Касаллик қандай намоён бўлади?
Деярли барча беморларда касаллик афта билан бошланади - ёноқ, лаблар ва тилнинг шиллиқ қаватида оқартирилган пастки ва қизил ҳошияли думалоқ яралар. Улар бир-уч ҳафта ичида тузалиб, яна қайтиб келишади. Жинсий органлардаги яралар камроқ учрайди, аммо излар қолдиради. Оёқларда оғриқли қизил тугунлар, терида акне ва пустулар тошмалар пайдо бўлади. Қўшимчалар хафтага вайрон бўлмасдан яллиғланади. Энг жиддий кўринишлар - увеит, веноз тромбоз, ўпка аневризмаси ва асаб тизимининг шикастланиши.
- Оғиздаги афт яраси мажбурий белгидир
- Жинсий органларда яралар
- Эритема нодосум ва пустулар тошмалар
- Увеит ва бошқа кўзнинг яллиғланиши
- Катта бўғимларнинг вайронагарчиликсиз артрити
- Веноз тромбоз, камроқ тез-тез артериал аневризма
- Бош оғриғи ва неврологик касалликлар
Сабаблари ва хавф омиллари
Аниқ сабаб номаълум. Касаллик, эҳтимол, оғиз микробиал омиллари томонидан қўзғатилган, генетик мойил бўлган одамда ортиқча иммунитет реакцияси натижасидир. ҲЛА-Б51 генининг маълум бир вариантининг ташувчилари касал бўлиш эҳтимоли сезиларли даражада кўпроқ, аммо кўплаб соғлом одамларда касаллик мавжуд, шунинг учун таҳлилнинг ўзи ташхисни тасдиқламайди. Касаллик юқумли эмас ва контакт орқали юқмайди. Эркакларда одатда оғирроқ бўлиб, кўзлар ва қон томирлари тез-тез зарарланади.
- Генетик мойиллик, ҲЛА-Б51 варианти
- Бошланиш одатда 20 ёшдан 40 ёшгача бўлади
- Ёш эркакларда янада оғирроқ курс
- Мумкин тетик сифатида оғиз микробиал омиллар
- Ипак йўли бўйлаб географик тарқалиши
Кўзнинг шикастланиши асосий хавф ҳисобланади
Короиднинг яллиғланиши беморларнинг муҳим қисмида учрайди ва деярли оғриқсиз содир бўлиши мумкин, аста-секин кўришни камайтиради. Ретина ва унинг томирларини ўз ичига олган постериор увеит айниқса хавфлидир: даволашсиз кўришнинг доимий йўқолишига олиб келади. Шунинг учун, диагноз қўйиш пайтида ва ундан кейин мунтазам равишда, ҳатто шикоятлар бўлмаса ҳам, кенгайган ўқувчи билан офталмологнинг текшируви кўрсатилади. Ҳар қандай тўсатдан булутлар, сузувчилар пайдо бўлиши, кўзнинг оғриғи ёки қизариши ўша куни биз билан боғланиш учун сабабдир.
- Олдинги увеит: оғриқ, фотофоби, қизариш
- Постериор увеит ва ретинал васкулит кўпинча оғриқсиздир
- Сузувчи чивинлар ва парда - эрта сигнал
- Ҳеч бўлмаганда шифокор томонидан белгилаб қўйилганидек, фундусни мунтазам текшириш
- Ўз вақтида даволаш кўриш қобилиятини сақлаб қолади
Диагностика
Беҳчет касаллигини тасдиқловчи тест йўқ. Ташхис клиник: оғиз бўшлиғининг такрорий афталари билан жинсий аъзолар яралари, кўзнинг шикастланиши, тери тошмаси ёки ижобий патергия тести билан қўшилиши билан амалга оширилади. Патергия тести билак терисига стерил игна билан инъэкциядир, ундан кейин бир ёки икки кун ичида папула ёки пустула ҳосил бўлади. Қон тестлари фақат ўзига хос бўлмаган яллиғланишни кўрсатади ва фаолликни баҳолаш ва бошқа сабабларни истисно қилиш учун керак. Бундан ташқари, шифокор инфекциялар, яллиғланишли ичак касалликлари ва бошқа васкулитларни истисно қилади.
- Яраларнинг такрорланиши ва табиатини баҳолаш
- Фундус билан офталмолог томонидан текширув
- Тўлиқ қон рўйхати, ЭСР, С-реактив оқсил
- Патология тести
- Ёрдамчи усул сифатида ҲЛА-Б51 териш
- Томирларнинг ултратовуш текшируви ва тромбозга шубҳа қилинган томирларни визуализация қилиш
Даволаш ва ўз-ўзига ёрдам
Терапия миқдори қайси органлар иштирок этганига боғлиқ. Изоляция қилинган яралар ва терининг намоён бўлиши учун топикал глюкокортикоидлар ва колхицин қўлланилади. Кўз, қон томирлари, ичак ёки асаб тизими шикастланганда иммуносупрессантлар билан бирга тизимли глюкокортикоидлар, таъсир этарли бўлмаса, генетик муҳандислик биологик препаратлари буюрилади. Даволашни шифокор танлайди, у узоқ муддатли бўлиб, агар у яхшиланса, уни тўхтатиб бўлмайди. Беморга эҳтиёткорлик билан оғиз гигиенаси, кариесни даволаш, шиллиқ қаватни шикастлайдиган овқатлардан воз кечиш ва чекиш ёрдам беради.
- Яралар учун топикал глюкокортикоидлар
- Шиллиқ қават ва бўғимларнинг намоён бўлиши учун колхисин
- Органларнинг шикастланиши учун тизимли глюкокортикоидлар
- Иммуносупрессантлар ва генетик жиҳатдан яратилган дорилар
- Тўлиқ оғиз гигиенаси ва тиш санитарияси
- Чекиш ва баҳаратлı овқатлардан воз кечиш
- Офталмолог ва ревматолог томонидан мунтазам текширувлар