Қандай шакллар мавжуд?
Касаллик бир нечта вариантни бирлаштиради, улар бошқача давом этади ва бошқача даволанади. Олигоартрит билан тўртдан ортиқ бўғим яллиғланмайди, кўпинча тиззалар ва тўпиқлар; бу шакл ёш қизларга хос бўлиб, кўзнинг шикастланишига энг катта хавф туғдиради. Полиартрит беш ёки ундан ортиқ бўғимларга, шу жумладан қўлларнинг кичик бўғимларига таъсир қилади. Тизимли шакл юқори тўлқинли иситма, тошма ва лимфа тугунларининг шишиши билан бошланади ва кейинчалик артрит пайдо бўлиши мумкин. Алоҳида-алоҳида, тендон бириктирувчи жойларининг яллиғланиши ва тошбақа касаллиги билан вариантлар мавжуд.
- Олигоартҳритис - уп то фоур жоинц
- Поляртҳритис - фиве жоинц ор море
- Сйстемис форм витҳ февер анд раш
- Энтҳеситис-ассосиатед артҳритис
- Псориатик артрит
- Фарқланмаган вариант
Сабаблари ва хавф омиллари
Аниқ сабаб номаълум. Маълум бир генетик мойиллиги бўлган болада ташқи омил, масалан, ўтмишдаги инфекция, ғайритабиий иммунитет реакциясини келтириб чиқаради, деб ишонилади. Иммунитет ҳужайралари бўғимнинг синовиал мембранасини яллиғлашни бошлайди, у қалинлашади, ортиқча суюқлик чиқаради, хафтага ва суяк аста-секин шикастланади. Касаллик юқумли эмас, тўғридан-тўғри мерос бўлиб ўтмайди ва ҳипотермия ёки спорт жароҳати туфайли юзага келмайди, гарчи шикастланиш баъзида аллақачон яллиғланган бўғимга эътибор қаратади. Касалликнинг ривожланиши учун ота-оналар айбдор эмас.
- Генетик мойиллик
- Паст инфестионс ас а триггер фастор
- Дйсрегулатед иммуне респонсе
- Касаллик юқумли эмас
- Ҳйпотҳермиа анд инжурй аре нот тҳе саусе
Семптомлар
Асосий симптом - аниқ жароҳатларсиз бўғимнинг доимий шишиши. Қўшимча катталашган, унинг устидаги тери иссиқроқ, ҳаракатлар чекланган, бола оёқ-қўлни ярим эгилган ҳолатда ушлаб туради. Эрталабки қаттиқлик жуда характерлидир: уйқудан кейин бола секин ҳаракат қилади, оқсоқланади ва ярим соат ёки бир соатдан кейин у юради. Чақалоқлар югуришни тўхтатиши, ушлаб туришни сўраши ёки бир қўлидан фойдаланиши мумкин. Тизимли шаклда титроқ билан бирга юқори иситма, оч пушти тошмалар, катталашган жигар, талоқ ва лимфа тугунлари биринчи ўринга чиқади. Кўзнинг яллиғланиши одатда шикоятларсиз содир бўлади.
- 6 ҳафтадан кўпроқ вақт давомида доимий бўғимларнинг шишиши
- Эрталаб қаттиқлик
- Оқсоқлик, оёқ-қўлнинг тежамкор ҳолати
- Ҳаракатнинг чекланиши ва фаолиятнинг пасайиши
- Тизимли шаклда иситма ва тошма
- Узоқ муддатли ўсишнинг кечикиши
- Короиднинг асемптоматик яллиғланиши
Диагностика
Касалликни тасдиқлаш учун махсус тест йўқ: ташхис клиник жиҳатдан қўйилади, артритнинг бошқа сабаблари бундан мустасно. Тўлиқ қон рўйхати, ЭСР ва С-реактив оқсил яллиғланиш фаоллигини кўрсатади, аммо нормал бўлиши мумкин. Болаларда роматоид омил кўпинча салбий бўлиб, антинуклеар антикорлар кўзнинг шикастланиш хавфининг ортиши белгиси сифатида муҳимдир. Қўшимчаларнинг ултратовуш текшируви мембрананинг оқиши ва қалинлашишини аниқлайди, суякдаги ўзгаришларни баҳолаш учун рентген нурлари керак. Юқумли артрит ва онкогематологик касалликларни истисно қилиш ва офталмолог томонидан ёриқ чироқ билан мунтазам текширувлар ўтказиш мажбурийдир.
- Тўлиқ қон рўйхати, ЭСР, С-реактив оқсил
- Роматоид омил ва антинуклеар антикорлар
- Таъсирланган бўғимларнинг ултратовуш текшируви
- Кўрсаткичлар бўйича бўғимларнинг рентгенограммаси
- Инфекция ва қон касалликларини истисно қилинг
- Белгиланган вақтда ёриқ чироқ билан офталмолог томонидан текширув
Даволаш ва кузатиш
Замонавий даволашнинг мақсади тўлиқ ремиссия ва боланинг нормал ҳаётидир. Улар стероид бўлмаган яллиғланишга қарши дорилар ва чекланган зарар билан бўғимга глюкокортикоидни киритиш билан бошланади. Агар таъсир этарли бўлмаса, асосий дорилар қўлланилади, агар курс фаол бўлса, генетик жиҳатдан яратилган биологик воситалар қўлланилади. Барча даволаниш болалар ревматологи томонидан белгиланади ва назорат қилинади, мунтазам тестлар ўтказилади. Терапиянинг энг муҳим қисми жисмоний терапия ва ҳаракатдир: дам олиш тезда мушаклар атрофиясига ва ҳаракатчанликни чеклашга олиб келади. Сузиш ва мумкин бўлган жисмоний машқлар тақиқланмаган, аммо фойдалидир.
- Ностероид яллиғланишга қарши дорилар
- Қўшимчага глюкокортикоидни юбориш
- Синов назорати остида асосий терапия
- Генетика асосида яратилган биологик маҳсулотлар
- Жисмоний терапия ва сузиш
- Офталмолог томонидан мунтазам текширув
- Боланинг ўсиши ва ривожланишини кузатиш
- Шифокор билан маслаҳатлашган ҳолда мунтазам эмлаш