Ҳужум пайтида нима содир бўлади
Бармоқлардаги майда артериялар одатда совуқда тана иссиқлигини сақлаш учун тораяди. Райнауд феномени билан бу реакция ҳаддан ташқари кўпдир: томирлар шунчалик спазм қиладики, қон оқими деярли тўхтайди ва бармоқ бирдан оқариб кетади. Кейин веноз қон тўқималарда тўпланади ва тери кўк рангга айланади. Спазм бартараф этилганда, қон оқими кучаяди, бармоқ қизилга айланади, пулсация, ёниш ва карıнсаланма пайдо бўлади. Ҳужум бир неча дақиқадан ярим соатгача давом этади ва одатда бармоқларга, камроқ тез-тез оёқларга, буруннинг учига ва қулоқларга таъсир қилади.
- Оқартириш - артериолаларнинг спазми
- Мовий ранг ўзгариши - веноз қоннинг турғунлиги
- Қизариш - қон оқимини тиклаш
- Ҳужум пайтида уйқусизлик ва карıнсаланма
- Бош бармоғи одатда асосий шаклда иштирок этмайди
Бирламчи ва иккиламчи шакллар
Райнауд касаллиги кўпинча ўсмирлик ва ёшлик даврида бошланади, иккала қўлнинг бармоқларини носимметрик тарзда таъсир қилади ва бошқа шикоятлар билан бирга келмайди. Райнауд синдроми кейинчалик ривожланади, кўпинча ассиметрик, ҳужумлар янада оғирроқ бўлиб, тўқималарнинг шикастланишига олиб келиши мумкин. Бунга тизимли склеродерма, тизимли қизил югурук, Сжöгрен синдроми, васкулит, шунингдек, баъзи дори-дармонларни қабул қилиш, синдирувчи восита билан ишлаш, карпал туннел синдроми ёки бўйин даражасида қон томирларини сиқиш сабаб бўлиши мумкин.
- Бирламчи: ёш, симметрия, энгил курс
- Иккиламчи: тизимли склеродерма ва бошқа бириктирувчи тўқималар касалликлари
- Асбоблар билан ишлайдиганларда тебраниш касаллиги
- Баъзи вазоконстрикторлар ва бошқа дориларни қабул қилиш
- Торакал чиқиш синдроми
- Чекиш ва касбий ҳипотермия оғирлаштирувчи омиллар сифатида
Диагностика
Ташхис, биринчи навбатда, ҳужумларнинг тавсифи билан амалга оширилади - бармоқларнинг рангидаги характерли ўзгариш жуда ўзига хосдир. Кейинчалик, шифокорнинг вазифаси иккиламчи сабабларни истисно қилишдир. Асосий тадқиқот тирноқ тўшагининг капиляроскопияси бўлиб, унда энг кичик томирлар катталаштириш остида текширилади: уларнинг ўзгариши тизимли касалликни кўрсатади. Расм антинуклеар антикорлар, ревматоид омил ва яллиғланиш кўрсаткичлари учун тестлар билан тўлдирилади. Қўлларнинг артерияларини ултратовуш текшируви катта томирларнинг торайишини истисно қилишга ёрдам беради.
- Соқчилик ва касб ҳақида батафсил сўров
- Тирноқ тўшагининг капиляроскопияси
- Антиядровий антикорлар (АНА)
- Ревматоид омил, С-реактив оқсил
- Умумий қон текшируви
- Юқори экстремиталарнинг артерияларининг допплерографияси
Ҳужумларни қандай камайтириш мумкин
Асосийси, фақат қўлларни эмас, балки бутун тананинг ҳипотермиясини олдини олиш: умумий совутиш билан спазмлар осонроқ бўлади. Қўлқоп, иссиқ поябзал ва шляпа ўрнига қўлқоп кийинг ва музлатгичдан қўлқоп ёрдамида овқатни олиб ташланг. Чекишни тўлиқ тўхтатиш мажбурийдир: никотиннинг ўзи қон томирларини торайтиради. Кофеинни чеклаш, тўсатдан стрессдан қочиш ва иложи бўлса, тебраниш воситаси билан ишни ўзгартиришга арзийди. Ҳужум пайтида илиқ сув, қўлларни ишқалаш ва қўлларнинг думалоқ ҳаракатлари ёрдам беради.
- Иссиқ кўп қатламли кийимлар, қўлқоплар ва термал ички кийимлар
- Чекишни тўлиқ тўхтатиш, шу жумладан пассив чекиш
- Кофеинни чеклаш
- Ҳужум пайтида қўлларингизни илиқ сув билан иситиш
- Қон томирларини торайтирадиган дорилар билан эҳтиёт бўлинг
- Қўл терисини парвариш қилиш, микротраумлар ва ёриқлар олдини олиш
Даволаш
Энгил ҳолатлар учун гиёҳванд бўлмаган чоралар этарли. Ҳужумлар тез-тез, оғриқли ёки терининг шикастланишига олиб келадиган бўлса, шифокор қон томирларини кенгайтирадиган дори-дармонларни, кўпинча калций канал блокерлари гуруҳидан буюради. Иккиламчи шаклда асосий йўналиш - ревматолог билан биргаликда тизимли касалликни даволаш. Жиддий рақамли ишемия ва ошқозон яраси учун шифохона шароитида махсус дорилар қўлланилади, баъзан эса нерв аралашуви амалга оширилади. Терапияни танлаш ҳар доим индивидуалдир ва қон босими мониторингини талаб қилади.
- Калций каналларининг блокерлари шифокор томонидан белгиланади
- Асосий ревматик касалликларни даволаш
- Бармоқ яралари учун маҳаллий ёрдам
- Оғир ишемия учун инфузион терапия
- Иккиламчи шакллар учун ревматолог томонидан мунтазам кузатув
- Даволаш пайтида қон босимини назорат қилиш