилишининг бир қисми бўлиши мумкин: кейин вазн йўқотиш қасддан, килограмм олишдан қўрқиш ва танани нотўғри идрок этишдан иборат. Бу касалликларни даволаш мумкин ва сиз бошқа касалликларда бўлгани каби ёрдам сўрашингиз керак.
- Депрессия ва апатия
- Анксиете бузилиши
- Овқатланишнинг бузилиши
- Сурункали стресс ва чарчаш
- Қарияларда деманс ва ёлғизлик
Текширув ва нима қилиш керак
Биринчидан, шифокор муаммонинг қанча давом этишини, вазн йўқотиш ва ташвиш берувчи белгилар мавжудлигини, одам қандай дори-дармонларни қабул қилишини аниқлайди. Асосий тўплам - умумий ва биокимёвий қон тести, ЦҲ, умумий сийдик тести; кўрсаткичларга кўра, ЭГДС, қорин бўшлиғи ултратовуш текшируви ва кўкрак қафаси рентгенограммаси қўшилади. Бунинг сабабини излаш давом этар экан, тез-тез ва кичик қисмларда овқатланиш, идишларни янада тўйимли қилиш, ўзингизни мажбурламанг ва ичишингизни кузатиб бориш фойдалидир. Шифокор рецептисиз иштаҳани стимуляторлар билан тиклаш мумкин эмас.
- Умумий ва биокимёвий қон текшируви
- ЦҲ ва глюкоза
- Ошқозон шикоятлари ва вазн йўқотиш учун эндоскопия
- Қорин бўшлиғининг ултратовуш текшируви
- Кичик қисмларда кунига 5-6 марта овқатланинг
- Ҳафтада бир марта вазнингизни ёзиб олинг
